Theo trang Defense News, quân đội Mỹ đang sở hữu nhiều năng lực có thể triển khai để đối phó với chiến tranh thủy lôi tại eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược bậc nhất thế giới. Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, loại vũ khí tưởng chừng “cũ kỹ” này lại trở thành một mối đe dọa nghiêm trọng đối với hoạt động vận tải toàn cầu.

Theo một báo cáo của Văn phòng Tình báo Hải quân Mỹ năm 2017, Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) xem thủy lôi là một trụ cột quan trọng trong học thuyết quân sự của mình. Gần đây, Iran được cho là đã bắt đầu rải thủy lôi tại eo biển Hormuz, dù Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho biết hiện vẫn chưa có bằng chứng rõ ràng xác nhận điều này.

Tuy vậy, Washington vẫn không chủ quan. Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ, xác nhận rằng các lực lượng Mỹ đã phá hủy những kho chứa thủy lôi trong một cuộc không kích nhằm vào đảo Kharg – trung tâm xuất khẩu dầu mỏ của Iran. Ngoài ra, 16 tàu chuyên rải thủy lôi của Iran cũng đã bị tiêu diệt chỉ trong vòng một tuần.

Theo ước tính của Quốc hội Mỹ, Iran có thể đang sở hữu tới 6.000 quả thủy lôi với nhiều chủng loại khác nhau, từ loại gắn trực tiếp vào thân tàu, loại neo dưới mặt nước, cho tới những quả nằm dưới đáy biển hoặc trôi tự do và phát nổ khi va chạm. Quy mô kho vũ khí này khiến việc đảm bảo an toàn hàng hải trở thành một thách thức lớn, ngay cả với một lực lượng hải quân mạnh như Mỹ.

Dưới đây là cái nhìn tổng quan về kho vũ khí của Hải quân Mỹ gồm các tàu quét mìn, tàu chiến ven biển được trang bị khả năng chống mìn và trực thăng được trang bị công nghệ chống mìn.

Tàu quét mìn lớp Avenger

Hiện tại, Hải quân Mỹ có bốn tàu chống mìn lớp Avenger đóng tại Sasebo, Nhật Bản, có thể được triển khai đến Trung Đông để hỗ trợ Chiến dịch Epic Fury nếu cần thiết.

Hải quân Mỹ đã đưa vào biên chế 14 tàu quét mìn lớp Avenger từ những năm 1980, nhưng kể từ đó đã cho nghỉ hưu gần như tất cả.

Họ từng có 4 tàu quét mìn có thể triển khai đóng tại Bahrain cho đến năm 2025, nhưng chúng đã được cho nghỉ hưu và thay thế bằng các tàu chiến ven biển được trang bị khả năng quét và săn mìn. Mỗi tàu quét mìn được cho nghỉ hưu đều đã phục vụ hơn 30 năm.

Những tàu này, sử dụng sonar và các phương tiện điều khiển từ xa có dây buộc để xác định vị trí thủy lôi dưới mặt nước, đã được sử dụng trong Chiến tranh Vùng Vịnh để phá hủy hơn 1.000 quả thủy lôi ngoài khơi Kuwait. Chúng rà soát và phá hủy thủy lôi bằng cách kích nổ chúng bằng một thiết bị âm thanh phát ra tiếng ồn nhằm kích hoạt các loại thủy lôi nhạy cảm với âm thanh hoặc bằng một công cụ điện từ phát ra trường điện từ để đánh lừa các loại thủy lôi cảm ứng từ tính phát nổ.

Các tàu này cũng kéo theo dây cáp và máy cắt phía sau để chặn và cắt đứt dây buộc gắn vào các quả thủy lôi đang neo đậu. Sau khi dây buộc bị cắt, quả thủy lôi sẽ nổi lên mặt nước và bị phá hủy.

Tàu quét mìn được chế tạo bằng gỗ và sợi thủy tinh để tạo ra dấu hiệu không nhiễm từ và độ ồn thấp, không kích hoạt mìn phát nổ, cho phép tàu hoạt động bên trong và gần khu vực có nguy cơ mìn.

Bên cạnh đó, tàu quét mìn của Mỹ cũng được trang bị hai súng máy cỡ nòng .50 và hai súng phóng lựu Mk 19.

Tàu chiến đấu ven biển lớp Independence

Hải quân Mỹ đã tìm cách hiện đại hóa khả năng rà phá thủy lôi bằng cách thay thế các tàu rà phá thủy lôi cũ kỹ ở Bahrain bằng các tàu chiến ven biển (LCS) lớp Independence được trang bị gói nhiệm vụ chống thủy lôi (MCM).

USS Canberra là tàu LCS đầu tiên được trang bị gói MCM đến Trung Đông vào ngày 22 tháng 5 năm 2025. USS Santa Barbara và USS Tulsa, hai tàu chiến ven biển khác cũng được trang bị gói MCM, đã gia nhập ngay sau đó. Cả ba tàu đều đóng tại Bahrain.

Tính đến 16/3, tàu USS Canberra đang hoạt động ở Ấn Độ Dương, một phần thuộc khu vực trách nhiệm của Hạm đội 5. Hai tàu USS Santa Barbara và USS Tulsa đang thực hiện các chuyến dừng hậu cần ngắn ngày tại Malaysia.

Gói trang bị rà phá thủy lôi (MCM) chỉ được sử dụng riêng cho các tàu chiến ven biển lớp Independence.

Tàu chiến ven biển được làm bằng nhôm và không có cấu trúc tàu độc đáo như các tàu quét mìn tàng hình, do đó, chúng chỉ có thể hoạt động bên ngoài vùng nguy hiểm do thủy lôi gây ra.

Tàu LCS sử dụng các phương tiện không người lái trên mặt nước và dưới nước để di chuyển vào khu vực có rải thủy lôi nhằm phát hiện và phá hủy chúng.

Các phương tiện không người lái này sử dụng hệ thống sonar dò mìn AN/AQS-20, được kéo theo và sử dụng các cảm biến để xác định vị trí của thủy lôi đáy và thủy lôi neo.

Ngoài ra còn có hệ thống quét ảnh hưởng không người lái, cung cấp cho các phương tiện không người lái thông thường trên tàu LCS khả năng quét hoặc kích nổ thủy lôi thông qua cáp quét từ tính phát ra từ trường hoặc thiết bị âm thanh kéo theo phát ra âm thanh.

Phương tiện không người lái di chuyển theo một lộ trình đã được xác định trước nhưng gửi hình ảnh từ camera và dữ liệu radar về cho người điều khiển từ xa, người này có thể điều khiển phương tiện tránh chướng ngại vật dưới nước.

Các tàu chiến ven biển được trang bị gói vũ khí rà phá thủy lôi (MCM) vẫn chưa được đưa vào triển khai chiến đấu.

Máy bay trực thăng

Gói trang bị rà phá thủy lôi (MCM) của tàu chiến ven biển lớp Independence bao gồm khả năng tác chiến trên không của máy bay trực thăng Sikorsky MH-60S Seahawk, có thể triển khai từ tàu LCS để hỗ trợ tìm kiếm và rà phá thủy lôi.

Những máy bay trực thăng này được trang bị Hệ thống phát hiện thủy lôi bằng laser trên không AN/AES-1, có khả năng phát hiện thủy lôi nổi và thủy lôi neo đậu gần mặt nước, cũng như Hệ thống vô hiệu hóa thủy lôi trên không AN/ASQ-235, hệ thống này sẽ gửi một phương tiện dưới nước không người lái dùng một lần để đánh chặn và phá hủy thủy lôi.

Trước khi có gói trang bị MCM, máy bay trực thăng MH-53E Sea Dragon của Sikorsky từng là máy bay chống thủy lôi chính của Hải quân, được triển khai trong Chiến tranh Vùng Vịnh để giúp phá hủy thủy lôi và dọn sạch các tuyến đường vận chuyển ở Vịnh Ba Tư.

Trực thăng MH-53E sử dụng hệ thống sonar quét ngang AQS-14A để dò tìm thủy lôi và có thể kéo theo thiết bị quét thủy lôi từ tính cánh ngầm Mark 105 và hệ thống quét thủy lôi cơ khí Mk-103 để phá hủy thủy lôi.

Theo trang web của Bộ Tư lệnh Hệ thống Không quân Hải quân, trực thăng này hiện đã ngừng sản xuất, chỉ còn 28 chiếc đang hoạt động.

Tất cả những năng lực này cho thấy Mỹ không thiếu công cụ để đối phó với mối đe dọa từ thủy lôi. Tuy nhiên, thực tế chiến trường cho thấy việc rà phá mìn trên biển luôn là một quá trình chậm, phức tạp và tốn kém. Chỉ cần một số lượng nhỏ thủy lôi cũng có thể làm gián đoạn nghiêm trọng giao thông hàng hải, đặc biệt tại những điểm nghẽn chiến lược như eo biển Hormuz – nơi vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu.