Lượng tiền được chuyển từ Nhật Bản ra nước ngoài đã lần đầu tiên vượt mốc 1.000 tỷ yên trong năm tài khóa 2025 (kết thúc vào tháng 3), phản ánh sự gia tăng nhanh chóng của lực lượng lao động nước ngoài tại quốc gia này, đồng thời cho thấy tác động rõ nét của đồng yên mất giá đối với nhu cầu chuyển tiền về quê hương.

Theo số liệu mới nhất của Bộ Tài chính Nhật Bản, tổng giá trị kiều hối chuyển ra nước ngoài đạt 1.004 nghìn tỷ yên, tăng 11,5% so với năm trước và cao hơn gấp đôi mức 464,8 tỷ yên ghi nhận trong năm tài khóa 2015.

Đồng yên suy yếu là một trong những nguyên nhân chính khiến giá trị kiều hối tính bằng đồng nội tệ tăng mạnh. Khi đồng yên giảm giá, người lao động phải chuyển nhiều yên hơn để người thân ở quê nhà nhận được cùng một khoản tiền bằng ngoại tệ như trước. Bên cạnh đó, các giao dịch chuyển tiền quốc tế cũng đồng nghĩa với việc bán đồng yên để mua ngoại tệ, qua đó tiếp tục tạo áp lực giảm giá lên đồng tiền này.

Việt Nam tiếp tục là quốc gia nhận nhiều kiều hối nhất từ Nhật Bản với tổng giá trị 288,8 tỷ yên, bỏ xa Indonesia ở vị trí thứ hai với 89,8 tỷ yên và Philippines đứng thứ ba với 67,2 tỷ yên.

Khảo sát năm 2024 của Hiệp hội Dịch vụ Thanh toán Nhật Bản đối với lao động nước ngoài cho thấy khoảng 95% lao động đến từ các nước châu Á thường xuyên chuyển tiền về quê nhà để hỗ trợ gia đình. Trong khi đó, 13,5% cho biết họ chuyển tiền nhằm mua hàng hóa hoặc gửi vào tài khoản ngân hàng tại nước sở tại.

Cuộc khảo sát được thực hiện với 1.270 người đến từ Indonesia, Philippines, Việt Nam, Myanmar, Campuchia và Nepal. Phần lớn người tham gia ở độ tuổi 20 và đang sinh sống tại Nhật theo chương trình thực tập sinh kỹ năng hoặc diện visa lao động kỹ năng đặc định.

Tính đến tháng 10 năm ngoái, Nhật Bản có khoảng 2,57 triệu lao động nước ngoài, tăng 11,7% so với cùng kỳ năm trước, theo Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản. Trong đó, lao động Việt Nam chiếm số lượng lớn nhất với khoảng 606.000 người, tiếp theo là Trung Quốc với khoảng 432.000 người và Philippines với khoảng 261.000 người. Chính phủ Nhật Bản dự báo dân số nước ngoài tại nước này sẽ tăng lên khoảng 5,86 triệu người vào năm 2040.

Mặc dù nhu cầu lao động nước ngoài vẫn tăng, đồng yên suy yếu đang khiến Nhật Bản dần mất lợi thế cạnh tranh trong thu hút nhân lực quốc tế.

Khảo sát do Mynavi Global công bố trong tháng 7 cho thấy tỷ lệ người nước ngoài mong muốn làm việc tại Nhật Bản từ 5 năm trở lên đã giảm đáng kể so với năm trước.

Xu hướng này đặc biệt rõ ở lao động Việt Nam. Chỉ còn 63,3% người được hỏi cho biết muốn tiếp tục làm việc tại Nhật trong ít nhất 5 năm, giảm mạnh so với mức 81,7% của năm trước. Nguyên nhân chủ yếu được cho là đồng yên mất giá làm giảm thu nhập thực tế, trong khi mức lương tại Việt Nam đang có xu hướng cải thiện, khiến sức hấp dẫn của thị trường lao động Nhật Bản suy giảm.