03:11 12/03/2026

Iran thắt chặt kiểm soát tàu qua eo biển Hormuz

Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, ngày 11/3, Tư lệnh Hải quân của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) Iran, ông Alireza Tangsiri, cho biết bất kỳ tàu nào có kế hoạch đi qua eo biển Hormuz đều phải xin phép Iran. Ông cũng nhắc lại việc lực lượng Iran từng bắt giữ các tàu bị cho là phớt lờ cảnh báo khi đi qua tuyến hàng hải này.

Chú thích ảnh
Tàu thuyền đậu ngoài khơi Fujairah, Các tiểu vương quốc Arab thống nhất, trong bối cảnh Iran hạn chế hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz, ngày 3/3/2026. Ảnh: REUTERS/TTXVN

Cùng ngày, truyền hình nhà nước Iran đưa tin lực lượng vũ trang nước này cảnh báo sẽ nhắm đến các cảng trong khu vực nếu cảng của nước Cộng hòa Hồi giáo bị tấn công. Theo nguồn tin này, phía Iran cho rằng trong trường hợp các cảng và bến đỗ của nước này bị đe dọa, các cảng và bến đỗ khác trong khu vực có thể trở thành mục tiêu đáp trả.

Trước đó, thêm 3 con tàu đã bị tấn công khi đi qua eo biển Hormuz. Tàu chở hàng khô Mayuree Naree treo cờ Thái Lan bị trúng 2 vật thể lạ chưa xác định khi di chuyển qua khu vực này, gây hỏa hoạn và làm hư hại phòng máy. 3 thủy thủ được cho là mất tích hoặc mắc kẹt trên tàu, trong khi 20 người còn lại đã được sơ tán an toàn và đưa vào bờ tại Oman.

Ngoài ra, một tàu chở hàng mang cờ Quần đảo Marshall cũng bị trúng một vật thể lạ chưa xác định cách thành phố Dubai của Các Tiểu vương quốc Arập thống nhất (UAE) khoảng 70 km về phía Tây Bắc. Tàu container One Majesty mang cờ Nhật Bản cũng bị hư hại nhẹ sau khi trúng một vật thể lạ cách cảng Ras Al Khaimah của UAE khoảng 30 km về phía Tây Bắc.

Các công ty an ninh hàng hải cho biết số lượng tàu bị tấn công tại eo biển Hormuz kể từ khi cuộc xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran bắt đầu đã lên tới ít nhất 14 chiếc.

Trong bối cảnh Tehran được cho là siết chặt kiểm soát đối với tuyến vận tải biển quan trọng này giữa lúc xung đột liên quan Mỹ, Israel và Iran leo thang, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington sẽ có các biện pháp nhằm bảo đảm an ninh cho các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz.

Cùng ngày, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết ông “không có sự xác nhận nào” về việc Iran sử dụng thủy lôi ở eo biển Hormuz.

Trong diễn biến liên quan, Hội đồng Vận tải Quốc gia Thái Lan (TNSC) đã đưa ra 3 phương án chính cho các nhà xuất khẩu đang đối mặt với hàng hóa bị mắc kẹt trên biển sau khi một tàu chở hàng của Thái Lan bị tấn công gần eo biển Hormuz. Động thái được đưa ra trong bối cảnh lo ngại ngày càng tăng về sự gián đoạn đối với các lô hàng hướng đến Vịnh Persian.

Theo phóng viên TTXVN tại Bangkok, ông Thanakorn Kasetsuwan, Chủ tịch TNSC, ngày 11/3 cho biết hội đồng đang theo dõi sát sao tình hình và phối hợp với chính phủ, đồng thời tư vấn cho các nhà xuất khẩu về cách quản lý các container đang trên đường đến các nước trong khu vực Vùng Vịnh.

Theo đó, TNSC đã vạch ra 3 phương án cho các container hàng hoá Thái Lan đang bị mắc kẹt gần eo biển Hormuz. Phương án đầu tiên là chuyển hướng container đến các cảng thay thế bằng cách thay đổi điểm đến cuối cùng đến các cảng như Khor Fakkan ở UAE hoặc Jeddah ở Saudi Arabia. Tuy nhiên, điều này có thể phát sinh thêm chi phí cho các nhà nhập khẩu hoặc khách hàng cuối cùng, bao gồm phí thông quan khoảng 2.000 USD/container, phí thay đổi cảng khoảng 600-800 USD và chi phí vận chuyển nội địa.

Phương án thứ 2 là chuyển container đến các khu vực lưu giữ tạm thời tại các cảng an toàn hoặc các trung tâm trung chuyển ở các quốc gia như Ấn Độ, Oman hoặc Sri Lanka. TNSC cảnh báo rằng phương án này có thể dẫn đến chi phí cao hơn đáng kể nếu khủng hoảng kéo dài, bao gồm phí lưu kho, tắc nghẽn, hạn chế năng lực dịch vụ và nguy cơ mất mát hoặc hư hỏng hàng hóa. Riêng chi phí liên quan đến cảng có thể tăng lên 500.000-600.000 baht (15.630 - 18.760 USD) mỗi container trong vòng 1-2 tháng.

Phương án thứ 3 là đưa container trở lại Thái Lan, mà TNSC mô tả là giải pháp ưu tiên để ngăn chặn các nhà xuất khẩu phải đối mặt với chi phí rủi ro cao và không thể kiểm soát. TNSC đã phối hợp với Cảng vụ Thái Lan và các nhà khai thác cảng tư nhân về các biện pháp hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi cho việc đưa hàng hóa trở lại Thái Lan.

Bên cạnh đó, ông Kasetsuwan cho biết đã xuất hiện tình trạng gián đoạn trực tiếp và gián tiếp đối với xuất khẩu và vận chuyển hàng hóa, đặc biệt là đối với các mặt hàng dễ hư hỏng như thịt, rau và trái cây. Ông cảnh báo rằng những sản phẩm này có thời hạn sử dụng ngắn và dễ dàng bị hư hỏng nếu tình trạng chậm trễ tiếp diễn, làm tăng gánh nặng cho các nhà điều hành và gây thiệt hại về thu nhập. Ông cho rằng chính phủ nên can thiệp bằng các biện pháp hỗ trợ cho các nhà xuất khẩu bị ảnh hưởng.

Mặc dù bị gián đoạn, ông Thanakorn cho biết tác động ngắn hạn đối với xuất khẩu của Thái Lan sang Trung Đông chưa nghiêm trọng. Ông lưu ý rằng khu vực này chỉ chiếm khoảng 5% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn cầu của Thái Lan, trong đó nhu cầu về các thực phẩm như gạo và nông sản thúc đẩy phần lớn các lô hàng.

Ông cho biết thêm TNSC sẽ tiếp tục thảo luận và phối hợp chặt chẽ với các cơ quan nhà nước để theo dõi các diễn biến ở Trung Đông. TNSC cũng kêu gọi các nhà xuất khẩu đang phải đối mặt với các khoản phí từ các hãng vận chuyển hoặc nhà cung cấp dịch vụ thu thập bằng chứng và gửi cho hội đồng. TNSC sẽ đại diện các nhà xuất khẩu trong các cuộc thảo luận với Bộ Thương mại Nội địa và các cơ quan liên quan để thúc đẩy các biện pháp cứu trợ.

Phạm Hà – Phạm Hải - Hoàng Châu (TTXVN)