Đáp ứng tiêu chí “xanh” toàn cầu

Theo Phó giáo sư, Tiến sĩ Lê Thị Kim Oanh, Trưởng khoa Môi trường, Trường Đại học Văn Lang, giá nguyên liệu, năng lượng và nước tăng liên tục, ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận của đơn vị sản xuất, kinh doanh. Trong khi đó, đối tác và khách hàng lớn đòi hỏi tiêu chí xanh là điều kiện hợp tác; nhất là những yêu cầu về phát thải, chất thải và báo cáo ESG (môi trường, xã hội và quản trị) ngày càng chặt chẽ hơn.

Với thực trạng nêu trên, doanh nghiệp sản xuất và tiêu dùng bền vững (SCP) gắn kết hành động của cả nhà sản xuất lẫn người tiêu dùng trong vòng đời sản phẩm. Nếu chủ động triển khai hiệu quả, doanh nghiệp sẽ tạo ra liên kết kinh tế tuần hoàn, giải quyết được áp lực môi trường, xanh hóa chuỗi cung ứng và đáp ứng khung pháp lý mới.

Ở góc độ địa phương, nhiều doanh nghiệp chỉ ra rằng, TP Hồ Chí Minh đang thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, với tầm nhìn: đô thị xanh – kinh tế tuần hoàn – phát thải carbon thấp. Cụ thể, thành phố đã triển khai chiến lược chuyển đổi khu chế xuất, khu công nghiệp sinh thái để sử dụng hiệu quả tài nguyên, cộng sinh công nghiệp và giảm phát thải.

Trên thực tế, tại khu chế xuất, khu công nghiệp TP Hồ Chí Minh đã và đang thực hiện phân loại tại nguồn, tái chế, EPR, giảm tỷ lệ chôn lấp để đảm bảo mục tiêu hướng tới nền kinh tế không chất thải. Song song đó, các sở ngành thành phố cũng đẩy mạnh hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, tiếp cận vốn xanh, kết nối chuyên gia, đào tạo và xúc tiến thương mại xanh.

Ghi nhận ở nhóm doanh nghiệp FDI, Heineken Việt Nam tiếp tục có những dấu mốc trên hành trình bù hoàn nước, khẳng định cam kết bảo vệ nguồn nước. Thông qua hợp tác công - tư với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên tại Việt Nam (WWF-Việt Nam) và các đối tác địa phương, Heineken Việt Nam đã đạt mục tiêu bù hoàn 100% lượng nước tại ba nhà máy ở Tiền Giang, Hà Nội và TP Hồ Chí Minh.

Liên quan về tác động tích cực trong những chương trình phát triển bền vững, ông James Crampton, Giám đốc Ngoại vụ cấp cao Heineken Việt Nam cho biết, ngày nay rất nhiều thách thức về môi trường và xã hội không thể được giải quyết bởi một tổ chức đơn lẻ nào, mà đòi hỏi sự hợp tác, chung tay chia sẻ tri thức, chuyên môn, và nguồn lực. Do đó, Heineken Việt Nam hướng đến giải quyết những thách thức phức tạp bằng hành động thiết thực mỗi ngày.

Ông James Crampton cũng thông tin thêm, Heineken Việt Nam sẽ tiếp tục duy trì động lực phát triển bền vững thông qua đồng hành cùng chính phủ doanh nghiệp và cộng đồng nhằm tạo ra tác động tích cực cho sự phát triển của Việt Nam. Bên cạnh đặt phát triển bền vững là trọng tâm trong mọi hoạt động sản xuất và kinh doanh, thì với HEINEKEN Việt Nam phát triển bền vững là chung tay hành động.

Còn ở góc độ doanh nghiệp nội địa, ông Võ Mậu Quốc Triển, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Rita Võ chia sẻ, sau hành trình hai thập kỷ, năm 2026 đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ từ nhà phân phối hàng đầu thành Tập đoàn đầu tư và sản xuất có hệ sinh thái liên kết toàn diện. Cụ thể, chiến lược 10 năm tới của doanh nghiệp là đẩy mạnh nhà máy Rita Võ Wood – dây chuyền chuyên sản xuất và cung cấp hệ giải pháp vật liệu gỗ công nghiệp toàn diện. Đây là bước tiến đánh dấu kỷ nguyên dịch chuyển toàn diện từ thương mại sang sản xuất, từ cung cấp sang tự sở hữu thương hiệu, kiến tạo tương lai bền vững và đóng góp thiết thực cho nền kinh tế trong nước.

Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất

Trong bối cảnh các tiêu chuẩn môi trường toàn cầu ngày càng trở thành điều kiện bắt buộc đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp cũng đang bước vào giai đoạn thực thi các quy định mới của Việt Nam về kinh tế tuần hoàn. Điển hình, Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 đã chính thức đưa kinh tế tuần hoàn trở thành định hướng phát triển, trong khi Nghị định 110/2026/NĐ-CP và Thông tư 24/2026/TT-BNNMT đã hoàn thiện khung pháp lý về trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR).

Doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh phải thực hiện trách nhiệm tái chế đối với nhiều nhóm sản phẩm, bao bì và thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với các sản phẩm khó tái chế theo quy định. Điều quan trọng không chỉ là tuân thủ quy định mà doanh nghiệp cần xem EPR như một cơ hội để tái cấu trúc mô hình sản xuất.

Ông Lê Văn Thịnh, Phó Trưởng Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp TP Hồ Chí Minh (Hepza) cho hay, Ban quản lý mong muốn doanh nghiệp chuyển từ tư duy quản lý chất thải sang tư duy quản trị tài nguyên; biến trách nhiệm môi trường thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi. Kinh tế tuần hoàn không làm giảm tăng trưởng mà giúp tạo ra nhiều giá trị hơn từ cùng một lượng tài nguyên hoặc từ lượng tài nguyên ít hơn.

Chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn là một lộ trình cải tiến liên tục và lâu dài, trong đó Hepza cùng các tổ chức phối hợp cam kết sẽ luôn đồng hành, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất về thủ tục hành chính, kết nối chuyên gia và nguồn lực tài chính để hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp vững vàng thực thi pháp luật. Từ đó góp phần hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi các khu công nghiệp hiện hữu sang mô hình khu công nghiệp sinh thái bền vững tại thành phố Hồ Chí Minh.

Cùng quan điểm, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Hà, Phó Viện trưởng Viện khoa học công nghệ tái chế, Hiệp hội Tái chế Việt Nam phân tích, khi được triển khai đồng bộ với các giải pháp kinh tế tuần hoàn, EPR sẽ thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới thiết kế sản phẩm, nâng cao tỷ lệ thu hồi vật liệu, phát triển hệ thống tái chế và hình thành đa dạng mô hình cộng sinh công nghiệp. Đây cũng là nền tảng để khu chế xuất, khu công nghiệp chuyển đổi sang mô hình công nghiệp sinh thái, trong đó chất thải của doanh nghiệp này trở thành nguyên liệu đầu vào của doanh nghiệp khác, hướng tới sử dụng hiệu quả tài nguyên và giảm phát thải carbon.

Ngoài ra, việc kết nối đồng thời giữa chính sách, giải pháp kỹ thuật và nguồn lực tài chính trong cùng một chương trình được cho là sẽ giúp doanh nghiệp không chỉ hiểu đúng quy định pháp luật mà còn xác định được lộ trình triển khai phù hợp với điều kiện thực tế. Đồng thời, doanh nghiệp có thể chủ động từng bước triển khai các giải pháp sản xuất sạch hơn, thiết kế sinh thái, cộng sinh công nghiệp, sử dụng năng lượng tái tạo, tuần hoàn nước và tối ưu hiệu quả sử dụng tài nguyên.

Đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, trong 6 tháng cuối năm, ngành công thương TP Hồ Chí Minh phối hợp liên ngành, tập trung tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, nhất là về vốn, mặt bằng sản xuất, thủ tục hành chính, chi phí đầu vào và thị trường tiêu thụ… Cùng với đó, ngành cũng sẽ tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp duy trì hoạt động, mở rộng sản xuất, kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Trong đó, Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh tiếp tục cải thiện môi trường sản xuất, kinh doanh; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trong đa dạng ngành nghề, lĩnh vực. Đây là nền tảng quan trọng để ngành Công Thương góp phần nâng cao năng suất lao động, cải thiện chất lượng tăng trưởng cho doanh nghiệp và tạo động lực phát triển bền vững cho thành phố trong thời gian tới.