Iran đã chủ động triển khai các biện pháp nhằm duy trì nguồn cung dầu trong bối cảnh căng thẳng gia tăng với Mỹ liên quan đến hoạt động vận tải hàng hải tại khu vực vịnh Ba Tư.
Tàu chở dầu di chuyển qua eo biển Hormuz. Ảnh minh họa: Reuters/TTXVN
Cổng thông tin Baghdad Today cho biết Tehran đã lường trước khả năng Washington áp đặt lệnh phong tỏa các cảng biển của Iran, qua đó điều động hàng chục tàu chở dầu ra ngoài khơi. Động thái này khiến việc theo dõi hoạt động của các tàu trở nên đặc biệt khó khăn. Các chuyên gia ước tính lượng dầu được tích trữ trên các tàu này có thể lên tới khoảng 170 triệu thùng.
Theo nguồn tin trên, Iran đã đưa ra biển lượng dầu vượt quá khả năng lưu trữ trên đất liền, nhằm đảm bảo nguồn cung ổn định cho các đối tác trong khoảng 80 ngày. Ngay cả trước khi căng thẳng leo thang thành nguy cơ xung đột vũ trang, Iran đã đẩy nhanh tốc độ vận chuyển dầu lên tàu, cao gấp ba lần so với thông lệ.
Baghdad Today cũng nhận định các tàu chở dầu của Iran đang hoạt động một cách kín đáo trên biển, qua đó làm giảm hiệu quả của các biện pháp giám sát và kiểm soát. Trong bối cảnh này, một số chuyên gia cho rằng bất kỳ nỗ lực phong tỏa hải quân nào cũng khó có thể gây tác động đáng kể đến hoạt động xuất khẩu dầu của Iran.
Trong khi đó, hãng tin Reuters dẫn các nguồn tin cho biết quân đội Mỹ đã bắt đầu triển khai lệnh phong tỏa đối với hoạt động vận tải hàng hải ra vào các cảng của Iran từ 10 giờ sáng ngày 13/4 theo giờ miền Đông (tức 21 giờ cùng ngày theo giờ Việt Nam). Động thái này có thể làm gián đoạn khoảng 2 triệu thùng dầu mỗi ngày của Iran cung cấp cho thị trường thế giới, qua đó làm gia tăng áp lực thiếu hụt nguồn cung toàn cầu.
Diễn biến trên xảy ra sau khi các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Islamabad (Pakistan) vào cuối tuần qua kết thúc mà không đạt được thỏa thuận. Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Hải quân Mỹ sẽ tiến hành phong tỏa các tàu thuyền tìm cách di chuyển vào hoặc rời khỏi khu vực liên quan đến Iran.
Tuy nhiên, Bộ Chỉ huy Trung tâm (CENTCOM) của Mỹ sau đó cho biết phạm vi áp dụng của lệnh phong tỏa chỉ giới hạn đối với các tàu đi đến hoặc rời khỏi các cảng của Iran, bao gồm các cảng nằm trên vịnh Ba Tư và vịnh Oman. Cơ quan này đồng thời khẳng định Mỹ không cản trở quyền tự do hàng hải đối với các tàu đi qua eo biển Hormuz nhưng không liên quan đến Iran, đồng thời cho biết sẽ tiếp tục cập nhật thông tin liên quan.
Liên quan đến vấn đề này, Tổng Thư ký Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) Arsenio Dominguez ngày 13/4 nhấn mạnh không quốc gia nào có quyền hợp pháp ngăn chặn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz.
Việc gián đoạn hoạt động xuất khẩu dầu của Iran được đánh giá có thể tác động đáng kể đến thị trường năng lượng thế giới. Theo dữ liệu của Kpler, xuất khẩu dầu thô của Iran đạt khoảng 1,84 triệu thùng/ngày trong tháng 3 và khoảng 1,71 triệu thùng/ngày tính đến thời điểm hiện tại của tháng 4, so với mức trung bình 1,68 triệu thùng/ngày trong năm 2025.