Mùa hè năm 1917, V. I. Lenin và cộng sự phải lẩn trốn trước sự truy đuổi của Chính phủ lâm thời. Vào đêm 9-10/7, ông và người cộng sự G. E. Zinoviev chuyển đến Razliv, cải trang thành người cắt cỏ. Họ ở nhờ nhà một công nhân của nhà máy vũ khí Sestroretsk. Căn nhà nay cũng thành nhà lưu niệm trong quần thể bảo tàng Lều cỏ Lenin ở Razliv ở quận Vyborg, cách thành phố Saint Petersburg khoảng 40 km về phía Bắc. Hơn 100 năm đã đi qua, song kết cấu ngôi nhà còn nguyên vẹn, duy chỉ được “khoác” thêm lớp kính bảo vệ khỏi khí hậu ẩm ướt vùng ven hồ.

Chỉ vài ngày sau khi Lenin xuất hiện tại ngôi làng Sestroresk, cảnh sát đã xuất hiện và Người cùng cộng sự, nhà hoạt động cách mạng Zinoviev phải chuyển sang bờ bên kia của hồ Razliv, trong vai một người nông dân Phần Lan làm mướn vào mùa cắt cỏ. Lenin cũng thường gọi đùa mảnh đất trống trước lều là “Phòng Xanh”.

Trong những ngày ẩn ở Razliv, Lenin làm việc rất khẩn trương để vạch ra đường lối sách lược của Đảng cho phù hợp với tình hình chính trị trong nước đang thay đổi từng ngày. Từ đây, Lenin đã chỉ đạo để Đại hội VI Đảng Bolshevik ra nghị quyết: Nhiệm vụ chính trị lúc này là chuẩn bị và tiến tới khởi nghĩa vũ trang của giai cấp công nhân và nông dân nghèo để lật đổ chính phủ lâm thời, thiết lập chuyên chính vô sản, đưa đất nước ra khỏi cuộc chiến tranh đế quốc.

Đại hội quyết định tạm thời rút khẩu hiệu “Toàn bộ chính quyền về tay các Xô-viết”, thay bằng khẩu hiệu mới “Lật đổ nền chuyên chính của giai cấp tư sản bằng con đường khởi nghĩa vũ trang!”. Đến tháng 9/1917, Lenin và Trung ương Đảng đưa trở lại khẩu hiệu “Toàn bộ chính quyền về tay các Xô-viết”, nhưng với nội dung mới là tiến hành khởi nghĩa vũ trang lật đổ chính phủ lâm thời và giành toàn bộ chính quyền. Cũng từ ngôi lều cỏ đơn sơ và đầy muỗi này, lãnh tụ Lenin đã viết những dòng bất hủ về Nhà nước và Cách mạng. Trong truy đuổi, trong nguy cơ bị bắt bất kỳ lúc nào, lãnh tụ Lenin đã cống hiến cho cách mạng tác phẩm làm nền tảng cho Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa đến tận ngày nay.

Tiến sĩ lịch sử Mikhail Kondrachev, hướng dẫn viên tại bảo tàng cho biết “Lều cỏ Lenin” không chỉ nói về Lenin, mà còn tái hiện lại toàn bộ bối cảnh lịch sử thời kỳ đó ở nước Nga, nhằm giúp khách tham quan hiểu toàn bộ con đường nước Nga đi đến quyết tâm làm Cách mạng. Bảo tàng “Lều cỏ Lenin” có vị trí độc đáo trong các bảo tàng về Người, vì hiện vật ở đây là độc nhất vô nhị, thêm vào đó khách tham quan có thể tận hưởng cảnh hồ Razliv bao quanh là rừng được bảo tồn tốt nhất có thể.

Cũng tại tỉnh Leningrad còn có một bảo tàng đặc biệt về Lenin, nơi Người dừng chân trên đường về Petrograd để lãnh đạo Cách mạng tháng Mười - bảo tàng duy nhất vốn là nhà của người nước ngoài – một nhà hảo tâm người Phần Lan - ở quận Vyborg. Những hiện vật ở đây rất đơn giản, được thu thập chủ yếu nhờ con gái của chủ nhà - một nữ đảng viên cộng sản Phần Lan.

Giám đốc Bảo tàng Nedezhda Zabavskaya chia sẻ 20 năm làm việc tại bảo tàng cũng là 20 năm bà nghiên cứu sâu hơn về Lenin. Theo bà, nơi đây là nơi Lenin đã có một quyết định rất quan trọng vào thời điểm lịch sử đứng trước ngã ba đường: hoặc làm cách mạng vô sản và giành chính quyền về tay nhà nước công nông, hoặc để sức ép bên ngoài cuốn đi theo ngả khác. Chính trong ngôi nhà ở Vyborg này, Người đã đưa ra quyết định tiến hành Cách mạng tháng Mười, cuộc cách mạng mang tính bước ngoặt trong lịch sử nhân loại.

Ngày nay, du khách từ khắp nơi trên thế giới vẫn đổ về Lều cỏ, để tỏ lòng thành kính với Lenin và tham quan túp lều dù được dựng lại nhiều lần song nay vẫn giữ nguyên chất liệu cỏ cây và gần nhất với hình dạng ban đầu. Lều cỏ cũng đã tạo thi hứng cho Nhà thơ Tố Hữu viết nên những dòng đậm chất lãng mạn cách mạng:

"Lều cỏ
 Lenin.
Túp lều con
Tuyết phủ
Im lìm.
Túp lều con
Như chiếc tổ
Chon von
Của con chim phượng hoàng
Trên đại ngàn hùng vĩ".