Tiến sĩ Trần Nam Nghiệp - Chủ tịch Chi hội Trí thức và Chuyên gia Việt Nam tại Australia (VASEA) ở bang Nam Australia, đồng thời là giảng viên cao cấp ngành kỹ thuật hóa học, Phụ trách khu vực Đông Nam Á của Trường Kỹ thuật và Công nghệ thông tin thuộc Đại học Adelaide (Australia) - bày tỏ ấn tượng về những thành quả hoạt động của Quốc hội và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026.

Theo Tiến sĩ Trần Nam Nghiệp, trong nhiệm kỳ vừa qua, Quốc hội khóa XV và HĐND các cấp đã có nhiều nỗ lực trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật và tăng cường vai trò giám sát đối với các vấn đề quan trọng của đất nước. Trong bối cảnh thế giới trải qua nhiều biến động sau đại dịch COVID-19, việc ban hành kịp thời các chính sách hỗ trợ phục hồi kinh tế, thúc đẩy đầu tư hạ tầng và cải thiện môi trường kinh doanh đã góp phần quan trọng giúp ổn định và duy trì đà tăng trưởng kinh tế trong nước.

Một số chính sách đáng chú ý có thể kể đến như các chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội sau đại dịch COVID-19, các dự án đầu tư hạ tầng chiến lược, cũng như những điều chỉnh quan trọng trong các bộ luật liên quan đến đất đai, đầu tư và kinh doanh. Bên cạnh đó, các định hướng lớn như chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh và đổi mới sáng tạo cũng ngày càng được chú trọng trong các chương trình nghị sự của chính phủ.

Điều tích cực là hoạt động chất vấn và giám sát của Quốc hội ngày càng nhận được sự quan tâm của xã hội, tạo thêm kênh để nhiều vấn đề thực tiễn của người dân và doanh nghiệp được đưa ra thảo luận công khai. Tuy nhiên, trong giai đoạn phát triển mới với nhiều mục tiêu lớn, kỳ vọng của người dân đối với các cơ quan dân cử sẽ ngày càng cao. Vì vậy, việc tiếp tục nâng cao chất lượng lập pháp và đảm bảo các chính sách bám sát thực tiễn sẽ là yếu tố rất quan trọng trong thời gian tới.

Tiến sĩ Trần Nam Nghiệp cho rằng việc tổ chức bầu cử sớm được nhìn nhận như một bước đi nhằm chủ động kiện toàn bộ máy lãnh đạo và đảm bảo tính liên tục trong quá trình quản trị quốc gia. Trong bối cảnh bộ máy hành chính đang được tinh gọn và nhiều định hướng phát triển mới đã được đặt ra, việc sớm ổn định tổ chức có thể giúp các cấp chính quyền triển khai các chương trình và chính sách phát triển một cách đồng bộ, hiệu quả hơn.

Quan trọng hơn, điều này cũng góp phần tạo điều kiện để bộ máy quản lý nhà nước thích ứng nhanh hơn với những thay đổi trong mô hình quản trị và yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Nếu được triển khai tốt, việc kiện toàn sớm nhân sự có thể giúp tăng tính linh hoạt và hiệu quả trong điều hành, từ đó hỗ trợ quá trình thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Cũng theo Tiến sĩ Trần Nam Nghiệp, trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều mục tiêu tham vọng, các đại biểu Quốc hội và HĐND khóa mới cần phải có nhiều tố chất hơn so với trước đây, từ năng lực chuyên môn, bản lĩnh chính trị, am hiểu chính sách cho đến tinh thần trách nhiệm đối với xã hội. Trước hết, các đại biểu cần phát huy mạnh mẽ vai trò cầu nối giữa người dân và bộ máy quản lý nhà nước, lắng nghe và phản ánh trung thực những vấn đề được cử tri quan tâm.

Đây là yếu tố quan trọng để các chính sách và quyết sách được xây dựng sát với thực tiễn đời sống. Bên cạnh đó, ông cũng cho rằng các đại biểu không nên chỉ tập trung vào những vấn đề của địa phương nơi mình được bầu, mà cần có tầm nhìn rộng hơn đối với các vấn đề mang tính quốc gia, từ chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, phát triển bền vững đến an ninh năng lượng và giáo dục. Những vấn đề này đòi hỏi tư duy chính sách mang tính dài hạn và liên ngành.

Một điểm khác cũng rất đáng quan tâm là việc phân bổ thời gian cho nhiệm vụ đại biểu. Trên thực tế, nhiều đại biểu hiện nay đồng thời đảm nhiệm các vị trí quản lý hoặc công tác chuyên môn khác, do đó quỹ thời gian dành cho việc tiếp xúc cử tri, tham gia các hoạt động giám sát hoặc nghiên cứu chính sách đôi khi còn hạn chế. Vì vậy, ngoài công việc chuyên môn, các đại biểu cũng cần có sự sắp xếp thời gian hợp lý và rõ ràng hơn để thực hiện đầy đủ trách nhiệm mà cử tri đã tin tưởng giao phó.

Ngoài ra, theo Tiến sĩ Trần Nam Nghiệp, trong bối cảnh xã hội ngày càng quan tâm đến hiệu quả thực thi chính sách, việc tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của đại biểu cũng là một yếu tố quan trọng. Ở nhiều quốc gia như Australia, các ứng viên thường công bố những chương trình hành động hoặc ưu tiên chính sách trong quá trình tranh cử. Những cam kết này trở thành cơ sở để cử tri theo dõi và đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của đại biểu khi nhiệm kỳ kết thúc. Khi các kênh thông tin hai chiều được phát huy tốt, người dân sẽ có điều kiện tham gia tích cực hơn vào quá trình giám sát và đóng góp ý kiến cho chính sách.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và những biến động địa chính trị ngày càng phức tạp, Tiến sĩ Trần Nam Nghiệp cho rằng hợp tác nghị viện đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường hiểu biết và xây dựng lòng tin giữa các quốc gia. Thông qua các diễn đàn nghị viện khu vực và quốc tế, các nhà lập pháp có thể chia sẻ kinh nghiệm xây dựng chính sách, đồng thời trao đổi về các vấn đề toàn cầu như biến đổi khí hậu, chuyển đổi năng lượng, an ninh lương thực hay phát triển bền vững. 

Đối với Việt Nam, việc chủ động tham gia và đóng góp tích cực vào các diễn đàn nghị viện khu vực và quốc tế không chỉ giúp nâng cao vị thế của đất nước, mà còn mở rộng các kênh hợp tác trong nhiều lĩnh vực. Ngoại giao lập pháp, nếu được phát huy tốt, sẽ trở thành kênh bổ trợ hiệu quả cho ngoại giao nhà nước và ngoại giao nhân dân, góp phần thúc đẩy hợp tác và phát triển. Về thúc đẩy hợp tác nghị viện giữa Việt Nam và Australia, Tiến sĩ Trần Nam Nghiệp nhận định quan hệ hai nước trong những năm gần đây đã có rất nhiều tín hiệu tích cực, nổi bật là việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện.

Trong bối cảnh đó, hợp tác nghị viện có thể đóng vai trò quan trọng giúp củng cố nền tảng chính sách cho quan hệ song phương. Hai nước có thể tăng cường trao đổi đoàn nghị sĩ, chia sẻ kinh nghiệm xây dựng chính sách trong các lĩnh vực như giáo dục, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi năng lượng và phát triển bền vững. Ngoài ra, thúc đẩy hợp tác giữa các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp của hai nước cũng là một hướng đi rất thiết thực.

Trong bối cảnh cộng đồng người Việt tại Australia ngày càng phát triển và đóng góp tích cực cho xã hội sở tại, đây cũng là một cầu nối quan trọng giúp tăng cường hiểu biết và hợp tác giữa hai quốc gia. Ông Trần Nam Nghiệp tin rằng nếu các kênh hợp tác nghị viện được phát huy tốt, quan hệ Việt Nam - Australia sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho cả hai bên.