Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baghaei, xác nhận Bản ghi nhớ (MoU) giữa nước này và Mỹ đã được ký dưới hình thức điện tử và tên lửa của Iran chỉ được chế tạo để phóng đi chứ không phải để thương lượng.
Tên lửa được phóng trong cuộc tập trận Eqtedar ở Iran. Ảnh: IRNA/TTXVN
Phát biểu với kênh truyền hình nhà nước Press TV, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baghaei, cho biết Bản ghi nhớ (MoU) giữa nước này và Mỹ đã được cả hai bên chính thức ký kết bằng phương thức điện tử.
Việc ký kết điện tử văn kiện, theo kênh Al Jazeera của Qatar ngày 18/6, đồng nghĩa với việc sẽ không có lễ ký chính thức trực tiếp nào được tổ chức tại Thụy Sĩ, mặc dù các đoàn đàm phán vẫn dự kiến sẽ nhóm họp tại thành phố Geneva theo kế hoạch.
Ông Baghaei cho biết lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng của Iran ban đầu dự kiến sẽ được dỡ bỏ trong vòng 30 ngày để đổi lấy những nhượng bộ của Iran liên quan đến hoạt động quá cảnh tại eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, sau cuộc tấn công của chính phủ Israel vào khu vực Dahiyeh ở ở thủ đô Beirut của Liban, nơi được coi là thành trì của Hezbollah và các lời đe dọa đáp trả từ Iran, những cuộc đàm phán khẩn cấp đã dẫn đến việc Mỹ đẩy nhanh tiến trình thực hiện thỏa thuận. Theo đó, các tàu Iran hiện đã có thể ra vào các cảng mà không gặp trở ngại.
Các cam kết đối ứng cụ thể của Iran trong văn bản sẽ chính thức có hiệu lực kể từ thời điểm văn kiện được ký.
Theo ông Baghaei, việc bảo đảm một lệnh ngừng bắn và chấm dứt chiến tranh tại Liban có tầm quan trọng đối với Tehran ngang bằng với các lợi ích trong nước của Iran.
Tên Liban xuất hiện ba lần trong điều khoản đầu tiên của Bản ghi nhớ, trong đó nêu rõ yêu cầu phải tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền quốc gia của Liban.
Iran đã chủ ý chỉ tập trung vào việc chấm dứt chiến tranh trong giai đoạn đầu này, đồng thời gác lại vấn đề hạt nhân.
Văn bản đã ký quy định một khoảng thời gian nghiêm ngặt kéo dài 60 ngày, bắt đầu ngay lập tức, để tiến hành đàm phán riêng về chương trình hạt nhân và việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt, đồng thời có thể gia hạn nếu cần thiết.
Năng lực phòng thủ và các chương trình tên lửa của Iran hoàn toàn không nằm trên bàn đàm phán.
Ông Baghaei tuyên bố rằng tên lửa của Iran chỉ được chế tạo để phóng đi chứ không phải để thương lượng, và Tehran sẽ không thảo luận về các tài sản quốc phòng của mình trong bất kỳ tiến trình nào hoặc với bất kỳ bên nào.
Tàu thương mại chờ đi qua eo biển Hormuz. Ảnh: THX/TTXVN phát
Căng thẳng khu vực đã leo thang kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran ngày 28/2.
Tehran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công nhắm vào Israel cũng như các đồng minh của Mỹ tại vùng Vịnh, đồng thời phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến vận tải chiến lược đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ toàn cầu.
Một lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 8/4 thông qua vai trò trung gian của Pakistan, nhưng các cuộc đàm phán tại Islamabad từ ngày 11 - 12/4 đã không thể tạo ra một thỏa thuận lâu dài.
Sau đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gia hạn lệnh đình chiến vô thời hạn trong khi vẫn duy trì phong tỏa đối với các tàu đi đến hoặc rời khỏi các cảng của Iran qua eo biển Hormuz.
Kể từ đó, Iran và Mỹ tiếp tục trao đổi các đề xuất và phản đề xuất nhằm nối lại các cuộc đàm phán trực tiếp và chấm dứt chiến tranh.
Ngày 14/6, Mỹ và Iran thông báo đã nhất trí về một Bản ghi nhớ nhằm chấm dứt cuộc xung đột quân sự giữa hai bên. Lễ ký kết dự kiến sẽ diễn ra vào ngày 19/6 tại Thụy Sĩ.