Ngày 12/3, tại Hội nghị giao ban xúc tiến thương mại với hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài quý I năm 2026, Bộ Công Thương đã chính thức khai trương nền tảng số về phát triển thị trường nước ngoài. 

Việc xây dựng nền tảng số để phát triển thị trường nước ngoài xuất phát từ những nhu cầu hết sức cấp bách về lý luận và thực tiễn; nhất là trong bối cảnh kinh tế thế giới đang biến động nhanh và khó lường, cạnh tranh địa chính trị ngày càng gia tăng, chuỗi cung ứng toàn cầu liên tục điều chỉnh, các tiêu chuẩn mới về môi trường, công nghệ, về chuyển đổi xanh ngày càng khắt khe. Điều này đòi hỏi công tác thông tin thị trường phải nhanh hơn, chính xác hơn và khả năng dự báo tốt hơn.

Tại lễ khai trương, Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn nhấn mạnh, nền tảng số về phát triển thị trường nước ngoài cần tập trung vào thực hiện 3 mục tiêu lớn gồm:

Mục tiêu nâng cao được chất lượng quản lý và điều hành: Với việc thu thập, phân tích, chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực, nền tảng số sẽ giúp các cơ quan quản lý nhà nước nắm bắt kịp thời tình hình thị trường, dự báo xu hướng, nhận diện sớm các rủi ro và các rào cản thương mại. Điều này sẽ giúp các cơ quan quản lý nhà nước nắm bắt kịp thời tình hình thị trường và nhận diện các rủi ro và rào cản thương mại. Trên cơ sở đó, Chính phủ, các Bộ ngành, các địa phương sẽ đưa ra được các chính sách kịp thời, chính xác và hiệu quả hơn. Đơn cử như hiện nay, việc cung ứng xăng dầu, nguồn xăng dầu, nguồn nguyên liệu, nhiên liệu đang đứt gãy, việc dự báo, kết nối thông tin cảnh báo sớm ở các cơ quan thương vụ, đặc biệt là ở các khu vực có nguồn cung lớn là rất quan trọng, cần phải tiếp tục.

Mục tiêu hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp mở rộng thị trường xuất khẩu: Đây cũng là một mục tiêu rất quan trọng. Một trong những khó khăn lớn nhất của doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ... có đặc điểm nguồn lực hạn chế, thiếu thông tin. Nếu được cung cấp những thông tin đáng tin cậy về các thị trường và cập nhật được hàng ngày, các doanh nghiệp vừa và nhỏ được tiếp cận, thì sẽ là động lực rất lớn để các doanh nghiệp vươn ra thị trường, tạo ra được một hệ sinh thái thông tin thị trường để các doanh nghiệp tiếp cận dữ liệu về nhu cầu tiêu dùng cũng như các quy định kỹ thuật, tiêu chuẩn môi trường, xu hướng sản phẩm… Đồng thời cũng cung cấp cả những cơ hội hợp tác… Qua đó giúp các doanh nghiệp chủ động hơn trong việc xây dựng chiến lược xuất khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh. Nền tảng số cần cập nhật thường xuyên hàng ngày các thông tin để Nền tảng này thực sự là một hệ sinh thái về thông tin thị trường cho doanh nghiệp tiếp cận.

Với mục tiêu tạo ra được đột phá trong công tác phát triển thị trường ngoài nước, hiện nay chúng ta có mạng lưới các Thương vụ với 64 cơ quan Thương vụ trong tổng số là 100 các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài. Các cơ quan Thương vụ được kết nối qua nền tảng số hiện đại có thể hình thành một hệ thống thông tin thương mại quốc tế và quốc gia thống nhất, hoạt động hiệu quả, minh bạch và có tính dự báo cao. Điều này không chỉ nâng cao hiệu quả công tác xúc tiến thương mại mà còn góp phần hỗ trợ thu hút đầu tư, kết nối chuỗi cung ứng và thúc đẩy nhập kinh tế quốc tế sâu rộng hơn…

Để thực hiện ba mục tiêu trên, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn đề nghị Bộ Công Thương tập trung thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới như: Tiếp tục cập nhật và hoàn thiện, xây dựng cơ sở dữ liệu số thực sự sống động, thiết thực và đa dạng; xây dựng nền tảng thân thiện, hoàn thiện một nền tảng số theo hướng hiện đại, dễ truy cập, dễ sử dụng, đảm bảo tính kết nối và chia sẻ dữ liệu. Về an ninh mạng, cần đặc biệt chú trọng để các doanh nghiệp có thể yên tâm tiếp cận trong quá trình điều hành. Đồng thời đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), phân tích dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây để nâng cao khả năng dự báo và hỗ trợ ra quyết định; điều này sẽ giúp lãnh đạo Bộ điều hành hiệu quả hơn, thậm chí có thể giám sát trực tiếp đơn vị nào đang làm việc hay trì trệ.

Bên cạnh đó, cần nâng cao hiệu quả hoạt động xúc tiến thương mại. Với hệ thống Thương vụ, cần nâng cao chất lượng hoạt động của Ban Xúc tiến thương mại định kỳ và hệ thống Thương vụ tại nước ngoài. Tiếp tục duy trì và cải tiến cơ chế giao ban với hệ thống Thương vụ để thích ứng nhanh với những biến động phức tạp của kinh tế thế giới. Đặc biệt, nền tảng số này không chỉ dành cho Bộ Công Thương mà phải lan tỏa, hỗ trợ đắc lực cho các địa phương trong việc xúc tiến thương mại và đầu tư quốc tế.

Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh việc gắn kết với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp; cần khuyến khích cộng đồng doanh nghiệp, tạo điều kiện để các hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp tham gia tích cực vào hệ thống; họ vừa là đối tượng thụ hưởng, vừa là nguồn cung cấp dữ liệu quan trọng để “làm giàu” hệ sinh thái dữ liệu thương mại. Đặc biệt, hoạt động thương vụ là một phần quan trọng của ngoại giao kinh tế; cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Công Thương và Bộ Ngoại giao để gắn kết giữa Chính trị, Kinh tế, Văn hóa và Công tác người Việt Nam ở nước ngoài.

Theo đó, Chính phủ cam kết sẽ tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi để các sáng kiến chuyển đổi số trong kinh tế, thương mại được triển khai hiệu quả.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng cho biết: Hiện nay, Việt Nam có mạng lưới 64 cơ quan Thương vụ và chi nhánh Thương vụ tại các địa bàn trên thế giới; đây là một nguồn lực rất quan trọng trong công tác phát triển thị trường. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả nguồn lực này, cần có một hệ thống công nghệ đủ mạnh để kết nối, chia sẻ và xử lý thông tin một cách tập trung và đồng bộ. Vì vậy, việc xây dựng Nền tảng số phát triển thị trường nước ngoài nhằm kết nối hệ thống Thương vụ, cơ quan quản lý trong nước, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp là hết sức cần thiết.

Theo Thứ trưởng Phan Thị Thắng, khi được vận hành hiệu quả, Nền tảng số về phát triển thị trường nước ngoài sẽ mang lại nhiều giá trị thiết thực cho các chủ thể tham gia.

Cụ thể, đối với cơ quan quản lý nhà nước, nền tảng sẽ từng bước hình thành hệ thống dữ liệu tập trung về thị trường quốc tế, là cơ sở quan trọng để Chính phủ, Bộ Công Thương, các Bộ, Ban, Ngành liên quan đưa ra các quyết định, quyết sách kịp thời, hiệu quả trong bối cảnh thương mại toàn cầu biến động nhanh chóng.

Đối với các địa phương, Nền tảng sẽ hỗ trợ tiếp cận trực tiếp thông tin thị trường toàn cầu, từ đó các chương trình xúc tiến thương mại, định hướng xuất khẩu phù hợp với lợi thế của từng địa phương.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, đây sẽ là một kênh thông tin đáng tin cậy giúp tiếp cận nhanh chóng các dữ liệu về xu hướng tiêu dùng, quy định nhập khẩu, tiêu chuẩn kỹ thuật và các cơ hội hợp tác thương mại đầu tư qua từng thị trường. Qua đó sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong chiến lược phát triển thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.

Để phát huy hiệu quả của Nền tảng số trong thời gian tới, Bộ Công Thương cũng yêu cầu các đơn vị liên quan tiếp tục hoàn thiện, nâng cấp nền tảng theo hướng hiện đại, thông minh, thân thiện với người sử dụng; đặc biệt là cần tăng cường các chức năng điều hành dựa trên dữ liệu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu lớn để nâng cao năng lực dự báo thị trường, hỗ trợ ra quyết định.

Các cơ quan Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài, các đơn vị thuộc Bộ Công Thương, các địa phương, hiệp hội ngành hàng cần thường xuyên cập nhật, đóng góp, chia sẻ dữ liệu cho hệ thống, đảm bảo thông tin đầy đủ, kịp thời, có giá trị sử dụng cao.

Các đơn vị cần tăng cường tương tác đa chiều giữa doanh nghiệp, địa phương, Bộ Công Thương, hệ thống Thương vụ Việt Nam với nước ngoài để nền tảng số thực sự trở thành một hệ sinh thái hỗ trợ phát triển thị trường.

"Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, việc tận dụng công nghệ và dữ liệu để nâng cao năng lực quản trị và phát triển thị trường là yêu cầu cấp thiết. Với sự tham gia tích cực của Bộ Công Thương, hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp, Nền tảng số phát triển thị trường nước ngoài sẽ giúp nâng cao hiệu quả xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường xuất khẩu và thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam", Thứ trưởng Phan Thị Thắng khẳng định.