Theo báo chí Anh ngày 1/8, đồng won Hàn Quốc đã chuyển từ vị trí một trong những đồng tiền yếu nhất châu Á thành đồng tiền tăng giá mạnh thứ hai thế giới trong tháng 7, chỉ đứng sau peso Colombia.

Đồng won tăng gần 8% so với USD trong tháng qua. Ngày 30/7, tỷ giá có thời điểm lên mức 1.419 won đổi 1 USD, trước khi giảm về khoảng 1.438 won/USD trong phiên cuối tuần, sau khi một quan chức tài chính cho biết Seoul đang phối hợp chặt chẽ với Mỹ và Nhật Bản về vấn đề tiền tệ.

Diễn biến này đánh dấu sự đảo chiều đáng kể so với nửa đầu năm, khi đồng won liên tục giao dịch quanh các mức thấp nhất trong nhiều thập niên. Có thời điểm, đồng tiền Hàn Quốc rơi xuống vùng tỷ giá từng xuất hiện trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu giai đoạn 2008 - 2009.

Đà giảm của đồng won trước đó khiến giới chức Hàn Quốc lo ngại, đồng thời gây khó hiểu cho các nhà phân tích tiền tệ. Nền kinh tế nước này vẫn duy trì thặng dư thương mại lớn nhờ xuất khẩu chip phục vụ AI, nhưng đồng won lại nằm trong nhóm yếu nhất châu Á, chỉ tốt hơn peso Philippines, rupee Ấn Độ và rupiah Indonesia.

Theo các nhà phân tích, một trong những nguyên nhân quan trọng nhất giúp đồng won phục hồi là kỳ vọng các tập đoàn bán dẫn Hàn Quốc sẽ chuyển lượng lớn lợi nhuận bằng USD từ nước ngoài về phục vụ hoạt động đầu tư trong nước.

Samsung Electronics và SK Hynix hồi tháng 6 công bố kế hoạch đầu tư tổng cộng hơn 1.000 tỷ USD trong nhiều năm để phát triển cơ sở hạ tầng AI và các nhà máy bán dẫn tại Hàn Quốc. Quy mô này tương đương khoảng hai phần ba GDP hằng năm của nước này, theo tính toán của RBC Capital Markets.

Các dự án đầu tư lớn đồng nghĩa doanh nghiệp phải bán USD và mua won để chi trả cho hoạt động xây dựng, thiết bị, nhân công cùng nhiều khoản đầu tư khác tại Hàn Quốc. Ông Abbas Keshvani, chiến lược gia vĩ mô tại RBC Capital Markets, nhận định quá trình này có thể tạo ra hoạt động bán USD kéo dài trong nhiều năm.

SK Hynix cũng huy động được 26,5 tỷ USD thông qua một đợt niêm yết quy mô lớn tại Mỹ trong tháng 7. Phần lớn số tiền thu được dự kiến được sử dụng cho các dự án đầu tư trong nước.

Các nhà giao dịch ước tính khoảng 1 tỷ USD mỗi ngày đã được chuyển về Hàn Quốc thông qua thị trường giao ngay và kỳ hạn trong giai đoạn từ giữa tháng 7 đến giữa tháng 8. Dòng tiền này tạo thêm nhu cầu mua won, dù ảnh hưởng có thể chỉ mang tính tạm thời.

Một yếu tố đáng chú ý khác là đồng won tăng giá bất chấp chỉ số Kospi mất gần một phần tư giá trị trong tháng 7. Thị trường chứng khoán Hàn Quốc chịu tác động từ xu hướng bán tháo cổ phiếu công nghệ trên toàn cầu, trong bối cảnh nhà đầu tư ngày càng lo ngại về tính bền vững của làn sóng tăng trưởng liên quan đến AI.

Tuy nhiên, đợt điều chỉnh mạnh của Kospi cũng khiến áp lực bán cổ phiếu và đồng won từ phía nhà đầu tư nước ngoài giảm bớt.

Trong nửa đầu năm, nhiều quỹ đầu tư quốc tế đã bán cổ phiếu Hàn Quốc để chốt lời sau khi Kospi tăng nhanh, khiến tỷ trọng tài sản tại thị trường này vượt mức phân bổ trong các chỉ số tham chiếu. Đến tháng 7, dù nhà đầu tư nước ngoài vẫn bán ròng, quy mô giao dịch đã giảm đáng kể so với tháng 6.

Đà giảm của cổ phiếu công nghệ Mỹ cũng có thể đã hạn chế lượng vốn chảy ra nước ngoài từ các nhà đầu tư Hàn Quốc. Trước đó, các cá nhân và tổ chức của nước này đã đổ lượng tiền lớn vào những doanh nghiệp như Nvidia, Micron và SpaceX.

Ông Julio Callegari, Giám đốc đầu tư trái phiếu châu Á tại JPMorgan, cho rằng bên cạnh các yếu tố kinh tế cơ bản, sự thay đổi trong hướng dịch chuyển của dòng vốn cũng đang hỗ trợ quá trình phục hồi của đồng won.

Đà tăng của đồng tiền Hàn Quốc còn được củng cố bởi sự thay đổi trong chính sách tiền tệ. Trong tháng 7, Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc nâng lãi suất lần đầu tiên sau hơn ba năm, tăng lãi suất cơ bản thêm 0,25 điểm phần trăm lên 2,75%.

Lãi suất cao hơn thường hỗ trợ đồng nội tệ do làm tăng mức sinh lời của các tài sản trong nước, qua đó khiến chúng hấp dẫn hơn so với các khoản đầu tư ở nước ngoài.

Động thái thắt chặt tiền tệ được đưa ra trong bối cảnh các số liệu kinh tế Hàn Quốc cao hơn dự báo. GDP quý II tăng 3,7%, trong khi lạm phát tháng 6 lên mức 3,2%.

Tại một phiên điều trần ở quốc hội ngày 29/7, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc Shin Hyun-song nhận định lạm phát có khả năng tiếp tục cao hơn mục tiêu trong một thời gian đáng kể. Ông cho rằng duy trì xu hướng nâng lãi suất là biện pháp hợp lý nhất để kiểm soát áp lực giá cả.

Các chuyên gia nhận định Chính phủ Hàn Quốc cũng đang thúc đẩy doanh nghiệp và cá nhân chuyển nhiều tài sản ở nước ngoài về trong nước. Sự kết hợp giữa dòng tiền của các tập đoàn chip, áp lực rút vốn suy giảm và chính sách tiền tệ thắt chặt đã giúp đồng won thực hiện một trong những màn đảo chiều đáng chú ý nhất trên thị trường tiền tệ toàn cầu trong tháng 7.