07:15 20/07/2026

Lỗ hổng trong lá chắn chống tàng hình của Trung Quốc

Lá chắn chống tàng hình của Trung Quốc lộ khoảng trống: Công nghệ hiện đại nhưng chưa đủ để ngăn F-35?

Chú thích ảnh
Tiêm kích J-35 thực hiện huấn luyện trên tàu sân bay Phúc Kiến. Ảnh: THX/TTXVN

Dù đầu tư mạnh vào mạng lưới radar chống máy bay tàng hình và hệ thống phòng không nhiều lớp, Trung Quốc vẫn đối mặt với thách thức lớn nhất là biến các cảm biến riêng lẻ thành một mạng tác chiến đủ khả năng phát hiện, theo dõi và đánh chặn máy bay tàng hình trong điều kiện chiến đấu thực tế.

Hiệu quả của mạng lưới chống tàng hình Trung Quốc không chỉ phụ thuộc vào năng lực của từng loại radar mà còn nằm ở khả năng tích hợp dữ liệu, duy trì vận hành và chống chịu trước sức ép của chiến tranh điện tử.

Báo cáo mới của Viện Nghiên cứu Hàng không Vũ trụ Trung Quốc (CASI) cho rằng Bắc Kinh đang đẩy mạnh phát triển các hệ thống chống tàng hình và máy bay tàng hình nội địa như J-20, J-35 và oanh tạc cơ H-20.

Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn có xu hướng xem công nghệ tàng hình chủ yếu là vấn đề phần cứng, trong khi chưa đánh giá đầy đủ lợi thế của Mỹ về chiến tranh điện tử, lập kế hoạch tác chiến, phần mềm và trình độ huấn luyện.

Theo CASI, radar Trung Quốc có thể phát hiện sớm mục tiêu nhưng vẫn gặp khó khăn trong việc duy trì đường bám đủ chính xác để dẫn bắn tên lửa, nhất là trong môi trường có địa hình phức tạp và bị gây nhiễu mạnh.

Nhiều nghiên cứu chỉ ra việc phát hiện máy bay tàng hình khó hơn đáng kể so với lý thuyết. Do thiết kế tàng hình làm giảm diện tích phản xạ radar ở hầu hết các góc, tín hiệu phản xạ mạnh chỉ xuất hiện trong thời gian rất ngắn khi máy bay thay đổi hướng bay. Điều này khiến radar thường chỉ ghi nhận được các điểm tiếp xúc ngắt quãng thay vì duy trì đường bám liên tục.

Để khắc phục hạn chế này, Trung Quốc đang hướng tới xây dựng mạng lưới radar phân tán, kết nối nhiều cảm biến hoạt động trên các dải tần khác nhau nhằm hợp nhất dữ liệu và giảm ảnh hưởng của nhiễu điện tử. Mục tiêu là hình thành một hệ thống cảm biến dự phòng lẫn nhau, đủ sức theo dõi máy bay thế hệ năm.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng bài kiểm tra quan trọng nhất vẫn là hiệu quả trên chiến trường. Một báo cáo của Newsweek đầu năm 2026 cho biết các radar JY-27A do Trung Quốc sản xuất tại Venezuela bị đánh giá hoạt động kém do thiếu phụ tùng, bảo dưỡng và khả năng phối hợp hạn chế. Điều này cho thấy radar dù phát hiện được mục tiêu cũng khó phát huy tác dụng nếu không thể truyền dữ liệu kịp thời đến sở chỉ huy hoặc các đơn vị phòng không.

Chú thích ảnh
Hệ thống radar mảng pha cảnh báo sớm chống tàng hình di động YLC-8B. Ảnh: Tân Hoa Xã

Những nghi vấn tương tự xuất hiện sau các hoạt động quân sự gần đây tại Iran. Theo The Wall Street Journal, mạng lưới radar chống tàng hình YLC-8B của Trung Quốc đã không phát hiện được máy bay tàng hình Mỹ và Israel trong giai đoạn đầu chiến dịch Epic Fury. Chiếc F-35 duy nhất của Mỹ bị hư hại trong đợt giao tranh được cho là bị phát hiện bằng hệ thống cảm biến hồng ngoại thụ động chứ không phải radar.

Một số chuyên gia cũng cho rằng những thay đổi nhân sự trong Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc có thể ảnh hưởng đến khả năng phối hợp chỉ huy và mức độ sẵn sàng chiến đấu, dù hiện chưa có đủ bằng chứng để khẳng định.

Nhìn chung, mạng lưới chống tàng hình của Trung Quốc có thể khiến việc lập kế hoạch tác chiến của Mỹ trở nên phức tạp và tốn kém hơn. Tuy nhiên, cho đến khi Bắc Kinh chứng minh được khả năng duy trì một mạng lưới cảm biến hoạt động hiệu quả dưới sức ép của chiến tranh hiện đại, năng lực ngăn chặn các máy bay tàng hình vẫn còn là dấu hỏi.

Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc