Hệ thống đăng ký thành viên trực tuyến đánh dấu bước đầu trong quá trình số hóa Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam (VIFC). Theo cơ quan điều hành và các chuyên gia, để chuyển hồ sơ đăng ký thành những giao dịch thực tế, VIFC phải đồng thời phát triển kiến trúc tài chính mở, hạ tầng thanh toán, dữ liệu và giám sát liên thông cùng không gian làm việc đáp ứng yêu cầu của các định chế quốc tế.
Phối cảnh Trung tâm tài chính quốc tế tại TP Hồ Chí Minh.
Từ cổng đăng ký đến kiến trúc tài chính mở
Ngày 17/8 vừa qua, cơ quan điều hành VIFC tại TP Hồ Chí Minh và Đà Nẵng ra mắt hệ thống đăng ký, công nhận thành viên trực tuyến giai đoạn 2026 - 2027. Được tích hợp trên cổng thông tin điện tử của VIFC, hệ thống cho phép doanh nghiệp thực hiện các thủ tục từ đăng ký, cập nhật thông tin đến chấm dứt tư cách thành viên và theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ trên môi trường số.
Trước đó, Quyết định số 01/QĐ-CQĐH ngày 11/8/2026 cũng đã ban hành trình tự, biểu mẫu, tiêu chí thẩm định và thời hạn xử lý thống nhất. Giai đoạn đầu, quy trình trực tuyến áp dụng với các ngành, nghề ngoài lĩnh vực tài chính, ngân hàng; các tổ chức tài chính, ngân hàng chuyên sâu tiếp tục thực hiện theo cơ chế cấp phép riêng.
Ông Nguyễn Hồng Văn, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC tại TP Hồ Chí Minh, cho biết đăng ký thành viên trên nền tảng điện tử là một trong những ưu tiên đầu tiên của trung tâm. Hệ thống hướng tới rút ngắn thời gian, giảm chi phí cho nhà đầu tư, đồng thời bảo đảm tính công khai trong từng khâu xử lý hồ sơ.
Từ bước số hóa thủ tục, Nghiên cứu sinh - Thạc sĩ (NCS.ThS) Nguyễn Thái Bình, giảng viên Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, đặt vấn đề rộng hơn về hạ tầng vận hành. Theo ông, sức cạnh tranh của trung tâm tài chính ngày càng phụ thuộc vào chất lượng hạ tầng số và khả năng vận hành đồng bộ; số hóa từng dịch vụ riêng lẻ chưa thể thay thế một kiến trúc kết nối chung.
NCS.ThS Nguyễn Thái Bình cho rằng, VIFC cần xây dựng kiến trúc tài chính mở, nơi ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, doanh nghiệp công nghệ và cơ quan quản lý kết nối theo tiêu chuẩn chung, còn dữ liệu được chia sẻ có kiểm soát. Ba cấu phần được ông đề xuất ưu tiên gồm thanh toán xuyên biên giới, định danh số và hạ tầng dữ liệu gắn với điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo.
Theo ông Nguyễn Thái Bình, hạ tầng thanh toán phải có khả năng kết nối với các hệ thống khu vực và toàn cầu; định danh điện tử giúp đơn giản hóa quá trình mở tài khoản, giao dịch và đầu tư. Việc khai thác dữ liệu phải đi cùng bảo vệ quyền riêng tư, an ninh mạng và công nghệ giám sát để nhận diện rủi ro, phòng ngừa gian lận.
VIFC ra mắt hệ thống đăng ký, công nhận thành viên trực tuyến giai đoạn 2026 - 2027. Ảnh: VIFC
NCS.ThS Nguyễn Thái Bình đồng thời lưu ý dữ liệu phải được nhìn nhận như nguồn lực chiến lược. Theo ông, năng lực xử lý và phân tích dữ liệu sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phát triển tài chính nhúng, quản trị tài sản số và các dịch vụ có giá trị gia tăng cao. Vì vậy, đầu tư vào điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo phải đi cùng cơ chế quản trị minh bạch và bảo vệ quyền riêng tư.
Tại cuộc họp Hội đồng điều hành ngày 19/8, cơ quan điều hành hai đầu mối đã đề xuất 6 nhóm sản phẩm gồm quỹ đầu tư và quản lý tài sản; tài sản mã hóa dựa trên tài sản thực; tín chỉ carbon quốc tế; sàn giao dịch hàng hóa và hàng hóa phái sinh; công nghệ tài chính; trái phiếu phát hành trong VIFC. Đây mới là danh mục ưu tiên, không đồng nghĩa tất cả sản phẩm đã đủ điều kiện giao dịch.
Theo đó, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã yêu cầu các đơn vị liên quan làm rõ cơ sở pháp lý, cơ quan thực hiện, phương thức giám sát và thời hạn triển khai. Trước mắt ưu tiên sản phẩm có cơ sở pháp lý, rủi ro thấp và khả năng sớm hình thành giao dịch. Sản phẩm rủi ro cao thực hiện trong cơ chế thử nghiệm có kiểm soát. Mục tiêu được Phó Thủ tướng nhấn mạnh là thu hút vốn trung và dài hạn phục vụ nền kinh tế.
Để hai đầu mối cùng vận hành trên một nền tảng, Phó Thủ tướng giao TP Hồ Chí Minh phối hợp với Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước và UBND TP Đà Nẵng nghiên cứu hệ thống công nghệ thông tin dùng chung, báo cáo trong tháng 9/2026. Hệ thống được yêu cầu phục vụ quản trị, giám sát và hạn chế đầu tư trùng lặp. Song song với hạ tầng số là không gian làm việc cho các thành viên.
Phát triển đồng bộ không gian vận hành
Theo Nghị định số 323/2025/NĐ-CP, VIFC tại TP Hồ Chí Minh có quy mô khoảng 898 ha, thuộc phường Sài Gòn, phường Bến Thành và Khu đô thị mới Thủ Thiêm thuộc phường An Khánh. Quy chế hoạt động quy định thành viên phải đặt trụ sở trong ranh giới trung tâm. Theo cơ quan điều hành, cách tổ chức này hướng tới tập trung các dịch vụ tài chính, công nghệ và tư vấn.
Sáu nhóm sản phẩm được đề xuất ưu tiên triển khai tại VIFC. Ảnh minh họa
Phó Giáo sư - Tiến sĩ (PGS.TS) Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC tại TP Hồ Chí Minh, cho biết trung tâm được định hướng xây dựng hạ tầng đạt chuẩn quốc tế, gồm các tổ hợp văn phòng hạng A, trụ sở tập đoàn, không gian lưu trú cho chuyên gia và công trình dịch vụ. Theo ông, không gian tập trung sẽ phục vụ hoạt động của thành viên và hệ sinh thái tài chính đi kèm.
Ông Lê Trọng Hiếu, Giám đốc cấp cao CBRE Việt Nam nhận định, VIFC sẽ làm thay đổi cơ cấu thị trường văn phòng. Sự hiện diện của ngân hàng, quỹ đầu tư, công ty bảo hiểm và doanh nghiệp công nghệ sẽ kéo theo các đơn vị tư vấn, kiểm toán, pháp lý cùng nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo thêm nhu cầu mặt bằng.
Theo CBRE Việt Nam, khu vực trung tâm tài chính hiện có 33 tòa nhà với khoảng 766.000 m2 văn phòng. Giá thuê hạng A dao động 47 - 50 USD/m2/tháng, tỷ lệ trống khoảng 17%; hạng B có giá 27 - 30 USD/m2/tháng, tỷ lệ trống 13%. Trong năm 2025, văn phòng hạng A chiếm khoảng 90% lượng diện tích được hấp thụ.
Giai đoạn 2026 - 2028, TP Hồ Chí Minh dự kiến có thêm hơn 175.000 m2 văn phòng hạng A và 75.000 m2 hạng B; khoảng 76% nguồn cung hạng A mới nằm trong ranh giới VIFC. CBRE dự báo đến năm 2030, nguồn cung tại đây tăng lên khoảng 1 triệu m2; nguồn cầu đến từ công nghệ thông tin, ngân hàng, bảo hiểm, tài chính hàng không, hàng hải, tài chính xanh và công nghệ tài chính.
Theo ông Lê Trọng Hiếu, khách thuê tài chính yêu cầu cao về diện tích sàn, vị trí, khả năng mở rộng và tiêu chuẩn vận hành. Nhóm này ưu tiên địa điểm kết nối metro, hạ tầng viễn thông dự phòng nhiều lớp, tòa nhà thông minh cùng chứng chỉ môi trường và sức khỏe. Dữ liệu CBRE cũng cho thấy, doanh nghiệp ngày càng coi trọng chất lượng và vị trí hơn là chỉ lựa chọn theo giá thuê.
Không gian vận hành của VIFC phải đồng thời đáp ứng yêu cầu về văn phòng, giao thông, viễn thông, lưu trú và dịch vụ hỗ trợ.
Ông Lê Trọng Hiếu dẫn kinh nghiệm từ Singapore, nơi tập trung khoảng 700 định chế tài chính và giá thuê văn phòng tại khu vực trung tâm vượt 90 USD/m2/tháng. Theo ông, điều này phản ánh nhu cầu đối với không gian đạt chuẩn quốc tế, từ mặt sàn lớn đến hạ tầng dự phòng và kết nối giao thông. Vì vậy, nguồn cung tại VIFC phải gắn với tiêu chuẩn sử dụng thực tế của khách thuê tài chính.
Từ những yêu cầu trên, ông Lê Trọng Hiếu cho rằng khu vực VIFC phải phát triển hệ sinh thái đồng bộ để giữ chân các định chế và nhân lực chất lượng cao. Hệ sinh thái này gồm văn phòng, giao thông công cộng, hạ tầng viễn thông, không gian lưu trú và dịch vụ hỗ trợ. Theo ông, các dự án có thể tạo hiệu ứng cộng hưởng nếu phục vụ đúng nhóm khách hàng.
Trong khi đó, NCS.ThS Nguyễn Thái Bình nhận định, trung tâm tài chính không nên chỉ được đánh giá bằng số nền tảng số, quy mô công trình hay lượng định chế hiện diện mà bằng khả năng để dòng vốn, dữ liệu và dịch vụ lưu chuyển an toàn, minh bạch.
Ở khía cạnh không gian vận hành, ông Lê Trọng Hiếu cho rằng hạ tầng vật lý và hệ sinh thái dịch vụ phải đáp ứng yêu cầu của các định chế, qua đó giữ chân doanh nghiệp và nguồn nhân lực chất lượng cao trong dài hạn.
Bài 3: Mở đường dẫn vốn vào nền kinh tế