Trong một bài đăng trên mạng xã hội X ngày 6/8, KVA cảnh báo vụ việc có thể gây ra hệ lụy vượt ra ngoài phạm vi bảo tồn động vật hoang dã, đặc biệt khi người ta phát hiện cà chua trong dạ dày của những con voi đã chết.

Theo Cơ quan Động vật hoang dã Kenya (KWS), những con voi chết được cho là đã ăn phải nông sản nhiễm độc từ các trang trại ở Khu bảo tồn Kimana và trại chăn nuôi cộng đồng Kuku.

Tổng cộng 15 trường hợp voi chết đã được ghi nhận trong khoảng thời gian từ ngày 24/6 đến ngày 24/7 trên khắp Vườn quốc gia Amboseli. Theo báo cáo, 10 con voi trong số này có các triệu chứng tương tự nhau, bao gồm liệt một phần cơ thể và không thể đứng vững, trước khi chết chỉ trong vòng một hoặc hai ngày.

Ban đầu, KWS nghi ngờ nguyên nhân có thể xuất phát từ chất độc. Kết quả phân tích sơ bộ tại phòng thí nghiệm sau đó đã phát hiện sự hiện diện của chất xyanua, mặc dù các nhà điều tra vẫn chưa xác định được nguồn gốc của chất độc này.

Kênh RT (Nga) dẫn cảnh báo của KVA: “Nếu những quả cà chua nhiễm xyanua đủ độc để khiến cả một đàn voi chết, thì điều gì sẽ xảy ra nếu loại nông sản này được đưa ra các chợ địa phương và xuất hiện trên bàn ăn của người dân Kenya?”

KVA đồng thời hối thúc Bộ Nông nghiệp và Y tế Kenya tiến hành kiểm tra và xét nghiệm cà chua cũng như các nông sản khác có nguồn gốc từ khu vực Kimana, nhằm xác định xem liệu thực phẩm nhiễm độc có xâm nhập vào chuỗi cung ứng tại địa phương hay không.

Hiệp hội cũng kêu gọi điều tra phối hợp giữa nhiều cơ quan chức năng để làm rõ cách thức xyanua được thu mua và phát tán vào hệ sinh thái. Kimana là vùng sản xuất nông nghiệp cung cấp cà chua, hành tây và đậu cô ve cho nhiều địa bàn, bao gồm cả thủ đô Nairobi.

Theo hãng thông tấn AP (Mỹ), nông dân địa phương đã bác bỏ nghi ngờ cho rằng họ sử dụng xyanua trong các hoạt động canh tác thường ngày.

KVA cũng liên kết sự việc này với tình trạng xung đột giữa con người và động vật hoang dã ngày càng gia tăng tại Vườn quốc gia Amboseli, nơi việc mở rộng diện tích canh tác đã đẩy các trang trại lấn sâu vào những vùng đất vốn là nơi voi di chuyển để tìm kiếm thức ăn và nước uống. Hiệp hội đề nghị cải thiện quy hoạch sử dụng đất, thiết lập các hành lang bảo tồn động vật hoang dã cũng như áp dụng các biện pháp an toàn ngăn chặn động vật xâm nhập vào khu vực trồng trọt.

Tình trạng voi xâm nhập và phá hoại mùa màng là nguyên nhân gây xung đột dai dẳng giữa loài vật này và các cộng đồng nông dân tại Kenya. Vào tháng 7, KWS bắt đầu di dời 5 con voi khỏi Khu bảo tồn quốc gia Mwea sau khi chúng liên tục xâm nhập và phá hoại cây trồng tại các trang trại lân cận.

Trước đó, vào tháng 4/2025, hơn 20 con voi đã đi lạc khỏi Khu bảo tồn động vật hoang dã Rimoi và tàn phá một trang trại trồng cây ăn quả gần đó, làm hỏng hơn 600 cây xoài và 160 cây đu đủ.