Theo kênh CNN ngày 24/3, tại Pakistan, có tin đồn đang lan rộng rằng các cuộc đàm phán trực tiếp giữa Mỹ và Iran sẽ bắt đầu tại đây. Cho đến nay, Pakistan theo đuổi cách tiếp cận ngoại giao thận trọng khi lên án các cuộc tấn công nhằm vào Iran đồng thời kêu gọi giảm leo thang.

Pakistan đã đề nghị tổ chức đàm phán giữa hai bên. Các nguồn tin cũng xác nhận có đề xuất để Pakistan đăng cai cuộc gặp giữa Mỹ và Iran vào cuối tuần này mà Phó Tổng thống JD Vance có thể tham dự.

Cho đến nay, các nguồn tin cấp cao của Pakistan vẫn giữ thái độ kín tiếng bất thường về khả năng diễn ra cuộc đàm phán, viện dẫn tính nhạy cảm của vấn đề.

Tuy nhiên, có một số lý do khiến Pakistan trở thành địa điểm lý tưởng để các nhà đàm phán Mỹ và Iran gặp nhau.

Nước này có chung đường biên giới dài với Iran và có các mối liên hệ văn hóa và tôn giáo, đồng thời là nơi có cộng đồng người Hồi giáo dòng Shiite lớn nhất bên ngoài Iran.

Không giống như các quốc gia Hồi giáo ở Vùng Vịnh, Pakistan không có căn cứ quân sự của Mỹ, không trở thành mục tiêu khi Iran phóng loạt tên lửa và thiết bị bay không người lái trên khắp khu vực. Iran cũng đã cho phép một số tàu của Pakistan đi qua Eo biển Hormuz.

Pakistan cũng có những động lực trong nước mạnh mẽ để thúc đẩy giảm leo thang căng thẳng. Là quốc gia Nam Á có dân số 230 triệu người, Pakistan rất dễ bị tổn thương trước xung đột khu vực kéo dài do phụ thuộc vào nguồn cung năng lượng từ Trung Đông.

Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Mojtaba Khamenei đã nhắc tới Pakistan trong thông điệp nhân dịp năm mới Iran, cho biết ông có tình cảm đặc biệt với người dân Pakistan.

Với Mỹ, Pakistan cũng đã trở thành đối tác quan trọng trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, một phần nhờ trữ lượng lớn đất hiếm và các khoáng sản quan trọng mà nước này đang nắm giữ và thu hút quan tâm từ Mỹ.

Ông Trump có mối quan hệ gần gũi với Tổng tham mưu trưởng quân đội Pakistan là Tướng Asim Munir, người mà ông đã gặp nhiều lần và gọi là “thống chế chiến trường yêu thích” của mình.

Khi gặp ông Munir tại Phòng Bầu dục vào mùa hè năm 2025, ông Trump chỉ ra rằng người Pakistan hiểu rất rõ về Iran, hơn hầu hết các nước khác.

Theo Financial Times, Tổng tham mưu trưởng quân đội Asim Munir đã điện đàm với Tổng thống Trump vào ngày 22/3, còn Thủ tướng Muhammad Shehbaz Sharif đã hội đàm với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian vào ngày 23/3. Cuộc trao đổi giữa ông Sharif và ông Pezeshkian diễn ra cùng thời điểm ông Trump thông báo trì hoãn cảnh báo xóa sổ các nhà máy điện của Iran.

Ông Trump tuyên bố ông quyết định tạm dừng tấn công sau các cuộc trao đổi rất tốt và hiệu quả với Iran nhằm chấm dứt chiến tranh, nhưng Iran đã bác bỏ tuyên bố này. Tuy nhiên, Iran thừa nhận một số quốc gia trong khu vực đang tham gia nỗ lực trung gian.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei xác nhận với hãng thông tấn IRNA: “Trong những ngày qua, chúng tôi đã nhận được thông điệp thông qua một số quốc gia thân thiện, chuyển tải đề nghị đàm phán của Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh. Chúng tôi đã đưa ra phản hồi phù hợp với lập trường cơ bản của mình”.

Các quan chức cấp cao Pakistan đã tiến hành các cuộc trao đổi hậu trường giữa Iran và các đặc phái viên của ông Trump là ông Steve Witkoff và Jared Kushner. Thủ tướng Sharif đã nhiều lần trao đổi với ông Pezeshkian kể từ khi chiến sự bắt đầu.

Chính phủ Pakistan cho biết trong thông cáo về cuộc điện đàm ngày 23/3: Thủ tướng đã chia sẻ với Tổng thống Iran các nỗ lực ngoại giao của lãnh đạo Pakistan và khẳng định nước này sẽ tiếp tục đóng vai trò mang tính xây dựng trong việc thúc đẩy hòa bình.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar đã phát biểu với các đối tác Arab tại cuộc họp ở Riyadh tuần trước rằng Pakistan đang làm trung gian giữa Mỹ và Iran nhưng không nêu chi tiết.

Hiện chưa rõ liệu nỗ lực trung gian của Pakistan và việc ông Trump trì hoãn tấn công có liên quan hay không. Tuy nhiên, một quan chức châu Âu nói rằng dù chưa có đàm phán trực tiếp giữa Mỹ và Iran, nhưng Ai Cập, Pakistan và các quốc gia vùng Vịnh đang chuyển tải thông điệp giữa hai bên.

Thổ Nhĩ Kỳ, nước từng tham gia nỗ lực trung gian trước khi chiến sự nổ ra, cũng đang trao đổi với các quan chức Iran và đặc phái viên Steve Witkoff nhằm tìm kiếm lệnh ngừng bắn ngắn hạn và tạo không gian cho đàm phán.

Ngoại trưởng Pakistan Muhammad Ishaq Dar cũng đã hội đàm với người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan vào ngày 23/3, trong khi Ngoại trưởng Ai Cập Badr Abdelatty đã trao đổi với các đối tác Iran, Pakistan, ông Witkoff và Ngoại trưởng Qatar vào ngày 22/3.

Nhà Trắng từ chối cung cấp thêm chi tiết về các cuộc đàm phán. Thư ký báo chí Karoline Leavitt nói với IANS: “Đây là các cuộc thảo luận ngoại giao nhạy cảm và Mỹ sẽ không đàm phán thông qua truyền thông”.