Ông Netanyahu vừa tuyên bố rất hài lòng với kết quả, đồng thời khẳng định danh sách ứng viên do các thành viên Likud lựa chọn sẽ giúp đảng giành một chiến thắng lớn trong cuộc bầu cử sắp tới.

Nhà lãnh đạo Israel có lý do để lạc quan. Một số nhân vật thuộc cánh hữu cứng rắn, vốn được cho là có thể khiến Likud mất thêm cử tri trong cuộc tổng tuyển cử, đã không giành được vị trí cao trong danh sách ứng viên.

Các cuộc thăm dò gần đây cho thấy Likud nhiều khả năng chỉ giành khoảng 22-23 ghế tại Knesset (Quốc hội), giảm mạnh so với 32 ghế trong cuộc bầu cử trước. Theo cơ chế phân bổ hiện nay, chỉ 17 ứng viên đứng đầu cuộc bầu cử sơ bộ có cơ hội thực tế trở lại Quốc hội. Tám vị trí khác thuộc quyền quyết định của ông Netanyahu với tư cách lãnh đạo Likud.

Điều này giúp Thủ tướng Israel có thêm không gian để định hình danh sách ứng viên theo hướng ôn hòa hơn, nhằm thu hút những cử tri từng ủng hộ Likud nhưng đã rời bỏ đảng trong những năm gần đây.

Một số nhân vật nổi bật thuộc cánh hữu cứng rắn như nghị sĩ Hanoch Milwidsky, Nissim Vaturi và Bộ trưởng Bình đẳng Xã hội May Golan gần như chắc chắn sẽ mất ghế nếu kết quả hiện tại được giữ nguyên. Bà Golan thậm chí tuyên bố hôm 18/8 rằng bà “quá hữu khuynh” đối với ông Netanyahu.

Theo nhà thăm dò Nimrod Nir thuộc Viện Agam và Đại học Hebrew ở Jerusalem, kết quả tổng tuyển cử có thể phụ thuộc đáng kể vào 25-33% số cử tri từng bỏ phiếu cho Likud nhưng hiện đang chuyển sang các đảng tự do, ôn hòa hơn hoặc lựa chọn không đi bỏ phiếu. Ông Nir nhận định: “Đây là nhóm cử tri quyết định cuộc bầu cử”.

Nhiều cử tri cũ của Likud hiện có xu hướng chuyển sang các đảng cánh hữu ôn hòa hoặc trung dung, qua đó có thể củng cố nỗ lực thành lập chính phủ của cựu Tổng tham mưu trưởng Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) Gadi Eisenkot hoặc lãnh đạo đảng Beyachad Naftali Bennett nhằm thay thế ông Netanyahu.

Sự khác biệt giữa cử tri Likud và các thành viên đảng cũng đáng chú ý. Một khảo sát cho thấy 54,9% cử tri Likud ủng hộ thành lập chính phủ đoàn kết giữa các lực lượng cánh hữu và trung dung, trong khi tỷ lệ này chỉ là 33,9% trong số các thành viên có quyền bỏ phiếu tại cuộc bầu cử sơ bộ.

Theo ông Nir, đa số cử tri Likud mong muốn một liên minh với các đảng trung dung hơn, trong khi khoảng 2/3 thành viên đảng vẫn thiên về một chính phủ gồm các lực lượng cực hữu và chính thống Do Thái.

Dù việc đưa các ứng viên ôn hòa hơn lên vị trí cao không thể xóa bỏ những tranh cãi đang đeo bám Likud và ông Netanyahu, trong đó có trách nhiệm chính trị đối với thất bại ngày 7/10/2023 hay nỗ lực miễn nghĩa vụ quân sự cho cộng đồng Do Thái chính thống (Haredi), động thái này vẫn có thể giúp đảng thuyết phục nhóm cử tri còn do dự. Thành phần của danh sách ứng viên sẽ có ý nghĩa rất lớn đối với việc liệu các cử tri này có quay trở lại với Likud hay không..

Nếu hoàn toàn để các thành viên Likud quyết định, danh sách ứng viên có thể sẽ nghiêng mạnh hơn về cánh hữu. Một khảo sát trước cuộc bầu cử sơ bộ cho thấy các nhân vật gây tranh cãi như nghị sĩ Tally Gotliv và Boaz Bismuth có khả năng nằm trong nhóm dẫn đầu. Tuy nhiên, trên thực tế, họ lần lượt chỉ đứng thứ 12 và 15.

Ở chiều ngược lại, Thủ tướng Netanyahu vẫn tìm cách duy trì sự ủng hộ của cử tri cánh hữu khi hậu thuẫn Almog Cohen, cựu nghị sĩ đảng Otzma Yehudit, người đứng thứ 8 trong cuộc bầu cử sơ bộ. Theo ông Nir, đây là nỗ lực nhằm giữ chân những cử tri từng chuyển sang ủng hộ Bộ trưởng An ninh Quốc gia Itamar Ben Gvir.

Tháng trước, Ủy ban Trung ương Likud đã mở rộng đáng kể quyền kiểm soát của ông Netanyahu đối với danh sách ứng viên. Thủ tướng được trao một số vị trí dành riêng để bổ sung những gương mặt mà ông cho rằng có khả năng hấp dẫn cử tri rộng hơn.

Một số vị trí đã được dành cho Ngoại trưởng Gideon Sa'ar, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Likud Haim Katz và gương mặt mới Oren Dobronsky. Ba vị trí trong 15 vị trí đầu cùng hai vị trí khác vẫn chưa được công bố.

Theo ông Nir, đây chính là công cụ để Thủ tướng Netanyahu hoàn thiện một danh sách mà ông kỳ vọng có thể giúp Likud phục hồi trong cuộc tổng tuyển cử tháng 10.

Tuy nhiên, hiệu quả thực sự của chiến lược này sẽ chỉ được kiểm chứng vào ngày 27/10, khi cử tri Israel trực tiếp quyết định liệu ông Netanyahu có tiếp tục nắm quyền hay không.