Thành phố Huế tiếp tục phát động phong trào giai đoạn 2026-2030, đặt sự tự nguyện, đồng thuận làm nền tảng, góp phần mở rộng không gian và tạo thêm dư địa phát triển cho địa phương.

Lòng dân mở lối

Chỉ tay về phía tuyến đường bê tông vừa hoàn thành, ông Phạm Văn Tính, Tổ trưởng Tổ dân phố Hương Sơn, phường Kim Trà nhớ lại thời điểm những con đường trong khu dân cư còn nhỏ hẹp. Có tuyến đường liên thôn chỉ rộng khoảng 1,5m, hai phương tiện khó tránh nhau. Mỗi khi ô tô đi qua, trẻ em đến trường phải dừng lại nhường đường. Vào mùa mưa lũ, việc đi lại của người dân càng khó khăn do địa hình thấp trũng. Người dân trong tổ dân phố đã nhiều lần bàn bạc, vận động nhau hiến đất, đóng góp tiền và ngày công để mở rộng, nâng cao nền đường. Từ 1,5m, tuyến đường được mở rộng lên 3m rồi tiếp tục lên 5,5m, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc đi lại và giao thương. Riêng tại thôn Cổ Lão thuộc Tổ dân phố Hương Sơn, người dân đã hiến khoảng 1.500m2 đất để mở rộng tuyến đường dài khoảng 1,2km. Mỗi nhân khẩu đóng góp 500.000 đồng, những gia đình có điều kiện còn tự nguyện ủng hộ thêm, vận động mạnh thường quân cùng tham gia.

Theo ông Tính, để tạo được sự đồng thuận, tổ dân phố tổ chức họp dân, lấy ý kiến từng hộ, trực tiếp vận động và lập biên bản hiến đất. Cách làm này giúp người dân hiểu rõ mục đích, phương án thực hiện và lợi ích mà chính gia đình mình sẽ được hưởng. Đất đai là tài sản quý giá gắn với thành quả lao động của mỗi gia đình. Nhưng khi chủ trương hợp lòng dân, người dân hiểu được lợi ích chung và nhìn thấy những đổi thay thiết thực từ những con đường được mở rộng thì sự đồng thuận trở thành nguồn sức mạnh rất lớn. Mỗi người dân lùi lại một phần đất của mình nhưng cả cộng đồng có thêm một con đường rộng hơn.

Không chỉ là câu chuyện của một tuyến đường, phong trào đã trở thành cách làm được duy trì qua nhiều năm tại Hương Sơn. Năm 2012, người dân chủ động hiến đất mở rộng khoảng 600m đường; đến năm 2019 tiếp tục hiến đất nông nghiệp trên đoạn khoảng 500m. Những năm gần đây, phong trào tiếp tục được phát huy mạnh mẽ. Riêng giai đoạn 2025-2026, người dân Tổ dân phố Hương Sơn đã tự nguyện hiến hơn 2.590m2 đất, đóng góp gần 1,1 tỷ đồng để mở rộng các tuyến đường, xây dựng và cải tạo cơ sở hạ tầng.

Với ông Phạm Văn Thọ, một hộ dân tham gia hiến đất, quyết định này xuất phát từ nhu cầu thực tế của chính người dân. Đường nhỏ hẹp, việc đi lại và vận chuyển hàng hóa gặp nhiều khó khăn nên gia đình ông đã hiến khoảng 200m2 đất màu nông nghiệp để góp phần mở rộng đường. Bà con thống nhất đóng góp tiền để tạo mặt bằng, giúp chính quyền có cơ sở xây dựng, sửa chữa đường. Khi đường rộng hơn, người dân đi lại, lưu thông hàng hóa cũng thuận lợi hơn.

Không chỉ người dân trực tiếp hưởng lợi từ những con đường mới, sự thay đổi còn thể hiện rõ trong đời sống khu dân cư. Theo bà Nguyễn Thị Hoài Thương, Trưởng Ban Công tác Mặt trận Tổ dân phố Hương Sơn, khi cấp ủy, chính quyền và Mặt trận triển khai chủ trương làm đường, người dân đồng lòng ủng hộ. Con đường được mở rộng, khang trang, sạch sẽ; mùa mưa đường giảm ngập úng, con em đi học cũng an toàn hơn.

Những lợi ích ấy cho thấy giá trị của việc hiến đất không chỉ nằm ở diện tích đất được chuyển giao để làm đường. Khi hạ tầng giao thông được cải thiện, việc đi lại thuận lợi hơn, hàng hóa lưu thông dễ dàng hơn, cảnh quan khu dân cư được chỉnh trang, đồng thời tạo điều kiện để các hoạt động sản xuất, kinh doanh phát triển. Từ một quyết định mang tính tự nguyện của từng hộ gia đình, lợi ích đã được cộng đồng cùng hưởng thụ. Đó cũng là cách nguồn lực trong dân được chuyển hóa thành hạ tầng phục vụ chính người dân và tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài.

Mở dư địa phát triển

Không chỉ ở Hương Sơn, phong trào “Hiến đất mở đường” đang tạo sức lan tỏa tại nhiều địa phương ở Huế. Trong giai đoạn 2025-2026, cán bộ và nhân dân thành phố đã tự nguyện hiến gần 140.000m2 đất, với 1.082 hộ gia đình tham gia; góp phần mở rộng hơn 93km đường giao thông, tổng giá trị đất hiến ước tính trên 162 tỷ đồng.

Nhiều mô hình, cá nhân tiêu biểu đã xuất hiện. Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Nam Đông vận động người dân hiến hơn 59.600m2 đất; phường Phong Thái vận động hơn 32.800m2 đất để triển khai các công trình, dự án; ông Phan Minh Nhật ở Tổ dân phố Thanh Lương, phường Kim Trà vận động 62 hộ dân hiến đất và tài sản trị giá khoảng 4,3 tỷ đồng; ông Huỳnh Ánh ở thôn Hương Bình, xã Bình Điền tự nguyện hiến 2.000m2 đất.

Tại phường Phong Thái, năm 2025-2026, người dân đã hiến 32.826m2 đất để triển khai 9 công trình, dự án kè chống sạt lở sông Bồ và mở rộng các tuyến đường giao thông. Theo bà Phạm Thị Ánh Tuyết, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Phong Thái, giao thông là “huyết mạch” của phát triển. Đường thông, hè thoáng không chỉ làm thay đổi diện mạo địa phương mà còn tạo thuận lợi cho giao thương, thúc đẩy kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống người dân.

Thực tế từ những địa phương như Hương Sơn hay Phong Thái cho thấy, khi người dân được biết, được bàn, được tham gia và trực tiếp thụ hưởng thành quả, đất đai và các nguồn lực trong dân có thể trở thành nguồn lực quan trọng để phát triển hạ tầng. Đây cũng là cơ sở để thành phố Huế tiếp tục phát động phong trào “Hiến đất mở đường” giai đoạn 2026-2030 vào ngày 18/8, với mục tiêu phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân, huy động nguồn lực xã hội cùng tham gia xây dựng thành phố theo hướng xanh, thông minh, giàu bản sắc.

Ông Nguyễn Chí Tài, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Huế nêu rõ, trong tiến trình phát triển, kết cấu hạ tầng, nhất là hạ tầng giao thông, có vai trò như “mạch máu” của nền kinh tế, là cầu nối mở ra những không gian phát triển mới. Trong khi nhu cầu đầu tư ngày càng lớn, nguồn lực Nhà nước có hạn thì việc huy động và phát huy hiệu quả nguồn lực xã hội, trong đó có nguồn lực từ nhân dân, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đối với Huế, yêu cầu này càng rõ nét khi thành phố đang đứng trước không gian phát triển mới của một đô thị trực thuộc Trung ương. Nhiều dự án, công trình trọng điểm về giao thông, đô thị, hạ tầng kỹ thuật, chỉnh trang và phát triển các khu vực động lực đang được triển khai hoặc chuẩn bị triển khai. Cùng với nguồn lực đầu tư công, việc tạo quỹ đất, mở rộng không gian giao thông và kết nối các khu vực dân cư có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng hiện thực hóa các dự án.

Phong trào “Hiến đất mở đường” không chỉ giải quyết một tuyến đường hay một khu dân cư cụ thể. Nếu được triển khai đúng hướng, đây sẽ là một trong những phương thức huy động nguồn lực xã hội, góp phần tháo gỡ một phần bài toán mặt bằng, mở rộng kết nối và tạo dư địa phát triển cho thành phố. Việc vận động nhân dân hiến đất phải lấy sự tự nguyện và đồng thuận làm nền tảng, tuyệt đối không áp đặt, không chạy theo số lượng hay thành tích. Các công trình được lựa chọn phải có quy hoạch, phương án đầu tư và nguồn lực rõ ràng, bảo đảm để người dân sau khi hiến đất có thể nhìn thấy những công trình cụ thể và lợi ích thiết thực.

Bà Nguyễn Thị Ái Vân, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Huế cho rằng, những con đường được mở rộng, những khu dân cư khang trang hơn là minh chứng sinh động cho tinh thần “Nhà nước và nhân dân cùng làm”. Trong giai đoạn 2026-2030, Mặt trận các cấp sẽ tiếp tục phát huy vai trò tập hợp, tuyên truyền, vận động nhân dân; đồng thời tăng cường giám sát việc công khai quy hoạch, sử dụng đất hiến đúng mục đích, bảo đảm chất lượng công trình và quyền lợi chính đáng của người dân.

Từ một con đường nhỏ ở Hương Sơn đến những tuyến giao thông được mở rộng ở nhiều địa phương, điểm chung vẫn là sự đồng thuận. Người dân hiến đất không chỉ để giải quyết nhu cầu đi lại trước mắt mà còn gửi gắm kỳ vọng về một không gian sống tốt hơn, một cộng đồng phát triển hơn. Những con đường sẽ không chỉ nối những khu dân cư mà còn góp phần kết nối các không gian kinh tế, đô thị và nông thôn, tạo thêm dư địa để thành phố Huế phát triển xanh, thông minh, giàu bản sắc và bền vững.