Tai nạn lao động giảm nhưng vẫn có hàng trăm người thiệt mạng

Theo thống kê của Bộ Nội vụ, năm 2025, toàn quốc xảy ra 7.004 vụ tai nạn lao động, làm 7.156 người bị nạn, trong đó có 658 người chết. Số vụ tai nạn lao động giảm 1.282 vụ so với năm 2024 (15,47%), số người bị nạn giảm 1.316 người (15,53%). Số vụ tai nạn lao động chết người giảm 63 vụ (9,33%), song vẫn có tới 621 vụ xảy ra, làm 658 người chết. Cùng với đó còn có 1.779 người bị thương nặng, tăng 89 người (5,27%). 

Trong khu vực có quan hệ lao động, số người chết và số vụ tai nạn lao động chết người giảm, song khu vực người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động tăng cả về số người chết và số vụ tai nạn lao động chết người so với năm 2024. Những địa phương có số người chết do tai nạn lao động nhiều nhất trong năm 2025 là Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Quảng Ninh, Hải Phòng, Lào Cai.

Ngay trong tháng 5 - Tháng hành động về an toàn, vệ sinh lao động năm 2026, một vụ tai nạn lao động đã xảy ra tại mỏ đá vôi của Công ty trách nhiệm hữu hạn Anh Tuấn ở thôn Quý Long, xã Cẩm Tú (Thanh Hóa) khiến 3 công nhân tử vong. Tính riêng trong gần 5 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh Thanh Hóa đã xảy ra 11 vụ tai nạn lao động, làm 12 người chết và 1 người bị thương nặng. Trong đó, có 2 vụ liên quan đến khai thác, chế biến đá khiến 4 người tử vong.

Tại Gia Lai, ngày 20/5, một xe bơm bê tông đã bị gãy cần bơm, va trúng các công nhân đang làm việc gần đó khiến một nam thợ xây tử vong tại chỗ và hai người khác bị thương nặng. 

Những con số trên cho thấy nguy cơ mất an toàn lao động trong một số ngành nghề, lĩnh vực vẫn còn tiềm ẩn, đặc biệt tại các vị trí công việc có yếu tố nguy hiểm cao như xây dựng, điện, khai thác khoáng sản.

Tai nạn lao động không chỉ gây tổn thất về tính mạng, sức khỏe của người lao động mà còn tác động trực tiếp đến năng suất lao động, hiệu quả sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp và sự phát triển kinh tế - xã hội. Năm 2025, tổng chi phí liên quan đến tai nạn lao động trong khu vực có quan hệ lao động ước trên 14.068 tỷ đồng. Thiệt hại về tài sản do các vụ tai nạn lao động gây ra ước trên 25 tỷ đồng. Tổng số ngày nghỉ việc do tai nạn lao động là trên 126.220 ngày, làm gián đoạn quá trình sản xuất, giảm năng suất lao động và phát sinh thêm nhiều chi phí gián tiếp cho doanh nghiệp và xã hội.

Theo Bộ trưởng Nội vụ Đỗ Thanh Bình, những thách thức, nguy cơ trong công tác an toàn, vệ sinh lao động vẫn đang hiện hữu, tác động không nhỏ đến môi trường làm việc của người lao động. Nhiều người sử dụng lao động chưa quan tâm đến cải thiện điều kiện lao động hoặc thực hiện mang tính hình thức, đối phó. Nhiều người lao động, trong đó có cả nông dân, ngư dân vẫn chưa ý thức được ý nghĩa của những việc làm an toàn nên vẫn xảy ra một số vụ tai nạn thương tâm.  

Trong phát biểu tại Lễ phát động Tháng hành động về An toàn, vệ sinh lao động và Tháng Công nhân năm 2026, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí chỉ ra rằng, điều kiện làm việc ở nhiều cơ sở còn hạn chế; tình trạng nhà xưởng chật hẹp, máy móc thiết bị công nghệ lạc hậu, an toàn, vệ sinh lao động chưa được bảo đảm, tiềm ẩn nhiều nguy cơ xảy ra tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp cho người lao động. 

Quá trình chuyển dịch cơ cấu lao động diễn ra nhanh với một bộ phận khá lớn lao động từ khu vực nông nghiệp chuyển sang khu vực công nghiệp, dịch vụ nhưng còn hạn chế về kỹ năng nghề, kỷ luật và tác phong công nghiệp; tiềm ẩn nhiều rủi ro về an toàn, vệ sinh lao động. Việc tuân thủ quy định về an toàn, vệ sinh lao động tại nhiều cơ sở chưa được nghiêm. Việc giảm thiểu tai nạn lao động chưa được cải thiện, còn xảy ra các vụ tai nạn lao động nghiêm trọng làm chết và bị thương nhiều người... Trung bình mỗi năm xảy ra trên 7.000 vụ tai nạn lao động, làm mất đi hơn 600 người. 

Lấp “khoảng trống” trong quản trị an toàn sản xuất

Thăm vùng đất mỏ Quảng Ninh vào đầu năm nay, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhắc nhở, “tuyệt đối không được đánh đổi an toàn của người lao động lấy sản lượng và tăng trưởng kinh tế”. Đây không chỉ là yêu cầu về quản trị sản xuất mà còn là giới hạn đạo đức trong phát triển. Bảo đảm an toàn lao động và sức khỏe nghề nghiệp là mệnh lệnh chính trị. Cần tăng cường giám sát hiện trường, ứng dụng công nghệ cảnh báo sớm rủi ro, nâng cao ý thức chấp hành quy trình, kỷ luật an toàn của từng công nhân và từng tổ đội. Chăm lo sức khỏe nghề nghiệp, phòng, chống bệnh nghề nghiệp chính là đầu tư cho nguồn nhân lực bền vững của ngành Than. 

Phát triển kinh tế- xã hội bền vững phải gắn với bảo đảm quyền của người lao động được làm việc trong điều kiện an toàn, được chăm lo đầy đủ về đời sống vật chất, tinh thần. Đây là chuẩn mực chung trong phát triển bền vững và hội nhập quốc tế, góp phần thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa trong bối cảnh xuất hiện những rào cản kiểm soát chuỗi cung ứng, thuế quan mới. Thực hiện tốt công tác an toàn, vệ sinh lao động, chăm lo, cải thiện đời sống vật chất, tinh thần cho người lao động sẽ góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

Để chủ động phòng ngừa và hạn chế tai nạn lao động, các doanh nghiệp cần xây dựng và thực hiện nội quy, quy trình làm việc an toàn; đánh giá, nhận diện các yếu tố nguy hiểm tại nơi làm việc. Thường xuyên rà soát, đánh giá nguy cơ mất an toàn trong quá trình sản xuất, đặc biệt các vị trí công việc có nguy cơ cao như làm việc trên cao, vận hành máy móc thiết bị, sử dụng điện, làm việc trong môi trường có nguy cơ sập đổ hoặc tiếp xúc với các yếu tố có hại. Đồng thời xây dựng và thực hiện các biện pháp kỹ thuật, biện pháp tổ chức nhằm loại trừ hoặc giảm thiểu các nguy cơ gây tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp.

Cùng với đó, doanh nghiệp cần kiểm tra, kiểm định kỹ thuật an toàn máy, thiết bị, chất có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, phòng ngừa tai nạn lao động do sử dụng máy, thiết bị. Tổ chức huấn luyện an toàn lao động, vệ sinh lao động trước khi bố trí làm việc và định kỳ theo quy định. Trang bị đầy đủ phương tiện bảo vệ cá nhân, cải thiện điều kiện làm việc, giảm thiểu các yếu tố có hại; tăng cường công tác chăm sóc và quản lý sức khỏe cho người lao động.

Xây dựng văn hóa an toàn để phát triển bền vững

Với quyết tâm kiểm soát có hiệu quả tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, không lơ là, chủ quan; bảo vệ nguồn nhân lực hướng tới một nền sản xuất an toàn, nhân văn và hiện đại, năm 2026, Chính phủ phát động Tháng hành động về An toàn, vệ sinh lao động với chủ đề  “Đổi mới quản lý và nâng cao hiệu quả công tác an toàn, vệ sinh lao động trong kỷ nguyên số”. Đồng thời Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam phát động Tháng Công nhân với chủ đề “Công nhân Việt Nam: Đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động”.

Trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh, mỗi công nhân cần được tạo điều kiện học tập, đào tạo lại, nâng bậc tay nghề, làm chủ thiết bị và công nghệ mới. Xây dựng đội ngũ công nhân kỹ thuật lành nghề, có tác phong công nghiệp, kỷ luật cao, chính là xây dựng lực lượng nòng cốt để thực hiện thành công mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Theo Trưởng ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí, cần bảo đảm việc làm bền vững, nâng cao mức sống, cải thiện điều kiện làm việc của công nhân; tập trung triển khai hiệu quả và mở rộng hệ thống các chính sách phúc lợi và an sinh xã hội; quan tâm tới bảo hiểm xã hội, nhà ở, trường học, nhà trẻ, mẫu giáo, y tế, giáo dục và các thiết chế văn hóa khác, góp phần không ngừng nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho công nhân và người lao động.

“Công nhân, người lao động an toàn chính là thước đo hiệu quả hoạt động của các tổ chức công đoàn”, ông Trí nhấn mạnh.

Điều đó đòi hỏi tổ chức Công đoàn phải tăng cường vai trò chăm lo đời sống, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công nhân, người lao động. Các cấp ủy, chính quyền, doanh nghiệp và người lao động phải cùng nâng cao nhận thức và trách nhiệm về an toàn, vệ sinh lao động; chủ động cải thiện điều kiện làm việc, kiểm soát rủi ro, phòng ngừa tai nạn lao động và thúc đẩy quản trị an toàn gắn với chuyển đổi số. Đồng thời, cần chú trọng đào tạo, nâng cao tay nghề, tác phong công nghiệp và khả năng thích ứng công nghệ để xây dựng đội ngũ công nhân hiện đại, là lực lượng nòng cốt của tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.