05:14 31/05/2026

IRGC cảnh báo đáp trả nếu Mỹ can thiệp vào eo biển Hormuz

Ngày 31/5, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết đã bắn hạ một thiết bị bay không người lái MQ-1 của Mỹ sau khi phương tiện này xâm nhập vùng lãnh hải của Iran.

Chú thích ảnh
Máy bay không người lái được trưng bày tại một cuộc diễn tập quân sự ở Iran. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN

Theo hãng thông tấn nhà nước IRNA của Iran, thiết bị bay không người lái trên đã đi vào vùng biển thuộc chủ quyền nước Cộng hòa Hồi giáo với mục đích tiến hành các hoạt động thù địch, song nhanh chóng bị phát hiện và bị hệ thống phòng không của IRGC bắn hạ. Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim cũng dẫn tuyên bố của IRGC cho biết thiết bị bay không người lái MQ-1 Predator của quân đội Mỹ đã bị tên lửa phòng không Iran bắn hạ ngay sau khi xâm nhập lãnh hải nước này vào sáng sớm cùng ngày.

Hiện phía Mỹ chưa đưa ra bình luận về thông tin trên.

Trong diễn biến liên quan, trước đó 1 ngày,Trung tâm An ninh Hàng hải Oman đã phát cảnh báo hàng hải sau khi phát hiện một vật thể nổi nghi là thủy lôi ở phía Tây luồng giao thông ven bờ thuộc eo biển Hormuz trong vùng lãnh hải của nước này. Cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh những lo ngại về an ninh tại eo biển Hormuz - một trong những tuyến vận tải hàng hải quan trọng nhất thế giới đối với hoạt động vận chuyển năng lượng toàn cầu - đang gia tăng.

Trước đó, hôm 29/5, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cảnh báo sẽ tiến hành các hoạt động quân sự ở eo biển Hormuz và nhắm mục tiêu vào các tàu tham gia hoạt động rải thủy lôi. Hải quân thuộc IRGC hôm 30/5 cảnh báo bất kỳ sự can thiệp nào của Mỹ vào việc "quản lý" eo biển Hormuz sẽ đối mặt phản ứng quân sự cứng rắn.

Theo các bản ghi phát thanh hàng hải được các thủy thủ hoạt động gần khu vực cung cấp cho Tân Hoa xã, IRGC thông báo eo biển Hormuz vẫn đang đóng cửa và các tàu thuyền chỉ được phép đi qua khi có sự cho phép của hải quân IRGC, đồng thời phải tuân thủ các tuyến đường do Iran chỉ định.

Thông báo cũng nêu rõ mọi hành vi vi phạm các quy định trên có thể gây nguy hiểm nghiêm trọng đối với an ninh hàng hải. Tuyên bố được đưa ra một ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hoạt động vận tải biển của Iran tại eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, Iran cho biết sẽ dành cho Nga và Trung Quốc các điều kiện ưu đãi đặc biệt trong vấn đề đi lại qua eo biển Hormuz. Thông tin trên được ông Ebrahim Azizi, Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran, xác nhận với hãng RIA Novosti.

Liên quan các nỗ lực đàm phán, truyền thông Mỹ và Iran cho biết các cuộc thương lượng về một thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran vẫn còn nhiều bất đồng liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran, việc kiểm soát eo biển Hormuz và các tài sản bị phong tỏa của Iran.

Tờ New York Times dẫn các nguồn thạo tin cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đề nghị sửa đổi một số nội dung trong đề xuất thỏa thuận theo hướng siết chặt hơn các điều khoản hiện có. Khuôn khổ mới đã được chuyển tới Iran để xem xét.

Trong khi đó, trang tin Axios cho biết ông Trump muốn củng cố một số nội dung mà ông coi là đặc biệt quan trọng trong đề xuất thỏa thuận, trong đó có cách thức xử lý các vật liệu hạt nhân của Iran. Những điều chỉnh này có thể khiến tiến trình đàm phán kéo dài thêm trước khi các bên quyết định liệu thỏa thuận có đủ điều kiện để chấm dứt cuộc xung đột bùng phát từ cuối tháng 2 hay không. Tổng thống Trump trước đó khẳng định các ưu tiên của Washington trong bất kỳ thỏa thuận nào gồm việc Iran cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân và mở lại eo biển Hormuz cho hoạt động hàng hải quốc tế.

Tuy nhiên, truyền thông nhà nước Iran cùng ngày dẫn một bản dự thảo biên bản ghi nhớ (MoU) "không chính thức" cho biết Mỹ dự kiến cho phép Tehran tiếp cận 12 tỷ USD tài sản bị phong tỏa trong vòng 60 ngày sau khi thỏa thuận có hiệu lực.

Theo truyền hình nhà nước Iran, dự thảo cũng quy định Iran tiếp tục quản lý eo biển Hormuz. Trong khi đó, Tổng thống Trump ngày 29/5 cho rằng Iran sẽ mở lại eo biển Hormuz cho hoạt động hàng hải không hạn chế. Washington nhiều lần khẳng định việc Iran tiếp tục kiểm soát tuyến đường vận tải năng lượng quan trọng này là điều không thể chấp nhận.

Truyền thông Iran cho biết Thống đốc Ngân hàng Trung ương nước này đã tham gia các cuộc thảo luận tại Qatar về vấn đề tài sản bị phong tỏa - một nội dung được cho là nằm trong khuôn khổ đàm phán giữa hai bên. Trước đó, Nhà Trắng đã bác bỏ một số thông tin tương tự do truyền thông Iran đăng tải, cho rằng các nội dung này là "bịa đặt".

Trong khi các cuộc đàm phán vẫn tiếp diễn, Mỹ tiếp tục gia tăng sức ép kinh tế đối với Tehran. Ngày 29/5, Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ thông báo áp đặt các biện pháp trừng phạt mới đối với một mạng lưới mua sắm có trụ sở tại Iran với cáo buộc tìm cách thu mua hàng hóa bị hạn chế có xuất xứ từ Mỹ cho Bộ Quốc phòng và các cơ quan hậu cần của lực lượng vũ trang Iran.

OFAC cũng đưa thêm một số cá nhân vào danh sách trừng phạt với cáo buộc hỗ trợ chuyển giao các sản phẩm có nguồn gốc từ Mỹ sang Iran. Trước đó hai ngày, Bộ Tài chính Mỹ đã áp đặt trừng phạt đối với cơ quan của Iran phụ trách giám sát hoạt động vận tải tại eo biển Hormuz.

Hoàng Châu (TTXVN)