Dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI) vốn được xem như “vùng đất” chỉ dành cho các chuyên gia, nhưng với kỹ sư Nguyễn Chí Đông, Phó Trưởng phòng Giải pháp Quản trị dữ liệu, Trung tâm Công nghệ thông tin, Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội Viettel, mục tiêu của anh không chỉ là chinh phục công nghệ, mà còn phải mở ra “cánh cửa” để mọi người, kể cả những người không chuyên, có thể tiếp cận và khai thác dữ liệu trong công việc hàng ngày.

“Công việc của tôi giống như một người đang ‘mở cửa’ để nhiều người hơn có thể tiếp cận dữ liệu và AI. Tôi luôn cố gắng biến những công nghệ phức tạp trở nên đơn giản, dễ sử dụng, để dữ liệu và AI thực sự trở thành năng lực phổ biến…”, anh Đông chia sẻ.

Kiến tạo những sản phẩm “Make in Viet Nam”

Người Việt hoàn toàn có thể làm chủ công nghệ lõi và tạo ra những sản phẩm “Make in Viet Nam”, đó không chỉ là niềm tin, mà là điều anh Nguyễn Chí Đông cùng đồng đội đang từng ngày chứng minh bằng chính những nền tảng công nghệ cụ thể.

Video chia sẻ của Kỹ sư Nguyễn Chí Đông về các dự án thực hiện tại Tập đoàn Viettel:

Một ngày của Kỹ sư trẻ Nguyễn Chí Đông thường bắt đầu bằng hoạt động rà soát nhanh các đầu việc chính của đội ngũ, đảm bảo mọi thứ đi đúng kế hoạch. Với vai trò quản lý, anh không chỉ theo dõi tiến độ, mà còn lắng nghe khó khăn, nắm bắt vướng mắc để cùng cộng sự tháo gỡ kịp thời.

Nhưng công việc của anh Đông không chỉ dừng lại ở việc giao, nhận và giám sát. Trong những giai đoạn cao điểm, anh tham gia trực tiếp vào những bài toán công nghệ khó, từ thiết kế giải pháp đến triển khai thực tế, sát cánh cùng cả đội để đảm bảo chất lượng và tiến độ.

Bên cạnh đó, anh cũng trao đổi thường xuyên với lãnh đạo đơn vị, bám sát định hướng chung, bởi mỗi sản phẩm của nhóm đều xuất phát từ những bài toán lớn của Tập đoàn. “Nhờ sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của lãnh đạo và sự đồng hành của cả tập thể, chúng tôi có thêm động lực duy trì nhịp làm việc hiệu quả mỗi ngày”, anh Chí Đông chia sẻ.

Thời gian qua, anh Đông và những cộng sự đã tham gia phát triển nhiều nền tảng công nghệ trọng điểm như: Nền tảng dữ liệu lớn Viettel (VLP), nền tảng học máy Viettel (vMLP) và Hệ thống số liệu thông minh (GenBI), những “mảnh ghép” đang dần định hình hệ sinh thái dữ liệu và trí tuệ nhân tạo của Viettel.

Trong đó, nền tảng dữ liệu lớn Viettel (VLP) được xem như “xương sống” hạ tầng dữ liệu, cho phép tích hợp, lưu trữ và xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ. Hiện, nền tảng đã được triển khai rộng rãi cho nhiều khách hàng lớn bên ngoài, giúp tiết giảm đáng kể chi phí so với việc sử dụng các giải pháp nước ngoài, đồng thời mở đường cho các ứng dụng phân tích và AI phát triển.

Song song với đó, nền tảng học máy Viettel (vMLP) tập trung vào việc tự động hóa quá trình xây dựng và triển khai các mô hình trí tuệ nhân tạo. Nhờ đó, thời gian phát triển các bài toán AI được rút ngắn rất nhiều, giúp các đơn vị có thể ứng dụng AI nhanh hơn vào thực tế như tối ưu kinh doanh, chăm sóc khách hàng hay phát hiện gian lận. Nền tảng này giúp tiết kiệm tới 75% thời gian phát triển mô hình, tương đương giá trị làm lợi khoảng 12 tỷ đồng mỗi năm.

Trong khi đó, Hệ thống số liệu thông minh (GenBI) lại đóng vai trò như một “bộ não phân tích”, hỗ trợ các cấp quản lý có thể ra quyết định nhanh và chính xác hơn. Thay vì phụ thuộc vào báo cáo thủ công, người dùng có thể tương tác trực tiếp với dữ liệu và nhận được các phân tích thông minh từ hệ thống. Hệ thống này, giúp giảm đáng kể thời gian và công sức của người sử dụng, mang lại giá trị làm lợi khoảng 9,8 tỷ đồng, đồng thời tiết kiệm khoảng 13,4 tỷ đồng mỗi năm do không phải mua các giải pháp tương đương từ nước ngoài.

Điểm chung của các sản phẩm này là đều bắt nguồn từ những bài toán rất cụ thể của Viettel. Nhưng khi được hoàn thiện có thể mở rộng ra nhiều lĩnh vực khác, góp phần thúc đẩy việc ứng dụng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo một cách rộng rãi hơn trong tổ chức và ngoài xã hội.

Trong số các sản phẩm, nền tảng dữ liệu lớn Viettel (VLP) là sản phẩm khiến anh Đông tâm đắc nhất. Ban đầu, sản phẩm được xây dựng để giải quyết một bài toán nội bộ của Viettel, nhưng đó là bài toán rất lớn và phức tạp về dữ liệu, đòi hỏi phải làm chủ nhiều công nghệ lõi từ lưu trữ, xử lý đến phân tích dữ liệu ở quy mô lớn. Trong quá trình triển khai, anh Đông và đội ngũ đã phải vừa làm, vừa tối ưu, từng bước hoàn thiện hệ thống để đáp ứng yêu cầu thực tế.

Điều khiến anh tự hào không chỉ là việc “giải được bài toán khó”, mà là cách sản phẩm ấy ngày một lớn lên. Từ một nền tảng phục vụ nội bộ, VLP (nền tảng dữ liệu lớn Viettel) dần được triển khai trên toàn Tập đoàn, mở rộng ra các thị trường Viettel đầu tư và nhiều doanh nghiệp lớn bên ngoài.

“Chúng tôi rất tự hào khi một sản phẩm do kỹ sư Việt Nam phát triển có thể đạt năng lực tương đương với nhiều nền tảng dữ liệu lớn trên thế giới. Điều đó minh chứng rằng, nếu đủ kiên trì và quyết tâm, người Việt hoàn toàn có thể làm chủ công nghệ lõi và tạo ra những sản phẩm có giá trị thực tiễn cao”, anh Chí Đông chia sẻ.

Hiện, Nền tảng dữ liệu lớn Viettel (VLP) đã được triển khai phục vụ quản trị, điều hành toàn Tập đoàn và 10/10 thị trường nước ngoài, tiết kiệm khoảng 9,2 triệu USD chi phí mua sản phẩm ngoại. Sản phẩm được triển khai thực tế cho 8 khách hàng lớn tiêu biểu như: Văn phòng Trung ương Đảng, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam, Tổng Công ty Hàng không Việt Nam, Tổng Công ty Điện lực miền Bắc, mang lại doanh thu trên 260 tỷ đồng cho Tập đoàn.

Với chàng kỹ sư trẻ, cảm xúc khi một nền tảng công nghệ thực sự vận hành và tạo ra giá trị, không chỉ là niềm vui, niềm tự hào cá nhân, mà còn là sự ghi nhận cho cả một tập thể.

Bởi phía sau mỗi sản phẩm không phải là nỗ lực của một cá nhân, mà là hành trình của rất nhiều con người, từ đội ngũ kỹ sư phát triển, các đơn vị triển khai, cho đến chính những người dùng đang góp phần hoàn thiện sản phẩm mỗi ngày.

“Với tôi, khoảnh khắc ý nghĩa nhất, không chỉ là khi sản phẩm “chạy được”, mà là khi nó thực sự được sử dụng, giải quyết được bài toán cụ thể và mang lại hiệu quả rõ ràng. Khi đó, tôi cảm nhận rất rõ, công sức của cả đội ngũ đã được ghi nhận một cách thiết thực.

Và rộng hơn, đó cũng là niềm tự hào khi những sản phẩm công nghệ “Make in Viet Nam” có thể tạo ra giá trị thật, đóng góp vào sự phát triển chung của tổ chức và xã hội”, anh Chí Đông bộc bạch.

Từ trải nghiệm thực tế, anh cho rằng, ranh giới giữa một sản phẩm công nghệ “trên giấy” và một sản phẩm có thể sống được trên thị trường nằm ở tính thực tiễn.

Một ý tưởng có thể rất mới, công nghệ có thể rất tiên tiến, nhưng nếu không giải quyết được bài toán cụ thể thì khó có thể tồn tại lâu dài. Ngược lại, khi sản phẩm được sinh ra từ nhu cầu thật, được triển khai trong môi trường thật và liên tục nhận phản hồi từ người dùng, nó sẽ từng bước hoàn thiện và có sức sống bền vững.

Theo kỹ sư Chí Đông, có hai yếu tố quan trọng quyết định sự thành bại. Thứ nhất là phải có bài toán đủ lớn và đủ thực để sản phẩm chứng minh được giá trị. Thứ hai là cần môi trường để thử nghiệm và triển khai thực tế, nơi sản phẩm có thể được kiểm chứng, điều chỉnh và phát triển liên tục.

Bên cạnh đó, trong bối cảnh cạnh tranh hiện nay, sản phẩm công nghệ cũng cần bám sát các tiêu chuẩn và xu hướng quốc tế, liên tục cập nhật công nghệ mới để không bị tụt lại phía sau. “Tôi nghĩ khi hội tụ được cả ba yếu tố: Bài toán thực, môi trường triển khai thực và năng lực công nghệ, thì sản phẩm sẽ có nhiều cơ hội để phát triển bền vững trên thị trường”, anh Đông đúc kết.

Bồi đắp niềm tin qua từng thử thách

Nói về kỷ niệm đáng nhớ, anh Nguyễn Chí Đông chia sẻ, đó là một lần gặp sự cố khi vận hành hệ thống dữ liệu quy mô lớn, phục vụ trực tiếp cho công tác điều hành, một lỗi kỹ thuật khiến các luồng tổng hợp bị trục trặc, làm chậm việc cập nhật số liệu trên báo cáo và dashboard.

“Nghe có vẻ chỉ ‘chậm vài tiếng’, nhưng với chúng tôi, đó là những giờ phút căng thẳng, bởi phía sau những con số là nhịp điều hành của cả một tổ chức và mỗi phút trôi qua đều gắn với trách nhiệm của đội kỹ thuật. Thời điểm đó, tôi và đội ngũ gần như thức nhiều đêm liên tiếp, theo dõi hệ thống, truy tìm nguyên nhân và khắc phục triệt để. Cảm giác không chỉ là xử lý một lỗi kỹ thuật, mà còn là giữ vững sự tin cậy của hệ thống và của người sử dụng”, anh Đông trải lòng.

Sau sự cố, anh Đông và những cộng sự không dừng lại ở việc sửa lỗi, mà thiết kế lại cơ chế giám sát, bổ sung cảnh báo sớm và các lớp kiểm tra tự động để giảm thiểu rủi ro tương tự. “Nhìn lại, tôi xem đó là một trải nghiệm rất đáng nhớ. Nó giúp tôi hiểu rằng làm công nghệ, đặc biệt là dữ liệu, không chỉ là xây dựng cho hệ thống chạy được, mà là phải đảm bảo hệ thống đủ tin cậy, đúng thời điểm và chịu được áp lực thực tế của vận hành”, anh Đông bày tỏ.

Trong quá trình triển khai các dự án lớn, anh Đông cũng nhận ra rằng khó khăn không chỉ nằm ở công nghệ, mà còn là câu chuyện về niềm tin: Niềm tin của chính đội ngũ rằng mình có thể xây dựng được những hệ thống phức tạp, quy mô, dù trên thế giới đã có nhiều giải pháp hoàn chỉnh. Đồng thời, cũng là niềm tin của người sử dụng, rằng họ sẵn sàng dùng sản phẩm do đội ngũ trong nước phát triển cho những bài toán quan trọng.

Bên cạnh đó, áp lực kỹ thuật đến từ việc các hệ thống không phải là phần mềm đơn lẻ, mà là sự kết hợp của nhiều thành phần khác nhau. Làm sao để các công nghệ vận hành đồng bộ, ổn định khi dữ liệu tăng trưởng nhanh, đồng thời vẫn đảm bảo hiệu năng, bảo mật và chất lượng, đó là bài toán không hề đơn giản với anh Đông và những người cộng sự.

“Chúng tôi tiếp cận bằng cách chia nhỏ vấn đề, làm chắc từng phần, kiểm thử liên tục và hoàn thiện dần theo thực tế triển khai. Khi hệ thống vận hành ổn định và mở rộng, áp lực ban đầu dần được thay thế bằng sự tự tin của cả đội ngũ.

Nhìn lại, thử thách lớn nhất không phải là từng công nghệ cụ thể, mà là khả năng kết nối tất cả lại thành một hệ thống đủ tin cậy, để người khác có thể đặt niềm tin và sử dụng trong thực tế”, anh Đông trải lòng.

Để vượt qua những áp lực và thử thách trong công việc, gia đình là nguồn động lực to lớn nhất, tiếp thêm sức mạnh cho chàng kỹ sư trẻ. “Những lời dạy về chăm chỉ, trách nhiệm và làm việc đến nơi đến chốn đã bồi đắp, nuôi dưỡng cách tôi hành xử và làm việc sau này. Khi gia nhập Viettel, bố mẹ hai bên luôn tự hào, thường xuyên kể với hàng xóm, họ hàng về công việc của con trai, con rể. Hiện nay, vợ tôi là hậu phương vững chắc, chăm lo gia đình và con cái, để tôi yên tâm theo đuổi những mục tiêu dài hạn. Thật khó có thể toàn tâm toàn ý nếu thiếu đi sự ủng hộ từ gia đình…”, anh Đông chia sẻ với tất cả sự biết ơn.

Bên cạnh đó, anh Đông cũng bày tỏ sự may mắn khi được làm việc trong một tập thể gắn kết, nơi mỗi thành viên vừa nhận được định hướng và tin tưởng từ lãnh đạo, vừa được khuyến khích trao đổi và thảo luận thẳng thắn.

“Chính những lần cùng nhau phân tích vấn đề, mỗi người đào sâu một khía cạnh rồi ghép lại thành bức tranh tổng thể, đã giúp chúng tôi có thêm góc nhìn mới và từng bước giải quyết được những bài toán công nghệ phức tạp. Với tôi, những kết quả đạt được luôn là thành quả chung của cả tập thể, chứ không phải của riêng một cá nhân”, anh Đông nói.

“Nghìn bước của người đi trước, nâng bước thế hệ mai sau”

Anh Nguyễn Chí Đông chia sẻ, điều thôi thúc anh tham gia đào tạo, “truyền lửa” cho các bạn trẻ bắt nguồn từ chính những trải nghiệm của bản thân.

Khi còn là sinh viên, trong những năm cuối đại học, chàng kỹ sư trẻ có nhiều năng lượng, nhiều kiến thức mới, nhưng lại thiếu môi trường thực tế và người dẫn dắt để hiểu một hệ thống lớn vận hành như thế nào, hay một sản phẩm công nghệ thực sự tạo ra giá trị ra sao trong doanh nghiệp.

Chính vì vậy, khi có cơ hội tham gia đào tạo trong các chương trình thực tập sinh, anh không đơn thuần xem đó là một nhiệm vụ, mà là cơ hội để đồng hành, giúp các bạn trẻ rút ngắn hành trình mà trước đây anh từng phải tự mày mò.

Ở góc độ rộng hơn, anh Đông cho rằng, đào tạo cũng là một cách đóng góp thiết thực cho cộng đồng: Khi ngày càng nhiều người trẻ được tiếp cận đúng hướng với công nghệ, đặc biệt là dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, sẽ góp phần xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao cho quá trình chuyển đổi số của đất nước.

Không chỉ dừng lại ở việc chia sẻ kiến thức, hoạt động đào tạo còn đáp ứng một nhu cầu rất thực tế: Xây dựng đội ngũ đủ mạnh để phát triển các nền tảng công nghệ lớn. Thông qua quá trình này, những người làm nghề vừa có thể phát hiện, vừa có thể đồng hành lâu dài với những nhân tố phù hợp, tạo nên sự gắn kết bền vững giữa cá nhân và tổ chức.

Khi làm việc với các bạn trẻ, điều khiến anh Nguyễn Chí Đông ấn tượng nhất là khả năng tiếp cận công nghệ nhanh và tinh thần sẵn sàng thử nghiệm. Các bạn chủ động học hỏi, không ngại cái mới, đặc biệt trong bối cảnh Internet và cộng đồng toàn cầu mở ra nhiều cơ hội. Trong lĩnh vực dữ liệu và AI, khả năng tự học này là một lợi thế rất lớn.

Bên cạnh đó là sự tự tin và nguồn năng lượng tích cực. Nhiều bạn sẵn sàng đào sâu bài toán, đề xuất hướng tiếp cận mới và dám thử những cách làm khác biệt.

Tuy nhiên, anh Đông cũng kỳ vọng các bạn trẻ sẽ có thêm trải nghiệm với các bài toán thực tế ở quy mô lớn và kiên trì hơn với mục tiêu dài hạn. Bởi lẽ, xây dựng một sản phẩm demo và vận hành một hệ thống thực tế là hai câu chuyện hoàn toàn khác nhau, đòi hỏi sự cẩn trọng, trách nhiệm và độ bền bỉ cao hơn.

“Tôi tin rằng với những điểm mạnh sẵn có, nếu được định hướng tốt và có môi trường phù hợp, các bạn trẻ hoàn toàn có thể phát triển rất nhanh và đóng góp nhiều giá trị cho xã hội, cho đất nước”, chàng kỹ sư trẻ Chí Đông tin tưởng.

Từ hành trình của mình, anh Chí Đông gửi gắm: Việc theo đuổi ước mơ không nhất thiết phải bắt đầu từ những điều lớn lao. Điều quan trọng là bắt đầu từ những việc cụ thể và gần gũi như nắm vững kiến thức cơ bản, nền tảng; làm tốt công việc hiện tại và luôn giữ tinh thần cầu tiến.

“Khi mỗi người làm tốt phần việc của mình, tạo ra giá trị thực mỗi ngày, những đóng góp nhỏ ấy khi cộng hưởng sẽ trở thành sức mạnh lớn cho xã hội và đất nước. Quan trọng nhất, hãy giữ sự tò mò và tinh thần học hỏi không ngừng. Công nghệ luôn thay đổi, nhưng người luôn sẵn sàng học hỏi và thích nghi thì luôn có cơ hội phía trước”, anh Đông nói.

Để một kỹ sư trẻ bước vào những “sân chơi lớn” của công nghệ, nền tảng kiến thức vẫn là yếu tố cốt lõi. Dù công nghệ thay đổi nhanh chóng, nhưng những kiến thức như: Toán học, thuật toán, dữ liệu hay kiến trúc hệ thống vẫn mang tính bền vững. Nếu nền tảng không vững, rất khó đi đường dài. Vì vậy, theo anh Đông, người trẻ cần đầu tư nghiêm túc cho kiến thức cơ bản, thay vì chỉ chạy theo xu hướng.

Bên cạnh đó, môi trường làm việc cũng đóng vai trò quan trọng. Việc được tham gia vào các bài toán lớn, giàu tính thực tiễn sẽ giúp kỹ sư trẻ trưởng thành nhanh chóng, không chỉ về công nghệ, mà còn về tư duy sản phẩm, vận hành hệ thống và trách nhiệm với kết quả cuối cùng.

Có thể nói, trong thế giới công nghệ đang thay đổi từng ngày, câu chuyện của kỹ sư trẻ Nguyễn Chí Đông là lời nhắc nhở mạnh mẽ rằng, những ước mơ lớn được xây dựng từ những bước đi cụ thể, bền bỉ và đầy đam mê.