“Thương ca vọng Huế” là dự án nghệ thuật kết hợp giữa biểu diễn âm nhạc di sản và talkshow giao lưu. Chương trình được xây dựng như một hành trình nghệ thuật đưa khán giả tiếp cận gần hơn với dòng chảy văn hóa của vùng đất Cố đô, đặc biệt là những giá trị tinh tế của Ca Huế trong đời sống hiện đại.

Thông qua lời ca, trang phục truyền thống cùng những câu chuyện văn hóa, lịch sử được chia sẻ bởi nghệ sĩ và khách mời, chương trình hướng tới kiến tạo một không gian thưởng thức nghệ thuật trang nhã, giàu chất thơ. Đồng thời, đây cũng là nỗ lực của những người trẻ trong việc khơi gợi tình yêu di sản, nâng cao ý thức gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống tới cộng đồng, đặc biệt là công chúng Thủ đô.

Chia sẻ về hành trình thực hiện chương trình, bạn Đinh Tú Quyên, Trưởng Ban tổ chức “Thương ca vọng Huế” cho biết, trong quá trình tìm hiểu và tiếp cận di sản Ca Huế, các thành viên trong nhóm càng cảm nhận rõ sức hấp dẫn đặc biệt của loại hình nghệ thuật này và mong muốn giới thiệu đến khán giả miền Bắc.

“Một di sản văn hóa mang vẻ đẹp riêng và giá trị bền vững sẽ không bị giới hạn bởi không gian địa lý. Khi được tiếp cận đúng cách, di sản chắc chắn sẽ chạm tới cảm xúc và nhận được sự yêu mến của công chúng ở bất cứ đâu”, Tú Quyên chia sẻ.

Tuy nhiên, việc tìm hiểu sâu về Ca Huế gặp không ít khó khăn, nhất là khi loại hình nghệ thuật này chưa thực sự phổ biến và được quảng bá rộng rãi tại khu vực phía Bắc. Nhóm đã chủ động tìm kiếm tài liệu, kết nối với các nghệ sĩ và chuyên gia để nhận được sự tư vấn về chuyên môn cũng như nội dung văn hóa.

“Dù gặp nhiều trở ngại, nhưng chính tình yêu dành cho di sản đã giúp chúng mình kiên trì theo đuổi dự án và nhận được sự đồng hành quý báu từ các thầy cô, nghệ sĩ và nhiều đơn vị hỗ trợ”, Trưởng Ban tổ chức chia sẻ thêm.

Khi chương trình khép lại thành công, điều đọng lại với các bạn trẻ không chỉ là niềm vui hoàn thành một dự án ý nghĩa mà còn là sự xúc động và biết ơn sau hành trình cùng nhau nỗ lực. Nhóm bạn trẻ hy vọng “Thương ca vọng Huế” sẽ không chỉ trở thành một ký ức đẹp đối với khán giả, mà còn góp phần nhỏ bé trong việc lan tỏa vẻ đẹp tinh tế, sâu lắng và bản sắc riêng của Ca Huế, di sản âm nhạc đặc trưng của vùng đất Cố đô đến gần hơn với công chúng hôm nay.

Là người con sinh ra và lớn lên tại Huế, bạn trẻ Thiên Phước, Phó Trưởng Ban Tổ chức chương trình chia sẻ: "Tình yêu với Ca Huế đã hình thành từ những ký ức rất sớm. Từ nhỏ tôi đã được tiếp xúc với Ca Huế. Mỗi lần theo gia đình vào trung tâm thành phố, được xuống sông Hương nghe Ca Huế trên những chiếc thuyền rồng dọc dòng sông, tôi cảm nhận rõ nét đặc trưng rất riêng của văn hóa Huế trong từng làn điệu”, Thiên Phước cho biết.

Theo Thiên Phước, trong đời sống đương đại, Ca Huế vẫn đang được gìn giữ khá tốt nhờ những chính sách phát triển văn hóa, du lịch của địa phương. Các tour nghe Ca Huế trên sông Hương trở thành sản phẩm du lịch quen thuộc, được quảng bá rộng rãi tới du khách. Bên cạnh đó, các kỳ Festival Huế tổ chức định kỳ hai năm một lần cũng góp phần quan trọng trong việc tôn vinh và lan tỏa giá trị của loại hình nghệ thuật truyền thống này.

Không chỉ có hoạt động du lịch, nhiều nghệ nhân và câu lạc bộ Ca Huế vẫn bền bỉ gìn giữ nghề, trong đó có chính những nghệ sĩ được mời tham gia biểu diễn tại chương trình lần này.

Chia sẻ về việc đưa Ca Huế đến với công chúng miền Bắc, theo Thiên Phước, điều quan trọng nhất là giữ được bản sắc nguyên gốc của di sản. Khi mang văn hóa đến một vùng đất khác, điều cần làm trước hết là giữ được tinh thần truyền thống và bản chất của loại hình nghệ thuật ấy. Chỉ khi giữ đúng giá trị cốt lõi, công chúng mới có thể hiểu sâu và cảm nhận trọn vẹn văn hóa nơi nghệ thuật được sinh ra...

Thiên Phước cũng tin rằng, không chỉ riêng nhóm thực hiện “Thương ca vọng Huế”, ngày càng nhiều bạn trẻ đang dành tình yêu và sự quan tâm cho các loại hình nghệ thuật truyền thống. Sự yêu thích ấy sẽ trở thành động lực để thế hệ trẻ tiếp tục lan tỏa những giá trị nguyên bản và lâu bền của di sản dân tộc.

Đồng hành cùng các bạn trẻ trong các chương trình về văn hóa và di sản, NSƯT Kim Vàng bày tỏ sự xúc động trước sự kết nối giữa nghệ sĩ và công chúng trẻ hôm nay. Theo nữ nghệ sĩ, điều quý giá nhất của nghệ thuật biểu diễn chính là sự tương tác. Người nghệ sĩ chỉ thực sự thăng hoa khi nhận được sự đồng cảm và hưởng ứng từ khán giả, đặc biệt là thế hệ trẻ. Khi các bạn trẻ quan tâm, lắng nghe và đồng hành cùng nghệ sĩ, đó là nguồn động lực lớn để các nghệ sĩ tiếp tục gìn giữ và cống hiến.

Hơn 20 năm giảng dạy tại Học viện Âm nhạc Huế, NSƯT Kim Vàng luôn trăn trở về tương lai của Ca Huế. Nếu không được gìn giữ và truyền dạy, loại hình nghệ thuật này có nguy cơ mai một theo thời gian. Việc tạo ra những không gian biểu diễn, học tập và trải nghiệm dành cho người trẻ là cách “hâm nóng” sức sống của di sản. Các thế hệ nghệ sĩ đi trước có trách nhiệm truyền thụ, phổ biến rộng rãi để ngày càng nhiều người hiểu, yêu và tiếp nối dân ca truyền thống của dân tộc.

Nhận định về ý nghĩa của chương trình, TS, BTV Trịnh Lê Anh, Giảng viên thỉnh giảng tại Trường Đại học Văn hóa Hà Nội cho rằng, Ca Huế là một loại hình nghệ thuật phản ánh sâu sắc đời sống tinh thần và tâm hồn của con người xứ Huế, vùng đất mộng mơ, nơi kết tinh nhiều giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc Việt Nam.

“Điều đáng quý của chương trình lần này là các bạn trẻ đã tạo cơ hội để Ca Huế được ‘đánh thức’ giữa lòng Hà Nội. Chúng ta vốn quen thưởng thức Ca Huế tại chính quê hương của nó, nhưng việc mời các nghệ nhân, nghệ sĩ từ Huế ra biểu diễn nguyên bản tại Thủ đô giúp công chúng hiểu rõ hơn thế nào là Ca Huế đúng nghĩa”, TS Trịnh Lê Anh chia sẻ.

Dù không gian biểu diễn được đặt trong một bối cảnh mới, việc tái hiện Ca Huế tại Hà Nội vẫn mang ý nghĩa đặc biệt, bởi đây là một trong số ít chương trình đưa loại hình nghệ thuật này đến gần hơn với khán giả miền Bắc.

Không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn nguyên gốc, chương trình còn mở ra những thử nghiệm sáng tạo khi kết hợp Ca Huế với thời trang và ngôn ngữ nghệ thuật đương đại của giới trẻ. Theo TS Trịnh Lê Anh, chính những tìm tòi ấy đặt ra câu hỏi quan trọng: Liệu Ca Huế có thể tiếp cận thế hệ trẻ bằng những phương thức biểu đạt mới mà vẫn giữ được bản sắc truyền thống hay không?

Thời gian gần đây nhiều loại hình nghệ thuật dân gian như hát xẩm, chèo, cải lương hay hát văn đã nhận được sự đón nhận tích cực từ công chúng trẻ khi được làm mới cách tiếp cận. Vì vậy, Ca Huế hoàn toàn có tiềm năng trở thành một trong những loại hình nghệ thuật được giới trẻ yêu thích nếu tìm được không gian trình diễn phù hợp.

“Không phải bạn trẻ nào cũng có điều kiện đến Huế, lên thuyền trên sông Hương hay bước vào những không gian cung đình xưa để thưởng thức Ca Huế. Vì vậy, việc đưa Ca Huế ra khỏi không gian quen thuộc chính là cách mở rộng biên độ tiếp cận của di sản”, TS Lê Anh nhấn mạnh.

Cũng theo TS Trịnh Lê Anh, điều quan trọng nhất không phải là thế hệ đi trước trình diễn Ca Huế cho người trẻ xem, mà là trao cơ hội để chính người trẻ trở thành chủ thể tổ chức và sáng tạo. Khi được tham gia trực tiếp, họ sẽ thổi vào di sản một ngôn ngữ biểu đạt mới, từ đó giúp Ca Huế sống tiếp trong đời sống đương đại bằng năng lượng của thế hệ hôm nay.

Lần đầu tiên tiếp xúc với Ca Huế, bạn Nguyễn Xuân Long, sinh viên Trường Đại học Văn hoá Hà Nội bày tỏ, chương trình đã để lại nhiều ấn tượng sâu sắc khi trực tiếp thưởng thức.

“Khi nghe các nghệ sĩ cất lên những làn điệu Ca Huế, mình cảm nhận rõ đây là một loại hình âm nhạc rất hay và mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam. Những giai điệu vừa sâu lắng vừa giàu cảm xúc khiến mình hiểu hơn về đời sống tinh thần cũng như vẻ đẹp truyền thống của người Việt”, Xuân Long chia sẻ.

Theo nam sinh viên, không chỉ phần lời ca mà sự hòa quyện của các nhạc cụ dân tộc cùng phong cách trình diễn của nghệ sĩ đã giúp khán giả trẻ dễ dàng tiếp cận và cảm nhận trọn vẹn giá trị nghệ thuật của Ca Huế.

Xuân Long bày tỏ mong muốn trong thời gian tới sẽ có thêm nhiều chương trình tương tự được tổ chức, qua đó góp phần lan tỏa vẻ đẹp văn hóa và giá trị nghệ thuật của xứ Huế nói riêng, cũng như di sản văn hóa dân tộc nói chung đến với đông đảo công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ hôm nay.

Từ những nỗ lực của các nghệ sĩ, nhà nghiên cứu đến sự nhập cuộc đầy nhiệt huyết của người trẻ, Ca Huế đang từng bước vượt ra khỏi không gian quen thuộc của dòng sông Hương để tìm thấy đời sống mới giữa nhịp sống đương đại.