Ngày 27/2, tại Hà Nội, dưới sự chủ trì của Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Quốc hội Nguyễn Văn Giàu, Ủy ban đã họp phiên toàn thể lần thứ 7, lấy ý kiến về Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992.

Cơ bản tán thành với Điều 58 (sửa đổi, bổ sung Điều 18) dự thảo Hiến pháp, thành viên Ủy ban Kinh tế Thào Hồng Sơn nêu thực tế hiện nay nhiều người dân phải chịu thiệt thòi trong nhiều dự án thu hồi đất, đặc biệt việc xác định giá đất phù hợp với giá thị trường khi thu hồi đất. Đại biểu kiến nghị ở khoản 3 cần thay đổi cụm từ "bồi thường theo quy định của pháp luật" thành "bồi thường theo giá thị trường" trong trường hợp Nhà nước thu hồi đất.

Cho ý kiến về Điều 54, đại biểu Nguyễn Thị Nguyệt Hường đánh giá dự thảo đã thể hiện khái quát và cô đọng về kinh tế thị trường định hướng XHCN. Tuy nhiên đại biểu đề nghị cần khẳng định trong Điều 54 vai trò của Nhà nước trong việc tạo điều kiện như nhau cho sự phát triển và đóng góp của các thành phần kinh tế.

Góp ý kiến vào Điều 9, có ý kiến đề nghị để tiếp tục khẳng định phát huy sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, coi đại đoàn kết dân tộc là động lực nguồn sức mạnh to lớn để xây dựng và bảo vệ phát triển đất nước nên khoản 3 Điều 9 cần được sửa đổi theo hướng nhà nước bảo đảm để Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức hoạt động, chứ không chỉ dừng lại ở quy định "tạo điều kiện".

Tại phiên họp, các đại biểu đã tập trung thảo luận về vấn đề vai trò quản lý nhà nước trong nền kinh tế; về vấn đề sở hữu; về hình thức thu hồi đất; làm rõ mối quan hệ giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương; trách nhiệm đầu tư của Nhà nước đối với từng lĩnh vực về văn hóa, xã hội, giáo dục, khoa học, công nghệ và môi trường...

* Ngày 27/2, tại Hà Nội, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đã tổ chức Hội nghị lấy ý kiến các tổ chức thành viên và một số tổ chức chính trị - xã hội góp ý vào Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992.

Nhiều đại biểu tán thành Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 đã tiếp tục khẳng định và thể hiện rõ tư tưởng phát huy sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, coi đại đoàn kết toàn dân tộc là động lực, nguồn sức mạnh to lớn để xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước. Nội dung Dự thảo được mở rộng, khái quát cao và có tính cô đọng hơn, phù hợp với xu thế phát triển của xã hội.

Theo PGS.TS Trần Văn Tá (Chủ tịch Hội kiểm toán viên hành nghề Việt Nam), Dự thảo lần này có những điểm mới đáng chú ý là: Lấy người dân làm trung tâm, quyền làm chủ của nhân dân là nội dung xuyên suốt; làm rõ và đề cao quyền con người. Thứ hai là công nhận và xác định nền kinh tế Việt Nam là nền kinh tế thị trường định hướng XHCN với nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế, cùng phát triển lâu dài, hợp tác, bình đẳng và cạnh tranh theo pháp luật. Đây là lần đầu tiên trong Hiến pháp có quy định về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững và cũng là lần đầu tiên quy định về 3 thiết chế hiến định độc lập, bao gồm: Hội đồng Hiến pháp, Hội đồng bầu cử quốc gia và Kiểm toán Nhà nước - là quy định mới để hoàn thiện cơ chế bảo vệ Hiến pháp.

GS.TS.NGND Nguyễn Lân Dũng cũng nhấn mạnh: Dự thảo đã bổ sung vào Điều 4 hai đoạn hết sức quan trọng. Đó là: "Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân, phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình" và "Các tổ chức của Đảng và đảng viên hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật". Theo ông, thực hiện nghiêm chỉnh quy định của Điều 4 Hiếp pháp sửa đổi, chắc chắn sẽ lấy lại được niềm tin vốn rất lớn lao của nhân dân ta đối với Đảng tiền phong.

GS Nguyễn Quang Thái (Tổng Thư ký Hội Khoa học kinh tế) cho rằng, cần gom mọi điều về Đảng vào Điều 4 và viết thật cẩn trọng, chặt chẽ, làm rõ Đảng lãnh đạo nhưng vẫn trong dân tộc, dưới pháp luật và được toàn dân giám sát. Ông Nguyễn Anh Liên (Chủ tịch Hội Cựu TNXP Việt Nam) đề nghị nhấn mạnh: Vai trò lãnh đạo của Đảng phải đi đôi với trách nhiệm của Đảng đối với nhân dân đồng thời nhân dân có vai trò đối với Đảng; Đảng gắn bó máu thịt đối với nhân dân.

Nhấn mạnh ý kiến về quyền trẻ em, trong đó có trẻ em tàn tật, ông Nguyễn Bá Duyệt (Phó Chủ tịch Hội cứu trợ trẻ em tàn tật Việt Nam) đề nghị Dự thảo cần dành một điều riêng, thể hiện đầy đủ quyền của trẻ em và vai trò của Nhà nước đối với trẻ em, nhất là trẻ em tàn tật bởi đây là nhóm yếu thế trong xã hội.

* Việc tổ chức lấy ý kiến nhân dân về dự thảo Hiến pháp 1992 ở thành phố Đà Nẵng trong thời gian vừa qua thực sự là một đợt sinh hoạt chính trị rộng lớn. Toàn thành phố đã có hơn 1.000 ý kiến góp ý cho Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992.

Về quyền quyết định việc làm Hiến pháp, sửa đổi Hiến pháp và quyền phúc quyết đối với Dự thảo Hiến pháp, theo Thạc sĩ Nguyễn Hoàng Duy Linh - Khoa Luật, Trường Đại học Kinh tế Đà Nẵng, Hiến pháp của đất nước là một bản khế ước xã hội, trong đó nhân dân trao quyền cho Nhà nước thì quyền Lập Hiến trước hết thuộc về nhân dân, Quốc hội chỉ thay mặt nhân dân thực hiện quyền lập hiến. Việc làm Hiến pháp và sửa đổi Hiến pháp phải do nhân dân quyết định cuối cùng. Sau khi Hiến pháp được thông qua, quyền giám sát tối cao việc thực hiện Hiến pháp phải thuộc về nhân dân, Quốc hội chỉ giám sát việc thực hiện Hiến pháp, không phải là quyền giám sát tối cao. Vì vậy, cần thiết nên bổ sung vào Dự thảo quyền của nhân dân cùng với Quốc hội quyết định việc làm Hiến pháp và sửa đổi Hiến pháp, đồng thời quy định thủ tục phúc quyết của nhân dân đối với dự thảo, tạo điều kiện cho nhân dân thực hiện quyền làm chủ của mình một cách hiệu quả.

Đối với các cơ quan thực hiện quyền Tư pháp, Hiến pháp, ông Lê Ra, Viện KSND thành phố Đà Nẵng cho rằng, cần xác định vị trí của Viện KSND cùng với TAND là cơ quan thực hiện quyền Tư pháp. Theo đó, khoản 1 điều 112 Dự thảo cần sửa đổi lại là: “Viện Kiểm sát nhân dân là cơ quan thực hiện quyền tư pháp, có chức năng thực hành quyền công tố, kiểm soát hoạt động tư pháp”. Đồng thời đề nghị khôi phục lại chức năng “kiểm sát việc tuân theo pháp luật về kinh tế - xã hội” của Viện KSND để đảm bảo cơ chế kiểm soát giữa các cơ quan Nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp theo như Điều 2 Dự thảo đã qui định...

TTN