07:11 03/07/2026

Lo ngại sức khỏe từ màn pháo hoa lớn nhất thế giới 250 năm Ngày Quốc khánh Mỹ

Mỹ đang chuẩn bị tổ chức màn trình diễn pháo hoa lớn nhất thế giới nhân dịp kỷ niệm 250 năm ngày Quốc khánh (4/7), song quy mô chưa từng có của sự kiện làm dấy lên những lo ngại về tác động đối với sức khỏe cộng đồng.

Chú thích ảnh
Pháo hoa thắp sáng rực rỡ trên bầu trời Manhattan ở Weehawken, New Jersey, Mỹ kỷ niệm Ngày Quốc khánh lần thứ 242. Ảnh: AFP/ TTXVN (Không được phép khai thác, chia sẻ bởi bên thứ ba).

Theo hãng tin AFP, dự án "Freedom 250" của chính quyền Mỹ đã thuê công ty Pyrotecnico bắn hơn 850.000 quả pháo hoa tại 10 địa điểm quanh Đài tưởng niệm Lincoln và sông Potomac. Màn trình diễn dự kiến bắt đầu lúc 22h30 ngày 4/7 (9h30 ngày 5/7 theo giờ Việt Nam) và kéo dài khoảng 40 phút.

Nếu được xác nhận, đây sẽ là màn trình diễn pháo hoa lớn nhất thế giới, vượt khoảng 40.000 quả so với kỷ lục Guinness được thiết lập tại Philippines năm 2016 và lớn gấp khoảng 50 lần chương trình pháo hoa thường niên của thủ đô Washington.

Ban tổ chức cho biết đây sẽ là điểm nhấn của chuỗi hoạt động kỷ niệm Quốc khánh, gồm các chương trình nghệ thuật và biểu diễn hàng không tại khu vực National Mall, đồng thời kỳ vọng thu hút hàng trăm nghìn du khách. Tuy nhiên, chi phí tổ chức sự kiện chưa được công bố.

Theo bà Jodi Dague, Giám đốc tiếp thị của Pyrotecnico, pháo hoa là một truyền thống lâu đời của nước Mỹ, gắn với ký ức tuổi thơ và là dịp để các gia đình sum họp, cùng nhau kỷ niệm ngày Quốc khánh.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia môi trường và y tế cho rằng quy mô của màn trình diễn lần này có thể làm gia tăng đáng kể tình trạng ô nhiễm không khí.

Giáo sư Russell Dickerson, chuyên gia hóa học khí quyển thuộc Đại học Maryland, nhận định việc bắn 850.000 quả pháo hoa trong điều kiện thời tiết nắng nóng và ít gió là điều đáng lo ngại. Theo ông, nguy cơ lớn nhất đến từ bụi mịn PM2.5 - các hạt có đường kính không quá 2,5 micromet có thể xâm nhập sâu vào phổi, đi vào máu và ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể.

Theo tiêu chuẩn của Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA), mức phơi nhiễm PM2.5 trung bình trong 24 giờ không nên vượt quá 35 microgam/m³. Tuy nhiên, sau các màn trình diễn pháo hoa, nồng độ bụi mịn có thể tăng đột biến trong vài giờ, khiến người dân tiếp xúc với lượng khói bụi rất lớn và làm giảm đáng kể tầm nhìn.

Các chuyên gia cho rằng đợt nắng nóng đang bao trùm khu vực Bờ Đông có thể khiến khói bụi tồn tại lâu hơn trong khí quyển do thiếu mưa để làm sạch không khí. Đồng thời, nhu cầu sử dụng điện cho làm mát và lượng khí thải giao thông gia tăng cũng góp phần làm nền ô nhiễm trở nên nghiêm trọng hơn.

Ông Glory Dolphin Hammes, Giám đốc điều hành khu vực Bắc Mỹ của công ty theo dõi chất lượng không khí IQAir, cho biết dữ liệu năm 2025 ghi nhận nồng độ PM2.5 tại Washington đạt đỉnh 133 microgam/m³ vào đêm Quốc khánh, trong khi Chỉ số Chất lượng Không khí (AQI) lên tới 208 - mức được đánh giá là có hại cho sức khỏe hay ghi nhận ở các nước Nam Á.

Theo ông, sự gia tăng đột biến của bụi mịn có liên quan đến việc số ca cấp cứu tăng lên trong ngắn hạn, đồng thời làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và hô hấp nếu tiếp xúc nhiều lần. Ngoài bụi mịn, pháo hoa còn phát thải các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi và một số kim loại tạo màu, vốn cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe con người.

Không chỉ con người, động vật cũng chịu tác động đáng kể từ tiếng nổ của pháo hoa. Nhiều vật nuôi, đặc biệt là chó, thường rơi vào trạng thái hoảng loạn, run rẩy hoặc bỏ chạy khi nghe tiếng nổ lớn. Một số chủ nuôi tại Washington cho biết họ sẽ ở nhà để trấn an vật nuôi trong thời gian diễn ra sự kiện.

Các nghiên cứu cũng cho thấy động vật hoang dã có thể bị ảnh hưởng. Một nghiên cứu tại châu Âu ghi nhận nhiều đàn ngỗng di cư đã rời khỏi nơi cư trú sau các màn bắn pháo hoa đêm Giao thừa. Trong khi đó, nghiên cứu của Chính phủ Mỹ năm 2016 phát hiện chất perchlorate - một chất oxy hóa sử dụng trong pháo hoa - đã xâm nhập nguồn nước ngầm và nước mặt tại khu vực Khu tưởng niệm quốc gia Mount Rushmore, nơi từng tổ chức bắn pháo hoa thường niên.

Ở chiều ngược lại, một số chuyên gia cho rằng cần nhìn nhận cân bằng giữa những tác động tiêu cực và giá trị văn hóa của hoạt động này. Phó Giáo sư dịch tễ học Erica Walker thuộc Đại học Brown cho rằng cần phân biệt giữa các nguồn ô nhiễm kéo dài với những sự kiện chỉ diễn ra trong thời gian ngắn. Theo bà, đối với nhiều người Mỹ, pháo hoa không chỉ là hoạt động giải trí mà còn là biểu tượng của Ngày Độc lập và tinh thần tự do.

Bảo Hà/Báo Tin tức và Dân tộc