Ngày 13/1, Liên hợp quốc (LHQ) cùng các đối tác và Chính phủ Nam Sudan đã chính thức phát động kêu gọi cứu trợ nhân đạo trị giá 1,5 tỷ USD nhằm hỗ trợ 4,3 triệu người dân tại quốc gia châu Phi trong năm 2026.
Người dân tại trại tị nạn ở ngoại ô Juba, Nam Sudan. Ảnh: THX/TTXVN
Theo thông báo của Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo của LHQ tại Nam Sudan (OCHA), quốc gia Đông Phi này đang đối mặt với một trong những cuộc khủng hoảng phức tạp nhất thế giới. Do đó, ưu tiên hàng đầu của kế hoạch này là huy động nhanh chóng 1 tỷ USD để tiếp cận khẩn cấp 4 triệu người đang trong tình trạng yếu thế nhất tại Nam Sudan.
Trước đó, ngày 11/1, bà Anita Kiki Gbeho, người phụ trách Phái đoàn Gìn giữ Hòa bình LHQ tại Nam Sudan (UNMISS), nhận định dù số lượng thương vong chung có sự sụt giảm, nhưng tình trạng gia tăng các vụ bắt cóc và bạo lực tình dục là “không thể chấp nhận được”. Bà Gbeho nhấn mạnh việc bảo vệ thường dân đang bị đe dọa nghiêm trọng bởi các cuộc đối đầu vũ trang, pháo kích và không kích.
Theo bà Gbeho, trách nhiệm giải trình đối với các hành vi vi phạm và tôn trọng quyền con người là những yếu tố cốt yếu để xây dựng lòng tin và một nền hòa bình bền vững cho Nam Sudan.
Theo báo cáo nhân quyền mới đây của UNMISS, Nam Sudan ghi nhận một nghịch lý trong tình hình thực địa, đó là số vụ giết hại thường dân đã giảm 18% và số người bị thương giảm 41% so với quý trước, tuy nhiên, các vụ bắt cóc đã tăng 20% và các vụ bạo lực tình dục liên quan đến xung đột tăng 7%.
Trong số 1.153 thường dân chịu ảnh hưởng bởi 295 vụ bạo lực, có 519 người chết, 159 người bị bắt cóc và 79 người là nạn nhân của bạo lực tình dục. Các khu vực như Central Equatoria, Jonglei, và Upper Nile vẫn là những điểm nóng của các cuộc xung đột vũ trang và không kích.
Ngoài ra, cuộc khủng hoảng tại Nam Sudan đang bị trầm trọng hóa bởi sự kết hợp của nhiều yếu tố tiêu cực như nội chiến, lũ lụt, hạn hán, dịch bệnh và sự suy thoái kinh tế đang đẩy người dân vào đường cùng.
UNMISS ước tính, tình hình nội chiến tại Sudan làm gia tăng nhu cầu hỗ trợ cho hơn 600.000 người tị nạn đang lưu trú tại Nam Sudan. Dự báo có tới 10 triệu người, tức chiếm 2/3 dân số nước này, sẽ cần hỗ trợ nhân đạo trong năm 2026. Đặc biệt, hơn 7,5 triệu người có nguy cơ đối mặt với tình trạng thiếu đói nghiêm trọng trong mùa giáp hạt từ tháng 4 đến tháng 7/2026.
LHQ đang hối thúc các bên xung đột chấm dứt các hành vi bạo lực, tuân thủ luật nhân đạo quốc tế và kêu gọi các nhà tài trợ quốc tế khẩn trương đóng góp kinh phí để duy trì các hoạt động cứu sinh kịp thời.