Jordan đang đứng trước nguy cơ bị cuốn vào vòng xoáy leo thang căng thẳng với Iran, ở vị thế “tâm điểm của cơn bão nhưng không muốn trở thành một phần của nó”, một nguồn tin Jordan cho biết ngày 21/2, chỉ vài giờ sau khi ảnh vệ tinh cho thấy hàng chục chiến đấu cơ Mỹ xuất hiện tại Căn cứ Không quân Muwaffaq al-Salti ở nước này.

Nguồn tin trên nói: “Về mặt chính thức, Amman khẳng định sẽ không cho phép sử dụng lãnh thổ của mình để tiến hành bất kỳ cuộc tấn công nào, trong nỗ lực rõ ràng nhằm thể hiện lập trường trung lập và giữ đất nước tránh xa làn đạn".

Những phát biểu này được đưa ra sau khi báo New York Times của Mỹ công bố ảnh vệ tinh của căn cứ không quân Muwaffaq al-Salti, nằm cách thủ đô Amman khoảng 100 km về phía Đông. Hình ảnh do vệ tinh của Airbus chụp cho thấy hơn 60 máy bay tấn công, trong đó có tiêm kích tàng hình F-35, cùng 68 máy bay vận tải đã tới căn cứ kể từ hôm 15/2.

Ngoài ra, nhiều chiến đấu cơ được nhìn thấy đỗ dưới các nhà chứa bảo vệ, số khác đặt ngoài trời. Tờ báo cho biết còn phát hiện thiết bị không người lái và trực thăng tại hiện trường, đồng thời binh sĩ Mỹ đang lắp đặt thêm các hệ thống phòng không mới nhằm chuẩn bị cho khả năng xảy ra cuộc tấn công tên lửa từ Iran nhắm vào căn cứ. Theo mô tả, căn cứ này đang trở thành một “trung tâm then chốt” trong công tác chuẩn bị của Mỹ cho khả năng tấn công Iran.

Nguồn tin Jordan cho biết dư luận trong nước hiện nghiêng về tâm lý lo ngại và phản đối chiến tranh, do e sợ bất kỳ xung đột khu vực nào cũng sẽ nhanh chóng tác động đến nền kinh tế và an ninh quốc gia, ngay cả khi Jordan không trực tiếp tham chiến.

Liên quan đến sự hiện diện của các căn cứ Mỹ tại Jordan, nguồn tin nói đây là vấn đề nhạy cảm trong nước, chủ yếu vì lo ngại nguy cơ bị trả đũa hơn là dấu hiệu cho thấy Jordan tham gia hoạt động quân sự.

Đầu tháng này, Bộ Ngoại giao Jordan cho biết Ngoại trưởng Ayman Safadi đã điện đàm với người đồng cấp Iran, ông Abbas Araghchi, về các diễn biến liên quan đến vấn đề hạt nhân.

Theo phía Jordan, ông Safadi nhấn mạnh sự ủng hộ đối với nỗ lực hạ nhiệt, giảm căng thẳng và thiết lập ổn định trong khu vực. Ông tái khẳng định lập trường phản đối mọi hành vi vi phạm chủ quyền quốc gia và nhấn mạnh sự cần thiết phải tôn trọng luật pháp quốc tế.

Ngoại trưởng Jordan cũng khẳng định nước này “sẽ không trở thành chiến trường cho bất kỳ cuộc xung đột khu vực nào, cũng như không là bệ phóng cho bất kỳ hành động quân sự nào nhằm vào Iran”.

Đồng thời, ông nhấn mạnh Jordan sẽ không cho phép bất kỳ bên nào vi phạm không phận hay đe dọa an ninh, an toàn của người dân, và sẽ đáp trả mọi hành động như vậy bằng toàn bộ năng lực sẵn có.

Những tuyên bố tương tự từng được đưa ra vào tháng 6/2025, khi người phát ngôn chính phủ Mohammad al-Momani khẳng định Jordan không cho phép và sẽ không cho phép vi phạm không phận, cũng như không trở thành chiến trường trong bất kỳ cuộc xung đột nào. Ông gọi an ninh quốc gia là “lằn ranh đỏ” và kêu gọi cộng đồng quốc tế gây sức ép nhằm ngăn chặn leo thang.

Trước đó, vào tháng 8/2024, Quốc vương Abdullah II cũng tuyên bố Jordan sẽ không là chiến trường cho bất kỳ cuộc xung đột nào và sẽ không dung thứ cho các mối đe dọa đối với an ninh, ổn định hay công dân nước này.

Bất chấp các tuyên bố trên, Mỹ vẫn duy trì quyền tiếp cận một số căn cứ quân sự tại Jordan để phục vụ hoạt động triển khai lực lượng. Giáo sư Ronen Yitzhak, Trưởng bộ môn Nghiên cứu Trung Đông tại Trường Western Galilee Academic College và là nhà nghiên cứu tại Trung tâm Dayan thuộc Đại học Tel Aviv, nhận định: “Có vẻ tồn tại sự mâu thuẫn, nhưng chúng ta nên nhớ lại Chiến tranh Vùng Vịnh lần thứ hai năm 2003. Trong cuộc chiến của Mỹ chống Iraq, Jordan từng là bàn đạp trung tâm. Mỹ đã sử dụng các căn cứ và triển khai hệ thống Patriot trên lãnh thổ Jordan".

Theo ông Yitzhak, nhiều khả năng Jordan vẫn đóng vai trò đáng kể bất chấp các tuyên bố chính thức. Ông phân tích: “Cuối cùng, đó là một hệ thống lợi ích và tính toán chiến lược, bao gồm cải thiện quan hệ với Mỹ, gia tăng hỗ trợ an ninh, hội nhập vào các khuôn khổ ngoại giao và những lợi ích khác mà Jordan có thể kỳ vọng, như đã từng xảy ra sau năm 2003".

Ông cũng lưu ý rằng dù Mỹ có quyền tiếp cận rộng rãi các căn cứ tại Jordan, phần lớn hoạt động tăng cường lực lượng dường như tập trung tại căn cứ Muwaffaq al-Salti.

Trong khi đó, tạp chí The National Interest những ngày gần đây đưa tin quan hệ quân sự giữa Jordan và Mỹ đã được củng cố trong năm qua, khi Washington và Amman âm thầm làm sâu sắc thêm quan hệ đối tác chiến lược. Ấn phẩm này nhận định Muwaffaq al-Salti đang nhanh chóng trở thành một trong những trung tâm quân sự quan trọng bậc nhất của Mỹ tại Trung Đông.