05:12 26/05/2026

Khắc phục 'thẻ vàng' IUU: Ninh Bình không còn tàu cá '3 không'

Đến nay, tỉnh Ninh Bình đã thực hiện rà soát, đối soát và cập nhật thông tin tàu cá, chủ tàu cá trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư (VNeID), đảm bảo cơ sở dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”; đã đăng ký cho 1.388/1.388 tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 6 m trở lên, cập nhật thông tin tàu cá, chủ tàu vào cơ sở dữ liệu nghề cá Quốc gia (Vnfishbase) và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư (VNeID) đạt 100%.

Chú thích ảnh
Tàu thuyền neo đậu trong cảng cá Ninh Cơ, tỉnh Ninh Bình. Ảnh: Nguyễn Lành/TTXVN

Tính đến ngày 30/4/2026, toàn tỉnh Ninh Bình đã đăng ký, đăng kiểm, đánh dấu tàu cá, cấp Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm, Giấy phép khai thác thủy sản và cập nhật dữ liệu tàu cá vào cơ sở dữ liệu nghề cá Quốc gia (Vnfishbase) đạt 100% do vậy Ninh Bình không có tàu '3 không".

Để đạt được kết quả trên, ngay sau khi sáp nhập tỉnh, UBND tỉnh Ninh Bình đã ban hành Quyết định số 300/QĐ-UBND ngày 28/7/2025 thành lập Ban chỉ đạo chống khai thác IUU và Ban chỉ đạo đã ban hành Quy chế hoạt động của Ban chỉ đạo chống khai thác IUU.

Cùng với đó, Ninh Bình đã tổ chức các lớp tập huấn, tuyên truyền về Luật Thủy sản 2017, các văn bản hướng dẫn thi hành, trong đó có các quy định về chống khai thác IUU; yêu cầu các chủ tàu/thuyền trưởng ký cam kết không vi phạm khai thác IUU, nhất là không vi phạm vùng biển nước ngoài; thực hiện tổng kiểm kê tàu cá theo nhóm chiều dài; lập danh sách, phân loại tàu cá không đủ điều kiện (không đăng ký, không đăng kiểm, không giấy phép khai thác, không có Giấy chứng nhận/Cam kết an toàn thực phẩm).

Tỉnh Ninh Bình đã tổ chức thực hiện giám sát sản lượng qua cảng, đồng thời lên phương án giám sát, thống kê sản lượng tại các bến cá tư nhân, truyền thống trên địa bàn; Văn phòng IUU đã cơ bản kiểm tra kiểm soát tàu cá khai thác IUU tại cảng cá Ninh Cơ, cảng cá Công ty TNHH Thành Vui; công tác phối hợp giữa các lực lượng chức năng trong công tác xác minh đã hoạt động và xử lý hiệu quả, đã xử phạt nghiêm một số trường hợp vi phạm mất kết nối thiết bị VMS trên 6 giờ trên biển, tạo sức răn đe…

Tuy nhiên, hiện vẫn còn một số tồn tại, hạn chế như vẫn còn tình trạng tàu mất kết nối VMS trên 6 giờ khi hoạt động trên biển; công tác kiểm soát tàu cá ra vào cảng, các khu neo đậu chưa chặt chẽ, tỉ lệ giám sát sản lượng, thống kê sản lượng qua các cảng cá, bến cá tư nhân, truyền thống còn thấp và chưa đồng bộ; tình trạng tàu cá chưa cập đúng cảng chỉ định theo quy định vẫn còn xảy ra.

Nguyên nhân là do trên địa bàn tỉnh hiện nay mới có 2 cảng cá, trong khi đó, có nhiều bến cá tư nhân, truyền thống, các bãi ngang ở khắp các xã ven biển, trong khi lực lượng kiểm soát còn mỏng; nhiều tàu cá hoạt động vùng khơi chưa vào cảng cá chỉ định để bốc dỡ hàng hóa thủy sản, do trên địa bàn tỉnh có nhiều bến cá tư nhân, truyền thống nhỏ lẻ, tập quán hoạt động của tàu cá neo đậu tại các bãi ngang xa các cảng cá chỉ định, thường xuyên vào các bến cá nhỏ lẻ nằm rải rác các bãi ngang ven biển để bốc dỡ thủy sản.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình - Trần Anh Dũng, trong thời gian tới, tỉnh đổi mới hình thức tuyên truyền bằng nhiều hình thức thông qua các tổ chức đoàn thể chính trị xã hội, các phương tiện thông tin đại chúng để nâng cao hiệu quả truyền thông làm thay đổi nhận thức của cán bộ, ngư dân hiểu và chấp hành các quy định của Nhà nước về chống khai thác IUU; tiếp tục tổ chức các Đoàn kiểm tra công tác chống khai thác IUU tại các xã, phường ven biển.

Tỉnh thường xuyên rà soát, thông báo danh sách tàu nguy cơ cao vi phạm khai thác IUU (tàu cá hết hạn đăng kiểm, giấy phép khai thác thủy sản, chưa có giấy chứng nhận an toàn vệ sinh thực phẩm, chưa lắp thiết bị VMS, không duy trì hoạt động của thiết bị VMS) gửi các cơ quan, đơn vị trong và ngoài tỉnh để phối hợp kiểm tra, xử lý, xử phạt, không cho các tàu cá ra khơi khi chưa đủ các giấy tờ, thủ tục theo quy định; rà soát và tập kết các tàu cá không đủ điều kiện hoạt động neo đậu tại khu neo đậu tập trung áp dụng các biện pháp quản lý (niêm yết danh sách tại cộng đồng, không để ngư cụ và trang thiết bị trên tàu), theo dõi, giám sát để đảm bảo các tàu cá này không tham gia hoạt động.

Đặc biệt, tỉnh chỉ đạo các cơ quan chức năng thường xuyên rà soát, lập danh sách từng trường hợp tàu chưa lắp thiết bị VMS, yêu cầu chủ tàu lắp đặt thiết bị VMS theo quy định, đồng thời xác định rõ nguyên nhân chưa lắp và vị trí neo đậu đảm bảo không đi khai thác khi chưa đủ các điều kiện theo quy định; hướng dẫn các chủ tàu, thuyền trưởng thực hiện việc nâng cấp các thiết bị giám sát hành trình theo quy định tại Nghị định số 41/2026/NĐ-CP; yêu cầu các chủ tàu làm thủ tục giải bản đối với các tàu không đủ điều kiện hoạt động.

UBND xã, phường phối hợp với các cơ quan chức năng rà soát các tàu cá mất kết nối trên địa bàn, có phương án theo dõi, giám sát, xác định rõ nguyên nhân, vị trí, địa điểm tàu cá nguy cơ cao vi phạm IUU đang neo đậu; hỗ trợ ngư dân liên hệ nộp cước phí, sửa chữa, bảo hành và yêu cầu các chủ tàu cá phải có tín hiệu thiết bị VMS trở lại; tuyên truyền, phổ biến quy định của pháp luật và phối hợp xử lý tàu cá vi phạm.

Tỉnh chỉ đạo các lực lượng chức năng tuần tra theo dõi, giám sát, trao đổi thông tin, xử lý kịp thời tàu cá hoạt động trên biển có dấu hiệu vi phạm qua hệ thống giám sát tàu cá; kịp thời phát hiện từ sớm từ xa, ngăn chặn ngay từ trong bờ tàu cá, ngư dân có ý định đi khai thác bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài; kiểm soát chặt chẽ việc xuất nhập bến của tàu cá, kiên quyết không cho ra khơi những tàu không đảm bảo các yêu cầu theo quy định; chấm dứt tình trạng tàu cá không có giấy phép, không duy trì tín hiệu VMS, tàu không có biển số, vẫn ra khơi hoạt động khai thác, xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm.

Đặc biệt, tỉnh Ninh Bình tích cực triển khai hệ thống phần mềm truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử (eCDT); hệ thống nhật ký khai thác, nhật ký thu mua chuyển tải điện tử (Elogbook) để thực hiện việc kiểm soát tàu cá ra vào cảng, thu nhật ký khai thác, báo cáo khai thác, giám sát sản lượng thủy sản khai thác bốc dỡ qua cảng; nhập dữ liệu sản lượng vào phần mềm quản lý tàu cá Quốc gia Vnfishbase; tổ chức giám sát sản lượng và truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác được bốc dỡ; giám sát, thống kê sản lượng tại các bến cá, khu neo đậu tàu thuyền trên địa bàn tỉnh.

Hiện toàn tỉnh Ninh Bình đã lắp đặt thiết bị VMS là 608/611 tàu đang hoạt động có chiều dài từ 15m trở lên, đạt tỷ lệ 99,51%; còn 3 tàu đã đăng ký nhưng chưa lắp thiết bị VMS do tàu cá mới đăng ký, chưa hoạt động; tàu cá nằm bờ lâu ngày, không đi hoạt động; tàu cá mới sang tên đổi chủ, đang liên hệ đơn vị cung cấp thiết bị để cập nhật lại thông tin tàu cá. Số tàu còn hạn giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm là 604/611 tàu cá, đạt 98,85%, còn lại 7 tàu chưa cấp giấy chứng nhận do tàu đang nằm bờ, không đi hoạt động; đã cấp Giấy phép khai thác thuỷ sản cho 1.383/1.388 tàu cá, đạt 99,64% (trong đó, tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 15 m trở lên đã được cấp Giấy phép khai thác thủy sản là 607/611 tàu cá, đạt 99,35%).

Thái Thuần (TTXVN)