04:14 11/04/2026

Liệu pháp hô hấp có cấu trúc mở, hướng mới trong kiểm soát stress ở người trẻ

Tại hội thảo khoa học với chủ đề “Tác động của nhịp thở có kiểm soát lên biến thiên nhịp tim (HRV) và nồng độ cortisol huyết thanh ở người trẻ”, các chuyên gia đã công bố nhiều dữ liệu đáng chú ý, cho thấy tiềm năng của các can thiệp hô hấp có cấu trúc trong việc hỗ trợ điều hòa stress từ sớm.

Hội thảo do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lâm Đồng phối hợp với Trường Cao đẳng Bình Thuận tổ chức, quy tụ nhiều chuyên gia y tế, nhà nghiên cứu và đại diện các cơ sở đào tạo. 

Chú thích ảnh
ThS. Huỳnh Hữu Khôi, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lâm Đồng phát biểu tại hội thảo.

Theo ThS. Huỳnh Hữu Khôi, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lâm Đồng, áp lực cuộc sống hiện nay đang khiến người trẻ phải đối diện với những biến đổi sinh lý tiêu cực, trong đó có sự thay đổi nồng độ cortisol – một chỉ dấu sinh học quan trọng liên quan trực tiếp đến phản ứng căng thẳng của cơ thể. Việc nhận diện sớm và can thiệp từ gốc rễ sinh lý được xem là hướng đi cần thiết trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Điểm nhấn của hội thảo là báo cáo nghiên cứu của CKI ĐD Văn Tấn Thịnh về tác động của nhịp thở có kiểm soát trên nhóm sinh viên ngành Điều dưỡng. Dữ liệu thực nghiệm cho thấy sau một phiên thực hành Haama Breath khoảng 20 phút, tương ứng 20 vòng thở, nồng độ cortisol huyết thanh đã giảm rõ rệt từ 8,96 µg/dL xuống còn 5,81 µg/dL, tương đương mức giảm gần 35%. Cùng với đó, các chỉ số sinh lý như nhịp tim, huyết áp và nhịp thở cũng ghi nhận xu hướng giảm, cho thấy tác động tích cực của phương pháp này đối với cơ thể.

Chú thích ảnh
TS.BS Trần Xuân Trường, nguyên Trưởng khoa Nội Bệnh viện Chợ Rẫy phát biểu. trình bày tham luận.

Theo các chuyên gia, việc một chỉ số sinh học như cortisol có thể thay đổi nhanh sau một can thiệp ngắn mở ra nhiều gợi ý quan trọng. Điều này cho thấy các kỹ thuật hô hấp có cấu trúc không chỉ tác động ở mức cảm xúc, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến cơ chế sinh lý nền của stress.

Phân tích sâu hơn, TS.BS Trần Xuân Trường cho rằng hít thở sâu có kiểm soát không đơn thuần là hoạt động trao đổi khí mà là một can thiệp sinh lý toàn thân. Phương pháp này có liên quan chặt chẽ đến hệ thần kinh tự chủ, tim mạch, nội tiết và trạng thái tâm lý. Khi thực hành hít thở chậm và sâu, hệ phó giao cảm được kích hoạt, giúp giảm ưu thế của hệ giao cảm – yếu tố thường gia tăng trong trạng thái căng thẳng. Nhờ đó, nhịp tim được điều hòa, huyết áp ổn định hơn, biến thiên nhịp tim được cải thiện và phản ứng stress được kiểm soát hiệu quả.

Cũng theo TS.BS Trần Xuân Trường, các kỹ thuật hô hấp có kiểm soát hiện đã được nghiên cứu và ứng dụng trong nhiều lĩnh vực của y học hiện đại, từ điều trị bệnh hô hấp, phục hồi chức năng đến hỗ trợ tim mạch, cải thiện giấc ngủ và giảm lo âu. Việc tiếp tục nghiên cứu các mô hình hô hấp có cấu trúc như Haama Breath ở nhóm người trẻ vì vậy có cơ sở khoa học và thực tiễn rõ ràng.

Ở góc độ đào tạo, ThS. Nguyễn Thị Sáu nhận định rằng trong môi trường học tập áp lực cao, đặc biệt là các ngành liên quan đến sức khỏe, việc giảm tải chương trình đào tạo là không khả thi. Thay vào đó, cần hướng đến việc nâng cao năng lực tự thích nghi và tự điều hòa của sinh viên. Những kỹ thuật như Haama Breath, nếu được tích hợp vào môi trường học tập, có thể trở thành công cụ hữu hiệu giúp người học kiểm soát stress một cách chủ động.

Mở rộng từ kết quả nghiên cứu, nhà nghiên cứu độc lập Vashna Thiên Kim cho rằng nhiều rối loạn sức khỏe hiện đại không xuất hiện đột ngột mà hình thành từ sự mất cân bằng kéo dài ở tầng sinh lý nền. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, áp lực cuộc sống và những thay đổi của môi trường, con người ngày càng cần đến các phương pháp giúp tái thiết lập khả năng tự điều chỉnh và phục hồi của cơ thể.

Theo bà, Haama Breath không chỉ là một bài tập thở đơn lẻ mà là một hệ thực hành có cấu trúc, có thể mô tả, lặp lại và từng bước đo lường bằng các chỉ số sinh lý khách quan. Việc các chỉ số sinh lý thay đổi trước khi người thực hành cảm nhận rõ sự thay đổi về cảm xúc cho thấy phương pháp này có thể đang tác động trực tiếp vào “tầng nền” của stress.

Chú thích ảnh
Vashna Thiên Kim, đại diện Công ty Vashna Group phát biểu.

Các ý kiến tại hội thảo cũng thống nhất rằng, giá trị của những dữ liệu bước đầu không chỉ nằm ở con số cụ thể, mà ở khả năng gợi mở một hướng tiếp cận mới trong chăm sóc sức khỏe. Nếu được tiếp tục nghiên cứu với quy mô lớn hơn và phương pháp chặt chẽ hơn, các can thiệp hô hấp có cấu trúc có thể trở thành một lớp hỗ trợ sớm, an toàn và hiệu quả cho người trẻ.

Lê Phú/Báo Tin Tức và Dân tộc