Theo Euronews ngày 24/2, các nhà chức trách Italy đang điều tra vụ thất thoát gần 2.500 linh kiện máy bay quân sự trị giá khoảng 17 triệu euro khỏi kho của Không quân Italy tại thành phố Brindisi, làm dấy lên nghi vấn tham ô và khả năng các thiết bị này bị tuồn ra thị trường nước ngoài.
Máy bay vận tải quân sự Lockheed C-130 Hercules thuộc biên chế Không quân Italy. Nguồn: Không quân Italy (aeronautica.difesa.it)
Theo truyền thông Italy, các bộ phận biến mất gồm mô-đun điện tử và hệ thống điện tử hàng không dành cho tiêm kích Panavia Tornado, AMX International AMX và máy bay vận tải Lockheed C-130 Hercules. Đây đều là các dòng máy bay vẫn đang được sử dụng hoặc duy trì trong biên chế một số lực lượng không quân.
Văn phòng công tố Rome và cơ quan công tố quân sự đã đưa khoảng một chục cá nhân vào diện tình nghi với cáo buộc tham ô. Danh sách này bao gồm các quản lý hậu cần cấp cao của Không quân Italy, một số tướng lĩnh và lãnh đạo doanh nghiệp tư nhân được thuê bảo quản vật tư tại kho ở Brindisi.
Giới điều tra cho biết các linh kiện bị mất không phải phụ tùng thông thường mà là hệ thống điện tử hàng không quan trọng, cần thiết để đảm bảo vận hành an toàn cho máy bay quân sự. Thông thường, những bộ phận này được theo dõi chặt chẽ thông qua sổ đăng ký quân sự, mã kiểm kê và quy trình kiểm soát theo tiêu chuẩn NATO.
Trọng tâm điều tra hiện nay là làm rõ cách các linh kiện thuộc diện kiểm soát nghiêm ngặt có thể bị xóa khỏi hồ sơ chính thức trước khi bị đưa ra khỏi kho. Một yếu tố then chốt là giấy chứng nhận không còn sử dụng được cấp cho một số bộ phận sau khi chúng biến mất. Nếu các linh kiện vẫn còn hoạt động tốt nhưng bị khai báo là hư hỏng sau đó, điều này có thể cho thấy nỗ lực có tổ chức nhằm xóa dấu vết truy xuất chính thức.
Một hướng điều tra chưa được xác nhận cho rằng các linh kiện có thể đã bị chuyển sang Nam Mỹ, đặc biệt là Brazil, nơi một số dòng máy bay nói trên vẫn đang hoạt động. Báo La Repubblica cho biết khả năng này đang được xem xét do Brazil từng hợp tác phát triển dòng AMX và hiện vẫn vận hành loại máy bay này trong không quân.
Các công tố viên cũng đang đánh giá khả năng những linh kiện được chứng nhận hợp lệ đã được đưa trở lại thị trường quốc tế, nơi phụ tùng chính hãng cho các mẫu máy bay cũ ngày càng khan hiếm do dây chuyền sản xuất đã ngừng hoạt động. Dù tồn tại các thị trường thứ cấp hợp pháp cho linh kiện máy bay quân sự, bao gồm cơ chế trao đổi giữa các nước đồng minh, những giao dịch này phải tuân thủ quy định nghiêm ngặt để ngăn chặn thiết bị quan trọng rơi vào các kênh song song không được phép.
Việc tháo dỡ máy bay để duy trì hoạt động cho các nền tảng khác cũng là thực tiễn hợp pháp nếu thực hiện đúng quy trình, có giám sát kỹ thuật và tài liệu đầy đủ. Tuy nhiên, trong vụ việc tại Brindisi, giới điều tra nghi ngờ các quy trình này có thể đã bị lợi dụng.
Các cơ quan tư pháp Italy đã chỉ định một đơn vị tư vấn kỹ thuật độc lập nhằm xác định mức độ hao mòn thực tế của các linh kiện và làm rõ liệu chúng thực sự được đưa vào diện loại bỏ hay vẫn còn khả năng sử dụng. Trong khi đó, Không quân Italy cho biết đã thành lập một ủy ban kỹ thuật nội bộ để phối hợp rà soát.
Nhà chức trách chưa công bố thêm chi tiết do cuộc điều tra vẫn đang tiếp diễn.