Theo báo chí Anh, Ngoại trưởng Ed Miliband ngày 8/9 thông báo chính phủ sẽ cấm nhập khẩu hàng hóa và một số dịch vụ liên quan các khu định cư Israel tại Bờ Tây bị chiếm đóng, đánh dấu bước thay đổi lớn trong quan hệ giữa London và Tel Aviv.

Phát biểu trước quốc hội, ông Miliband cho biết Anh sẽ áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt đối với những tổ chức tham gia xây dựng hoặc cung cấp tài chính cho các khu định cư. Các công ty và cá nhân cung cấp dịch vụ xây dựng, hạ tầng, tài chính hoặc bất động sản phục vụ hoạt động mở rộng khu định cư cũng sẽ bị đưa vào diện xử lý.

Quảng cáo về các khu định cư sẽ bị cấm tại Anh, trong khi những người định cư ủng hộ hoặc kích động bạo lực nhằm vào cộng đồng Palestine sẽ phải đối mặt với các biện pháp trừng phạt mới. Chính phủ Anh dự kiến trình dự luật để triển khai các biện pháp này trong vòng 6 đến 9 tháng.

Pháp và Canada cũng sẽ cấm giao thương hàng hóa với các khu định cư Israel, vốn bị coi là bất hợp pháp theo luật pháp quốc tế. Hai nước này sẽ cùng Anh gia nhập nhóm các quốc gia đã có động thái tương tự, gồm Hà Lan, Ireland, Bỉ, Tây Ban Nha và Na Uy.

Mở rộng hạn chế xuất khẩu vũ khí

Anh đồng thời tiếp tục siết hoạt động xuất khẩu vũ khí sang Israel, sau khi đình chỉ 30 giấy phép vào năm 2024. Theo ông Miliband, London sẽ từ chối mọi đơn xin cấp phép xuất khẩu vũ khí và các mặt hàng khác nếu chúng đóng góp đáng kể cho việc duy trì sự chiếm đóng.

Ngoại trưởng Anh cho biết quan điểm chính thức của chính phủ là việc Israel chiếm đóng Bờ Tây trái pháp luật. Nhận định này dựa trên việc Israel củng cố quyền kiểm soát, thể hiện ý định thiết lập chủ quyền lâu dài và tiếp tục mở rộng các khu định cư.

Tháng 8/2026, Israel mở thầu xây dựng khoảng 1.200 căn nhà cho người Do Thái tại khu vực E1 ở Bờ Tây. Anh cảnh báo kế hoạch này có thể chia cắt lãnh thổ Bờ Tây và khiến triển vọng thành lập một nhà nước Palestine ngày càng khó trở thành hiện thực.

Ông Miliband cho rằng người Palestine tại một số khu vực ở Bờ Tây đang trở thành nạn nhân của hành động thanh lọc sắc tộc do những người định cư Israel cực đoan tiến hành. Ngoại trưởng Anh cáo buộc chính quyền Israel làm ngơ trước tình trạng này, trong khi một số thành viên chính phủ còn ủng hộ việc cưỡng ép người Palestine rời khỏi nơi sinh sống.

Đề cập cuộc chiến tại Dải Gaza, ông Miliband cho rằng các tội ác chiến tranh dường như đã xảy ra và Anh ủng hộ việc truy cứu trách nhiệm. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh việc xác định liệu hành vi diệt chủng có diễn ra hay không phải do tòa án phán quyết.

Israel cảnh báo đáp trả

Các biện pháp mới được dự báo sẽ đẩy quan hệ Anh - Israel xuống mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ. Ngoại trưởng Israel Gideon Sa’ar trước đó tuyên bố nước này sẽ có hành động đáp trả tương xứng nếu Anh áp dụng biện pháp nhằm vào Israel.

Một số bộ trưởng cực hữu trong liên minh cầm quyền của Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã kêu gọi trục xuất đại sứ Anh và đóng cửa lãnh sự quán Anh tại Đông Jerusalem. Đại sứ Mỹ tại Israel Mike Huckabee cũng cảnh báo Washington có thể trả đũa, đồng thời đề cập khả năng Anh bị hạn chế tiếp cận ngành dược phẩm Israel.

Tại Anh, người phụ trách đối ngoại của đảng đối lập Tom Tugendhat chỉ trích các biện pháp mới khó phát huy hiệu quả do nền kinh tế Israel và Palestine có quan hệ quá chặt chẽ. Hội đồng Lãnh đạo Do Thái cảnh báo chính sách ngày càng cứng rắn với Israel có thể ảnh hưởng đến đời sống của cộng đồng Do Thái tại Anh và gây tổn hại quan hệ giữa hai nước.

Một số nghị sĩ Công đảng cũng lo ngại động thái này có thể làm gia tăng chủ nghĩa bài Do Thái trong nước và tiếp sức cho các lực lượng dân tộc chủ nghĩa cực đoan tại Israel trước cuộc bầu cử quốc hội vào tháng tới.

Ông Miliband nhấn mạnh việc quy trách nhiệm cho người Do Thái ở bất kỳ đâu trên thế giới về hành động của chính phủ Israel là biểu hiện của chủ nghĩa bài Do Thái. Anh sẽ tiếp tục duy trì hoạt động thương mại quan trọng với Israel, công nhận quyền tồn tại của nước này, nhưng đồng thời bảo vệ giải pháp hai nhà nước và phản đối những động thái khiến triển vọng đó không còn khả thi.