Mục tiêu chiến lược của ông Trump

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát tín hiệu rằng cơ sở hạt nhân Núi Pickaxe được bảo vệ kiên cố của Iran có thể sẽ là mục tiêu tiếp theo của hành động quân sự Mỹ.

Trong cuộc phỏng vấn trên chương trình The Hugh Hewitt Show ngày 13/7, ông Trump nhiều lần nhắc đến Núi Pickaxe như mục tiêu tiềm năng, đồng thời cảnh báo Mỹ đang theo dõi sát mọi hoạt động diễn ra tại địa điểm này.

Nhà lãnh đạo Mỹ nói: "Chúng ta sẽ đánh sập Núi Pickaxe. Hãy bảo phía Iran chuẩn bị tinh thần".

Theo kênh NDTV (Ấn Độ), phát biểu này được đưa ra sau khi Mỹ tấn công nhằm vào các cơ sở hạt nhân Fordow, Natanz và Isfahan của Iran hồi tháng 6/2025. Washington cáo buộc những cơ sở này là một phần của chương trình phát triển vũ khí hạt nhân, trong khi Tehran bác bỏ và khẳng định chương trình hạt nhân của nước này chỉ phục vụ mục đích dân sự.

Truyền thông Mỹ dẫn lời các quan chức Nhà Trắng đương nhiệm và cựu quan chức đánh giá các cuộc không kích trong tháng 6/2025 đã gần như phá hủy hoàn toàn một trong ba cơ sở nói trên, trong khi hai cơ sở còn lại chỉ chịu thiệt hại ở mức nhẹ hơn. Báo cáo cũng cho biết cuộc tấn công nhằm vào Fordow có thể đã làm chậm chương trình làm giàu urani của Iran tới 2 năm.

Cũng trong cuộc phỏng vấn, ông Trump bổ sung rằng Mỹ có khả năng giám sát mọi ngóc ngách của Núi Pickaxe theo thời gian thực.

"Chúng tôi có camera đọc được cả tên và phù hiệu của một người ở bất kỳ khu vực nào trong Núi Pickaxe từ ngoài không gian. Chỉ cần họ có bất kỳ động thái nào, chúng tôi sẽ lập tức hành động theo cách cần thiết", ông chủ Nhà Trắng thứ 47 chia sẻ.

Khi được hỏi về phần còn lại của hạ tầng hạt nhân Iran và liệu các thanh sát viên của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) có nên được phép tiếp cận cơ sở này hay không, ông Trump nhấn mạnh rằng Mỹ vẫn đang giám sát chặt chẽ địa điểm này.

Nhà lãnh đạo Mỹ trả lời: "Chúng tôi đang theo dõi rất sát. Núi Pickaxe cũng có thể trở thành mục tiêu của một đòn tấn công cực mạnh, đánh thẳng vào cửa chính".

Giải mã Núi Pickaxe

Báo cáo tình báo Mỹ nhận định Núi Pickaxe được đào sâu vào lòng núi, nằm dưới lớp đá granite đặc dày hàng trăm mét nhằm chống chịu các loại bom xuyên boongke có sức công phá lớn.

Theo trang Al-Monitor (Mỹ), các cơ quan tình báo nghi ngờ Tehran đang tìm cách xây dựng một cơ sở làm giàu urani bí mật, chưa từng được công bố, đóng vai trò như "phương án dự phòng chiến lược" cho chương trình hạt nhân của nước này.

Tuy nhiên, kể từ khi việc xây dựng Núi Pickaxe bắt đầu vào năm 2020, Tehran khẳng định rằng địa điểm này chỉ phục vụ việc lắp ráp và sản xuất các máy ly tâm tiên tiến.

Núi Pickaxe nằm gần cơ sở Natanz của Iran, nơi đã hứng chịu thiệt hại nặng nề và được xem là một trong những địa điểm liên quan đến chương trình hạt nhân được bảo vệ nghiêm ngặt nhất của nước này.

Khu vực này nằm ở vành đai an ninh rộng lớn trong đó còn có một tổ hợp đường hầm quy mô nhỏ khác. Theo Viện Khoa học và An ninh Quốc tế (ISIS), tổ hợp này được xây dựng từ năm 2007, sau đó trải qua quá trình mở rộng và gia cố rồi bị niêm phong không lâu sau cuộc xung đột tháng 6/2025.

Núi Pickaxe có hai cặp cửa hầm dẫn vào bên dưới sườn núi. Các chuyên gia cho rằng nhiều khả năng những lối vào này đều dẫn tới cùng một cơ sở ngầm, song điều đó đến nay vẫn chưa được xác nhận.

Khu phức hợp này được ước tính nằm ở độ sâu ít nhất 100 m dưới lòng núi. Bản thân núi Pickaxe cao 1.608 m so với mực nước biển. Cửa hầm phía Đông nằm thấp hơn sống núi khoảng 145 m, trong khi cửa hầm phía Tây thấp hơn khoảng 100 m.

Theo Viện Khoa học và An ninh Quốc tế, chênh lệch độ cao khoảng 50 m giữa hai cụm cửa hầm làm dấy lên suy đoán rằng cơ sở ngầm này có thể được thiết kế với nhiều tầng.

Mặc dù núi Pickaxe đang thu hút ngày càng nhiều sự chú ý, các hình ảnh vệ tinh hiện có vẫn chưa cho phép xác định thời điểm cơ sở này có thể đi vào hoạt động hoàn toàn.

Hiện cũng chưa rõ liệu Iran còn dự định xây dựng tại đây cơ sở lắp ráp máy ly tâm quy mô lớn hay không, đặc biệt sau khi chương trình phát triển máy ly tâm và năng lực sản xuất của nước này hứng chịu những thiệt hại đáng kể.

Tuy nhiên, các chuyên gia tin rằng nếu Iran xây dựng lại mạng lưới sản xuất máy ly tâm, họ có thể sử dụng núi Pickaxe làm cơ sở lắp ráp máy ly tâm nhỏ. Không gian bên dưới ngọn núi cũng được cho là đủ lớn để chứa một nhà máy làm giàu urani.