Chuyến công tác diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt Nam-Ấn Độ đang phát triển sâu rộng, thực chất và ngày càng hiệu quả, vì vậy sẽ góp phần đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường Việt Nam-Ấn Độ phát triển mạnh mẽ và thực chất hơn nữa.

Quan hệ Việt Nam-Ấn Độ phát triển mạnh mẽ, sâu rộng

Việt Nam và Ấn Độ có mối quan hệ hữu nghị truyền thống, gắn bó lâu đời, được các thế hệ lãnh đạo hai nước gìn giữ, vun đắp và liên tục phát triển. Ngày 7/1/1972, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân Việt Nam bước vào giai đoạn quyết liệt, Ấn Độ và Việt Nam tuyên bố thiết lập quan hệ ngoại giao, mở ra một chương mới trong quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa hai nước.

Mối quan hệ Việt Nam-Ấn Độ trở nên đặc biệt tin cậy, gắn kết do những tương đồng về tư tưởng giữa hai vĩ nhân kiệt xuất của hai dân tộc: Chủ tịch Hồ Chí Minh và lãnh tụ Mahatma Gandhi. Hai lãnh tụ cách mạng dù không có cơ hội gặp nhau nhưng sự trân trọng, ngưỡng mộ mà họ dành cho nhau đã trở thành nguồn cảm hứng cho tất cả những người yêu chuộng hòa bình trên khắp thế giới.

Trong khi đó, tình bạn bền chặt, chung thủy giữa Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thủ tướng Ấn Độ Jawaharlal Nehru, vị Thủ tướng đầu tiên của Ấn Độ đã đặt nền móng vững chắc cho quan hệ Việt Nam-Ấn Độ, đưa hai dân tộc kề vai sát cánh bên nhau qua những biến động của lịch sử.

Hai nước hết lòng ủng hộ, giúp đỡ lẫn nhau trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc trước đây, cũng như trong sự nghiệp tái thiết đất nước, đổi mới và phát triển kinh tế-xã hội ngày nay.

Hai nước ký “Tuyên bố chung về Khuôn khổ Hợp tác toàn diện giữa Việt Nam và Ấn Độ bước vào thế kỷ XXI" vào tháng 5/2003; thiết lập quan hệ lên “Đối tác chiến lược” vào tháng 7/2007, và tiếp tục nâng cấp thành “Đối tác chiến lược toàn diện” vào tháng 9/2016. Đây là những dấu mốc quan trọng trong quan hệ hai nước, đưa hợp tác song phương không ngừng phát triển cả về chiều rộng lẫn chiều sâu.    

Quan hệ hai nước tiếp tục được nâng lên tầm cao mới vào tháng 5/2026, nhân chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, lãnh đạo hai nước đã nhất trí nâng tầm quan hệ lên “Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường” trên tinh thần “Chia sẻ tầm nhìn, hội tụ chiến lược, hợp tác thực chất”, mở ra giai đoạn phát triển mới cho quan hệ song phương. Hai nước nhất trí phấn đấu đạt mục tiêu kim ngạch thương mại 25 tỷ USD vào năm 2030 theo hướng cân bằng, bền vững; tháo gỡ những rào cản thương mại để tạo thuận lợi cho hàng hóa của nhau vào thị trường mỗi nước.

Năm 2026 còn là năm ghi dấu mốc quan trọng khi hai nước cùng nhau kỷ niệm 10 năm thiết lập khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện. Trong 10 năm qua, Ấn Độ là một trong những Đối tác chiến lược toàn diện hàng đầu của Việt Nam ở khu vực, hai bên có tin cậy chính trị cao, tương đồng nhiều lợi ích chiến lược và có nền tảng giao lưu, gắn kết văn hóa, dân tộc lâu đời. Trong khi đó, Việt Nam là một đối tác quan trọng trong “Chính sách hướng Đông” của Ấn Độ và tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, dựa trên nền tảng vì lợi ích chung, thúc đẩy hòa bình, ổn định và thịnh vượng trong khu vực. Đây là những nền tảng rất quan trọng để tiếp tục đưa quan hệ Việt Nam-Ấn Độ phát triển mạnh mẽ, hiệu quả và sâu sắc hơn nữa, khai thác tối đa các tiềm năng và lợi thế của hai nước.

Sau 10 năm thiết lập khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện, tin cậy chính trị giữa hai nước ngày càng được củng cố; hợp tác quốc phòng-an ninh sâu rộng, trở thành trụ cột chiến lược; hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư liên tục phát triển. 

Ấn Độ hiện là đối tác thương mại lớn thứ 8 của Việt Nam, Việt Nam là đối tác lớn 5 của Ấn Độ trong ASEAN. Kim ngạch thương mại song phương tăng hơn ba lần chỉ sau một thập niên, từ 5,4 tỷ USD năm 2016 lên 16,46 tỷ USD năm 2025; 7 tháng năm 2026 đạt 11,78 tỷ USD, tăng 28,4% so với cùng kỳ năm 2025.

Về đầu tư, tính đến hết tháng 6/2026, Ấn Độ có 524 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký 1,183 tỷ USD, đứng thứ 26/154 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam. Ở chiều ngược lại, Việt Nam đã đầu tư sang Ấn Độ 30 dự án với tổng số vốn gần 150,5 triệu USD, đứng thứ 17/88 địa bàn đầu tư ra nước ngoài của Việt Nam (tính đến tháng 3/2026). Nổi bật là dự án của Tập đoàn Vingroup xây dựng nhà máy sản xuất xe điện tại bang Tamil Nadu.

Hợp tác trong các lĩnh vực khoa học-công nghệ, giáo dục-đào tạo, văn hóa, giao lưu nhân dân cũng đạt nhiều kết quả tích cực. Trong 6 tháng đầu năm 2026, lượng khách du lịch Ấn Độ đến Việt Nam đạt gần 500 nghìn lượt (tăng 45,5% so với cùng kỳ năm 2025). Ấn Độ tiếp tục tài trợ cho Việt Nam gần 200 suất học bổng ngắn hạn và dài hạn hàng năm; cấp kinh phí và cử chuyên gia giúp Việt Nam bảo tồn, trùng tu các nhóm tháp Chăm tại khu di sản UNESCO Mỹ Sơn, Thành phố Đà Nẵng.

Hợp tác khoa học, công nghệ đã được thúc đẩy tạo đà mới trong một số lĩnh vực phù hợp với nhu cầu của hai nước nhất là đổi mới sáng tạo, robot, khởi nghiệp, năng lượng nguyên tử, công nghệ sinh học.

Trên các diễn đàn đa phương, hai nước cũng phối hợp chặt chẽ và ủng hộ lẫn nhau, nhất là trong khuôn khổ Liên hợp quốc và tại các diễn đàn khu vực do ASEAN dẫn dắt.

Triển khai thực chất quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường

Trên cơ sở quan hệ hữu nghị phát triển tốt đẹp, chuyến công tác tham dự Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) lần thứ 18 và làm việc song phương tại Ấn Độ vào ngày 12 và 13/9/2026 của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam có ý nghĩa rất quan trọng đối với quan hệ Việt Nam-Ấn Độ.

Theo Đại sứ Việt Nam tại Ấn Độ, kiêm nhiệm Nepal và Bhutan, Trịnh Minh Mạnh chuyến công tác lần này của Thủ tướng Lê Minh Hưng diễn ra ngay sau chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Ấn Độ hồi tháng 5/2026, và vào thời điểm quan hệ hai nước đã bước vào một giai đoạn phát triển mới với khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường. Vì vậy, cuộc gặp giữa lãnh đạo Chính phủ hai nước nhân dịp Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần này là cơ hội quan trọng để hai bên tiếp tục cụ thể hóa những nhận thức chung và thỏa thuận cấp cao đã đạt được.

Đại sứ Trịnh Minh Mạnh cho biết, trọng tâm trước hết của chuyến công tác lần này là tạo chuyển biến mạnh hơn về hợp tác kinh tế, phấn đấu sớm đưa kim ngạch thương mại song phương đạt mốc 25 tỷ USD vào năm 2030, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho hàng hóa hai nước tiếp cận thị trường của nhau và thúc đẩy đầu tư hai chiều.

Hai bên cũng có nhiều dư địa để hình thành những động lực tăng trưởng mới trong khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, bán dẫn, dược phẩm, khoáng sản thiết yếu và năng lượng. Đây là những lĩnh vực vừa phù hợp với nhu cầu phát triển của Việt Nam, vừa là những thế mạnh ngày càng nổi bật của Ấn Độ.

Bên cạnh đó, Đại sứ Trịnh Minh Mạnh kỳ vọng hai nước sẽ thúc đẩy mạnh hơn kết nối hạ tầng, hàng không, logistics và chuỗi cung ứng, qua đó đưa quan hệ kinh tế tương xứng hơn với mức độ tin cậy chính trị rất cao giữa hai nước.

Có thể khẳng định, chuyến công tác lần này của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đến Ấn Độ vừa có ý nghĩa đa phương, vừa tạo thêm một “cú hích” song phương, góp phần đưa khuôn khổ quan hệ mới Việt Nam-Ấn Độ nhanh chóng đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả.