Một số nhân vật quân sự và chính trị cấp cao lần đầu xuất hiện trước công chúng sau nhiều tháng vắng bóng, trong khi Tehran đồng thời phát đi các cảnh báo cứng rắn nhằm vào Mỹ và Israel, làm dấy lên những quan ngại về nguy cơ bất ổn mới trong khu vực.

Truyền thông nhà nước Iran ngày 2/7 công bố hình ảnh Tướng Ahmad Vahidi – một trong những chỉ huy có ảnh hưởng nhất của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) – tham dự cuộc họp chuẩn bị cho lễ tang Đại giáo chủ Ali Khamenei tại Tehran. Ông cũng xuất hiện bên linh cữu của cố lãnh tụ trong lễ viếng được tổ chức gần nơi ở cũ của ông Khamenei tại trung tâm thủ đô.

Đây là lần đầu tiên Tướng Vahidi xuất hiện công khai kể từ đầu tháng 2/2026, chỉ vài tuần trước khi nổ ra cuộc chiến giữa Iran với Mỹ và Israel. Giới phân tích nhận định sự trở lại của ông phản ánh vai trò ngày càng nổi bật của IRGC trong việc hoạch định chính sách an ninh và đối ngoại của Iran sau khi nước này bước vào giai đoạn đàm phán nhằm tìm kiếm một thỏa thuận lâu dài với Mỹ.

Theo nhiều chuyên gia, Tướng Vahidi hiện nằm trong nhóm rất ít nhân vật được tiếp cận trực tiếp với Đại giáo chủ mới Mojtaba Khamenei – con trai của cố lãnh tụ Ali Khamenei. Ông Mojtaba được cho là vẫn đang ở địa điểm bí mật sau khi bị thương trong cuộc không kích của Israel ngày 28/2, thời điểm mở màn cuộc chiến Mỹ – Israel – Iran và cũng là ngày Đại giáo chủ Ali Khamenei thiệt mạng.

Trong khi đó, Iran đang triển khai các biện pháp an ninh ở mức cao nhất để chuẩn bị cho lễ quốc tang. Theo kế hoạch, các hoạt động tưởng niệm sẽ bắt đầu từ ngày 4/7 tại Tehran, tiếp tục diễn ra tại thành phố Qom, sau đó mở rộng sang Iraq trước khi kết thúc bằng lễ an táng tại thành phố Mashhad vào ngày 9/7.

Lực lượng vũ trang Iran đồng thời đưa ra những cảnh báo mạnh mẽ đối với Mỹ và Israel. Chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya, Tướng Ali Abdollahi, tuyên bố Tehran sẽ đáp trả quyết liệt nếu xuất hiện bất kỳ hành động quân sự nào nhằm vào Iran trong thời gian diễn ra quốc tang.

Theo ông Abdollahi, các đối thủ của Iran cần tránh mọi tính toán sai lầm bởi lực lượng vũ trang Iran sẵn sàng đáp trả mọi hành động đe dọa chủ quyền và an ninh quốc gia.

Trước đó một ngày, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cũng đưa ra tuyên bố tương tự sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz được cho là đã phát biểu rằng Đại giáo chủ mới Mojtaba Khamenei là "mục tiêu cần phải loại bỏ". Tehran khẳng định sẽ đáp trả ngay lập tức và mạnh mẽ nếu lãnh đạo hoặc người dân Iran tiếp tục trở thành mục tiêu tấn công.

Trong thời gian diễn ra lễ quốc tang, chính quyền Iran đã tăng cường đáng kể các biện pháp bảo vệ an ninh. Truyền thông nước này cho biết không phận sẽ tạm thời bị hạn chế tại nhiều thành phố lớn, trong đó có Tehran và Mashhad, đồng thời các lực lượng an ninh được triển khai với quy mô lớn nhằm bảo đảm an toàn cho các hoạt động tưởng niệm.

Một diễn biến khác cũng thu hút sự chú ý là thông tin do báo New York Times đăng tải cho biết giới chức Mỹ từng lo ngại Israel có thể lợi dụng tiến trình đàm phán hòa bình giữa Washington và Tehran để tiến hành các chiến dịch ám sát nhằm vào những nhà đàm phán cấp cao của Iran.

Theo nguồn tin này, các quan chức Mỹ đặc biệt quan ngại Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi có thể trở thành mục tiêu trong thời gian diễn ra các cuộc đàm phán ngừng bắn bắt đầu từ tháng 4/2026.

Báo cáo cho biết mặc dù việc loại bỏ các lãnh đạo cấp cao Iran từng là một trong những mục tiêu quân sự khi cuộc chiến mới bùng phát, song sau khi tiến trình đối thoại được khởi động, Washington lo ngại bất kỳ vụ ám sát nào cũng có thể khiến xung đột bùng phát trở lại, làm đổ vỡ toàn bộ nỗ lực ngoại giao.

Theo New York Times, mức độ lo ngại lớn đến mức phía Mỹ đã thông qua một số quốc gia Trung Đông để cảnh báo Tehran về nguy cơ các quan chức Iran có thể bị tấn công.

Trong giai đoạn đầu của cuộc chiến, Israel được cho là đã tiến hành nhiều cuộc không kích khiến hai quan chức cấp cao khác của Iran là Ali Larijani và Kamal Kharazi thiệt mạng.

Riêng Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf được cho là nhiều lần thoát chết trong các chiến dịch quân sự của Israel. Báo Wall Street Journal từng đưa tin ông Ghalibaf và Ngoại trưởng Araghchi ban đầu đều nằm trong danh sách mục tiêu của Israel, nhưng sau đó đã được rút khỏi danh sách khi Mỹ và Iran bắt đầu xúc tiến đàm phán.

New York Times cho biết chính quyền Tổng thống Donald Trump đã trực tiếp đề nghị Israel không tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào ít nhất là ông Ghalibaf để tránh làm phương hại đến tiến trình ngoại giao.

Dù vậy, ông Ghalibaf vẫn tiếp tục đối mặt với nhiều nguy cơ. Trong chuyến công tác tới Islamabad để gặp Phó Tổng thống Mỹ JD Vance hồi tháng 4, máy bay chở phái đoàn Iran đã phải hạ cánh khẩn cấp sau khi cơ quan an ninh Iran nhận được thông tin tình báo cho rằng hai tiêm kích Israel đã xâm nhập không phận Iran và có ý định tấn công máy bay. Phái đoàn sau đó buộc phải di chuyển bằng đường bộ về Tehran dưới các biện pháp bảo vệ nghiêm ngặt.

Những diễn biến trên cho thấy, mặc dù Mỹ và Iran đang tiếp tục thúc đẩy tiến trình đàm phán nhằm hướng tới một thỏa thuận lâu dài sau cuộc chiến, môi trường an ninh khu vực vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Việc Iran tăng cường cảnh giác trong thời gian tổ chức quốc tang, cùng với những thông tin về các kế hoạch tấn công nhằm vào giới lãnh đạo nước này, phản ánh mức độ căng thẳng vẫn rất cao và cho thấy tiến trình ngoại giao hiện nay vẫn đứng trước nhiều thách thức.