Không quân Mỹ đang thúc đẩy chương trình phát triển tên lửa hành trình chi phí thấp, hướng tới khả năng mua hàng nghìn quả mỗi năm nhằm nhanh chóng mở rộng kho vũ khí tấn công tầm xa.
Tên lửa hành trình Barracuda-500 của Anduril Industries. Ảnh: Wikimedia Commons
Theo trang tin Defense News ngày 16/7, Lầu Năm Góc đã đạt các thỏa thuận khung với ba công ty gồm Anduril Industries, CoAspire và Zone 5 Technologies trong khuôn khổ chương trình “Family of Affordable Mass Missiles” (FAMM).
Ba loại vũ khí được lựa chọn gồm Barracuda-500 của Anduril, RAACM của CoAspire và Rusty Dagger do Zone 5 Technologies phát triển.
Chương trình phản ánh nỗ lực của Không quân Mỹ nhằm bổ sung tên lửa hành trình có giá thành thấp hơn đáng kể so với các loại vũ khí tấn công tầm xa hiện nay. Washington kỳ vọng những tên lửa này có thể đảm nhiệm một phần nhiệm vụ vốn dành cho các loại đạn dược đắt tiền, qua đó cho phép quân đội triển khai số lượng lớn trong một chiến dịch.
Không quân Mỹ hiện sử dụng tên lửa hành trình không đối đất tàng hình tầm xa (JASSM) để tấn công các mục tiêu được bảo vệ nghiêm ngặt từ khoảng cách an toàn. Mỗi quả JASSM có giá hơn 1,3 triệu USD, trong khi dòng tên lửa mới được kỳ vọng chỉ có giá khoảng 218.000 USD.
Ở mức giá này, quân đội Mỹ có thể phóng nhiều tên lửa mới với tổng chi phí tương đương một quả JASSM, giúp tăng khả năng áp đảo hệ thống phòng không của đối phương và duy trì hoạt động tác chiến trong các cuộc xung đột kéo dài.
Chương trình FAMM được chia thành hai biến thể. FAMM-L là phiên bản được mang dưới cánh hoặc trong khoang vũ khí của máy bay chiến đấu và máy bay ném bom. FAMM-P là phiên bản được bố trí trên bệ chở hàng và thả từ máy bay vận tải quân sự.
Cả hai biến thể dự kiến có tầm hoạt động từ 400 - 800 km. Phiên bản phóng từ bệ chở hàng có thể giúp Không quân Mỹ biến các máy bay vận tải thành nền tảng triển khai tên lửa với số lượng lớn mà không cần cải tạo sâu cấu trúc máy bay.
Anduril cho biết thỏa thuận khung của công ty có thời hạn bảy năm và hoạt động bàn giao dự kiến bắt đầu từ năm 2027. Theo hãng này, Không quân Mỹ có kế hoạch mua tối đa 8.000 tên lửa FAMM mỗi năm, tính trên cả hai biến thể và toàn bộ các nhà cung cấp được lựa chọn.
Tuy nhiên, các thỏa thuận mới chưa phải là đơn đặt hàng chính thức. Chúng chủ yếu thiết lập điều kiện hợp tác và cơ chế mua sắm trong tương lai, giúp các công ty có cơ sở đầu tư mở rộng nhà máy và dây chuyền sản xuất.
Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết các tên lửa vẫn phải hoàn tất quá trình thử nghiệm và đánh giá tiêu chuẩn trước khi được đưa vào biên chế. Quy mô mua sắm thực tế cũng phụ thuộc vào việc Quốc hội có thông qua các hợp đồng kéo dài nhiều năm mà Lầu Năm Góc đang đề xuất hay không.
Theo kế hoạch ngân sách hiện tại, Không quân Mỹ có thể mua tổng cộng khoảng 28.000 tên lửa từ các nhà cung cấp trong vòng năm năm, với tổng kinh phí dự kiến 12,6 tỷ USD. Số lượng mua sắm hàng năm sẽ tăng dần và có thể đạt 7.990 quả vào năm cuối của kế hoạch.
Để duy trì cạnh tranh, Lầu Năm Góc sẽ phân chia đơn hàng giữa tất cả nhà cung cấp đáp ứng yêu cầu. Các hợp đồng được thực hiện theo cơ chế giá cố định, kèm mức đặt hàng tối thiểu. Những công ty hoàn thành sản xuất sớm hơn kế hoạch có thể được phân bổ thêm đơn hàng.
Anduril cho rằng Barracuda-500 được thiết kế để mở rộng năng lực tấn công ngoài tầm phòng không của Mỹ. Công ty nhấn mạnh việc bổ sung một loại tên lửa dễ sản xuất, linh hoạt và có giá thấp hơn sẽ giúp Washington nhanh chóng gia tăng kho đạn và củng cố khả năng răn đe.
Các thỏa thuận FAMM nằm trong Chiến lược Chuyển đổi Mua sắm do Lầu Năm Góc triển khai dưới thời Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth. Sáng kiến hướng tới rút ngắn thời gian mua vũ khí, thu hút thêm các doanh nghiệp ngoài nhóm nhà thầu quốc phòng truyền thống và huy động vốn tư nhân để mở rộng năng lực sản xuất.
Thứ trưởng Quốc phòng Michael P. Duffey cho biết chương trình thể hiện nỗ lực mở rộng nền công nghiệp quốc phòng, đưa vũ khí mới vào sử dụng nhanh hơn và tạo điều kiện cho khu vực tư nhân đầu tư vào sản xuất quân sự.
Các công ty trên trước đó cũng được lựa chọn tham gia chương trình “Low-Cost Containerized Missiles” do lục quân Mỹ dẫn dắt, tập trung phát triển và sản xuất các tên lửa giá rẻ phóng từ bệ container trên mặt đất. Các động thái này cho thấy Lầu Năm Góc đang ưu tiên xây dựng kho vũ khí tầm xa có thể sản xuất và triển khai với số lượng lớn.