Theo một số phương tiện truyền thông Mỹ, đợt triển khai kéo dài gần 9 tháng của tàu sân bay USS Abraham Lincoln tại Trung Đông đã gây ra một cuộc khủng hoảng về sức khỏe tâm thần trong thủy thủ đoàn nghiêm trọng đến mức một số thủy thủ được cho là đã tìm cách nhảy khỏi tàu.

Người thân của các quân nhân kiệt sức đang phục vụ trên tàu sân bay chủ lực này, được cho là hiện hoạt động tại khu vực Vùng Vịnh, cho biết trên tàu xảy ra tình trạng thiếu thực phẩm, trong khi nhà vệ sinh và phòng tắm bị hỏng góp phần gây ra điều kiện mất vệ sinh và ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.

Hơn 5.000 quân nhân đã ở trên tàu trong suốt thời gian này. Hiện USS Abraham Lincoln đang thực hiện các nhiệm vụ bảo đảm an ninh hàng hải và phong tỏa tại khu vực xung quanh eo biển Hormuz.

Tàu sân bay này rời cảng nhà San Diego ngày 21/11/2025 để thực hiện một đợt triển khai kéo dài tới khu vực châu Á-Thái Bình Dương và Trung Đông.

Kể từ đó, USS Abraham Lincoln chỉ có một lần duy nhất ghé cảng trong một ngày tại Căn cứ Hải quân Guam, từ ngày 11 đến 12/12.

Theo các chuyên gia, việc gần như không được ghé cảng là một vấn đề lớn đối với một chiến hạm có quy mô và mức độ phức tạp như USS Abraham Lincoln.

Trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump và Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth tuyên bố Mỹ sẵn sàng tiếp tục một cuộc phong tỏa “vô thời hạn” đối với các cảng của Iran tại Vùng Vịnh, tình trạng hiện nay của USS Abraham Lincoln càng được quan tâm chú ý.

Điều gì đang xảy ra trên USS Abraham Lincoln?

Tuần trước, hai ấn phẩm chuyên đưa tin về quân sự Mỹ là Navy Times và Stars and Stripes dẫn lời người thân của các quân nhân trên tàu cho biết sức khỏe tâm thần và tinh thần của thủy thủ đoàn đang suy giảm, thậm chí xuất hiện các trường hợp có ý nghĩ tự sát.

Navy Times dẫn lời bà Annabelle Loma, vợ của một thủy thủ trên tàu, cho biết chồng mình đã tìm cách nhảy khỏi tàu trong tình trạng mà bà mô tả là “kiệt sức nghiêm trọng”.

Những thông tin này đã khiến các nghị sĩ Mỹ khẩn cấp đặt ra nhiều câu hỏi. Vào hôm 16/8, Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), được cho là đã tới thăm USS Abraham Lincoln.

Ông Cooper ca ngợi thủy thủ đoàn và viết trên mạng xã hội rằng “phục vụ trên biển trong thời gian dài không phải là điều phù hợp với tất cả mọi người”, đồng thời khẳng định USS Abraham Lincoln có số trường hợp liên quan đến sức khỏe tâm thần thấp nhất trong số 11 tàu sân bay đang hoạt động của Hải quân Mỹ.

Ông Cooper nói: “Đây là một nhiệm vụ đặc biệt khó khăn và đầy thách thức, và mỗi người trong chúng ta, kể cả tôi, đều phản ứng với các yếu tố gây căng thẳng theo những cách khác nhau”.

Tuy nhiên, sự lo ngại đang gia tăng trong cả các nghị sĩ Cộng hòa và Dân chủ về điều mà họ cho là thiếu trách nhiệm giải trình, sau khi ông Hegseth tuần trước bác bỏ các thông tin về vấn đề sức khỏe tâm thần trên tàu, cho rằng chúng đã bị “phản ánh hoàn toàn sai lệch”.

Khi được hỏi tuần trước liệu USS Abraham Lincoln có phải đã ở trên biển quá lâu hay không, Tổng thống Trump trả lời: “Không, còn lâu mới đủ lâu”.

Nhiệm vụ của USS Abraham Lincoln ban đầu dự kiến kết thúc vào tháng 5, nhưng kể từ đó đã nhiều lần được gia hạn.

Tuần trước xuất hiện thông tin một tàu sân bay khác, USS George Washington, đã được điều chuyển khỏi vị trí ở Thái Bình Dương và sẽ tới Vùng Vịnh trong vòng một tuần để tiếp nhận nhiệm vụ từ USS Abraham Lincoln.

Vì sao vấn đề này đặc biệt nghiêm trọng?

Nhiều nghị sĩ Mỹ đặt câu hỏi liệu Washington có thể duy trì một cuộc phong tỏa “vô thời hạn” tại Vùng Vịnh hay không nếu điều kiện trên một tàu sân bay chủ lực đang trở nên nghiêm trọng như các báo cáo mô tả.

Trong thư gửi ông Hegseth tuần trước, Thượng nghị sĩ Dân chủ Richard Blumenthal bày tỏ lo ngại về những thông tin cho thấy sức khỏe tâm thần của thủy thủ đoàn suy giảm, thiếu các nhu yếu phẩm cơ bản, nguồn nước bị ô nhiễm, số vụ việc liên quan đến an toàn gia tăng và thậm chí dịch vụ thư tín bị gián đoạn, ảnh hưởng tới việc quân nhân trên tàu nhận các gói hàng chăm sóc từ gia đình.

Thượng nghị sĩ Blumenthal viết: “Những báo cáo này cần được quan tâm ngay lập tức, nhưng chúng cũng đặt ra một câu hỏi rộng lớn hơn: liệu Hải quân có thể duy trì nhịp độ hoạt động hiện đang được yêu cầu đối với lực lượng tàu sân bay hay không, đặc biệt khi chính quyền này liên tục đưa lực lượng Mỹ tham gia những cuộc xung đột do chính mình lựa chọn và ngày càng phụ thuộc vào tàu sân bay để duy trì các hoạt động đó”.

Các chuyên gia cho rằng việc thiếu những lần ghé cảng là một vấn đề lớn đối với USS Abraham Lincoln.

Harlan Ullman, một sĩ quan hải quân cấp cao đã nghỉ hưu và hiện là chủ tịch công ty tư vấn chiến lược Killowen Group, nói với kênh Al Jazeera đăng tải hôm 17/8 rằng tàu chiến cần được bảo dưỡng tại cảng để duy trì khả năng hoạt động của các hệ thống công nghệ tiên tiến trong thời gian dài.

Ông Ullman nói: “Tàu chiến cần được bảo dưỡng, đặc biệt là những tàu cực kỳ phức tạp, được trang bị các hệ thống vũ khí rất tiên tiến như tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân. Có những công việc bảo dưỡng mà bạn không thể thực hiện khi tàu đang hành trình trên biển”

Ông Ullman nhấn mạnh: “Có rất nhiều việc có thể thực hiện trên biển, nhưng còn nhiều việc hơn nữa chỉ có thể thực hiện khi tàu ở trong cảng”

Theo ông Ullman, những đợt triển khai kéo dài sẽ “làm suy giảm mức độ sẵn sàng và năng lực của con tàu khi thời gian hoạt động trên biển càng kéo dài, trong khi tàu không có điều kiện thực hiện sửa chữa và bảo dưỡng mở rộng”.

Ông Ullman cho rằng chính quyền Trump cần đặt khả năng sẵn sàng chiến đấu của hải quân lên trên những cân nhắc chính trị, đồng thời nói: “Đây là vấn đề mang tầm quốc gia, không phải vấn đề cục bộ; chính quyền không nên phản ứng theo kiểu phòng thủ như vậy. Họ nên nói: ‘Được rồi, chúng tôi sẽ xem xét chuyện gì đang xảy ra, và nếu thực sự có vấn đề, chúng tôi sẽ giải quyết’”.