06:07 11/06/2026

Iran, Nga và Trung Quốc ra tuyên bố chung cảnh báo về nghị quyết của Mỹ và nhóm E3

Iran, Nga và Trung Quốc bác bỏ cơ sở pháp lý của việc tiếp tục áp đặt đối với Iran những hạn chế đã hết hiệu lực, đồng thời chỉ ra rằng Nghị quyết 2231 của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã chấm dứt hiệu lực.

Chú thích ảnh
Biểu tượng IAEA tại trụ sở ở Vienna, Áo. Ảnh: THX/TTXVN

Theo hãng thông tấn Merh của Iran, vào ngày 10/6, một tuyên bố chung – được Đại diện thường trực của Liên bang Nga tại Vienna đọc công khai– cảnh báo rằng nghị quyết do Mỹ và nhóm E3 (Đức, Pháp, Anh) thúc đẩy là một động thái phản tác dụng, chỉ nhằm làm mất ổn định một môi trường địa chính trị vốn đã rất mong manh.

Iran, Nga và Trung Quốc đã chính thức bác bỏ cơ sở pháp lý của việc tiếp tục áp đặt đối với Iran những hạn chế đã hết hiệu lực, đồng thời chỉ ra rằng Nghị quyết 2231 của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã chấm dứt hiệu lực.

Tuyên bố chung nêu rõ: “Chúng tôi nhấn mạnh rằng nội dung hiện có trong chương trình nghị sự của Hội đồng Thống đốc (Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế - IAEA) liên quan đến việc thực hiện Thỏa thuận Bảo đảm của Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) và các điều khoản liên quan trong các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đối với Cộng hòa Hồi giáo Iran là không phù hợp”.

Tuyên bố chung nhấn mạnh: “Theo Nghị quyết 2231 (2015) của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, toàn bộ các điều khoản của nghị quyết này đã hết hiệu lực vào ngày 18/10/2025”.

Tuyên bố chung cũng đề cập đến những thách thức chưa từng có mà cơ chế không phổ biến vũ khí hạt nhân đang phải đối mặt sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào cơ sở hạ tầng hạt nhân của Iran.

Chú thích ảnh
Khói bốc lên sau các vụ không kích của Mỹ và Israel nhằm vào kho dự trữ dầu Shehran ở thủ đô Tehran, Iran ngày 8/3/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Ba nước Iran, Nga và Trung Quốc cho rằng các cuộc tấn công lặp đi lặp lại nhằm vào các cơ sở hạt nhân của Iran đang nằm dưới sự giám sát quốc tế, cùng với các mối đe dọa liên tục về những hành động quân sự tiếp theo, đã làm suy yếu nghiêm trọng những nền tảng cốt lõi của Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT).

Moskva, Tehran và Bắc Kinh kết thúc tuyên bố bằng lời kêu gọi các thành viên khác trong Hội đồng Thống đốc của IAEA nhìn nhận rõ bản chất của nghị quyết do phương Tây đề xuất, vốn được trình bày dưới danh nghĩa “ủng hộ” Tổng Giám đốc IAEA.

Iran, Nga và Trung Quốc chỉ ra rằng chính Tổng Giám đốc Rafael Grossi cũng không đề xuất bất kỳ hành động trừng phạt nào từ phía Hội đồng Thống đốc trong báo cáo chính thức của mình.

Iran, Nga và Trung Quốc mô tả nỗ lực của các nước phương Tây là “không đúng thời điểm, phản tác dụng và mang tính chính trị hóa sâu sắc”, đồng thời kêu gọi tất cả các quốc gia thành viên có trách nhiệm không ủng hộ nghị quyết này.

Tuyên bố kết luận rằng một giải pháp bền vững chỉ có thể đạt được thông qua việc chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn mọi cuộc tấn công quân sự, loại bỏ các mối đe dọa sử dụng vũ lực, đồng thời tôn trọng nghiêm ngặt quyền không thể bị tước bỏ của mỗi quốc gia trong việc phát triển công nghệ hạt nhân phục vụ mục đích hòa bình mà không bị phân biệt đối xử.

Chú thích ảnh
Đoạn phim do IDF công bố, cho thấy hậu quả của các cuộc không kích của Israel vào cơ sở hạt nhân Isfahan của Iran, ngày 21/6/2025. Ảnh: Lực lượng Phòng vệ Israel

Vào ngày 10/6, theo hãng thông tấn Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ, Hội đồng Thống đốc gồm 35 thành viên của IAEA đã thông qua một nghị quyết kêu gọi Iran cung cấp thông tin về các kho dự trữ uranium đã được làm giàu của nước này, đồng thời cho phép cơ quan này tiếp cận những địa điểm cần thiết để xác minh thông tin.

Theo tuyên bố của cơ quan giám sát hạt nhân thuộc Liên hợp quốc này, nghị quyết đã được thông qua với 21 phiếu thuận, 3 phiếu chống và 10 phiếu trắng.

Hội đồng Thống đốc IAEA kêu gọi Iran: “Cung cấp cho Cơ quan đầy đủ thông tin về lượng vật liệu hạt nhân tồn kho và thông tin thiết kế của các cơ sở hạt nhân”, đồng thời cho phép IAEA “tiếp cận mọi địa điểm cần thiết để xác minh các thông tin này”.

Hội đồng Thống đốc IAEA bày tỏ “quan ngại sâu sắc” trước báo cáo của Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi, trong đó cho biết cơ quan này đã không có quyền tiếp cận trong gần một năm để xác minh lượng uranium làm giàu ở mức cao (HEU) và uranium làm giàu ở mức thấp (LEU) mà Iran trước đây đã khai báo.

Hội đồng Thống đốc IAEA cho biết họ: “Rất lấy làm tiếc trước việc Iran tiếp tục không khắc phục tình trạng không tuân thủ trong suốt 12 tháng qua, bao gồm việc không cung cấp cho IAEA các thông tin và quyền tiếp cận cần thiết để xác minh số vật liệu hạt nhân đã được khai báo trước đây mà Cơ quan không thể kiểm chứng trong suốt một năm”.

Nghị quyết cũng nhắc lại quyết định của Hội đồng Thống đốc IAEA vào tháng 6/2025, trong đó kết luận rằng kể từ năm 2019, Iran đã không hợp tác đầy đủ và kịp thời với IAEA liên quan đến vật liệu hạt nhân và các hoạt động hạt nhân chưa được khai báo tại nhiều địa điểm không được công bố trong nước.

Bên cạnh đó, Hội đồng Thống đốc IAEA tiếp tục tái khẳng định sự ủng hộ đối với một giải pháp ngoại giao, đồng thời kêu gọi Iran tham gia một cách nghiêm túc và không kèm điều kiện tiên quyết vào các cuộc đàm phán nhằm xây dựng lòng tin của cộng đồng quốc tế về bản chất hoàn toàn hòa bình của chương trình hạt nhân nước này.

Thành Nam/Báo Tin tức và Dân tộc