Theo truyền thông Mỹ, cơ sở ở núi Pickaxe, nằm gần tổ hợp hạt nhân Natanz, cách thủ đô Tehran khoảng 225 km về phía Nam, từ lâu đã được các cơ quan tình báo chú ý và được cho là địa điểm mà nhiều khả năng Iran sử dụng để bảo vệ các hoạt động của chương trình hạt nhân trong tương lai.

Theo một phân tích mới về hình ảnh vệ tinh do Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) thực hiện, hoạt động xây dựng đã tăng rõ rệt tại đây trong năm nay.

Các nhà phân tích CSIS nhận định, cơ sở nằm dưới lòng đất này nhiều khả năng là nơi trú ẩn an toàn cho chương trình hạt nhân của Iran.

Tình báo Israel từng cho rằng Iran có thể đang tìm cách chuyển các máy ly tâm tới địa điểm này để phục vụ hoạt động làm giàu urani, trong khi Tổng thống Donald Trump nhiều lần cảnh báo tấn công. Ông Trump nói với các phóng viên tuần trước: “Chúng ta có thể sẽ tấn công Pickaxe rất sớm. Chúng ta biết tất cả những người đang di chuyển tại địa điểm này”.

Tuy nhiên, ngọn núi granite này là mục tiêu khó tấn công ngay cả đối với những loại bom phi hạt nhân hạng nặng nhất của Bộ Chiến tranh Mỹ. Đây cũng không phải cơ sở hạt nhân duy nhất của Iran nằm ngoài khả năng tấn công của các loại vũ khí thế hệ hiện nay.

Dù vậy, có những dấu hiệu cho thấy Mỹ đang tìm cách phát triển phương thức tấn công các cơ sở này, ngay cả khi lực lượng Mỹ tập trung vào những loại mục tiêu khác trong 6 tháng qua.

Bốn ngày trước khi Mỹ phát động chiến dịch Epic Fury, một quản lý chương trình của Cơ quan Giảm thiểu Mối đe dọa Quốc phòng (DTRA) thuộc Bộ Chiến tranh Mỹ, đã ký văn bản phê duyệt khẩn cấp khoản hợp đồng trị giá 1,2 triệu USD để sửa chữa cơ sở thử nghiệm ngầm độc nhất tại Trường bắn tên lửa White Sands ở New Mexico. Cơ sở này được sử dụng để thử nghiệm bắn đạn thật nhằm xác nhận các năng lực bí mật khi đối phó với những mối đe dọa mới nổi.

Tài liệu của DTRA được tải lên cơ sở dữ liệu liên bang ngày 27/2, một ngày trước khi chiến tranh với Iran bắt đầu. Bản ghi nhớ cho biết công tác chuẩn bị thử nghiệm nhanh cần hoàn tất trong vòng 2-3 tuần do có chỉ thị an ninh quốc gia.

Ba nguồn thạo tin nói rằng kế hoạch thử nghiệm có liên quan đến cuộc chiến với Iran, đồng thời nhằm phát triển phương thức tấn công các cơ sở ngầm nằm sâu nhất của Iran và nhiều khả năng mô phỏng các cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào những cơ sở hạt nhân cụ thể.

Trước đó, Mỹ từng tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran vào tháng 6/2025 trong khuôn khổ chiến dịch Midnight Hammer. Dù các cuộc tấn công đã phá hủy thành công một số địa điểm quan trọng liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran, nhưng một tướng cấp cao Mỹ nói với các nghị sĩ hồi năm ngoái rằng cơ sở hạt nhân Isfahan nằm sâu dưới lòng đất chỉ có các lối vào bị vùi lấp, bởi Lầu Năm Góc cho rằng các loại bom phá boongke không thể phá hủy hoàn toàn cơ sở này.

Quân đội Mỹ đang phát triển một loại bom xuyên phá thế hệ mới để thay thế, qua đó có khả năng tấn công các mục tiêu nằm sâu hơn dưới lòng đất.

Hình ảnh vệ tinh cho thấy từ ngày 16-18/2, hoạt động đào bới bắt đầu tại một địa điểm hẻo lánh thuộc Trường bắn White Sands, do DTRA và Bộ Tư lệnh Chiến lược Mỹ vận hành, nhằm thử nghiệm tác động của vũ khí đối với các mục tiêu nằm sâu dưới lòng đất. Thời điểm này phù hợp với thời gian của hợp đồng khẩn cấp nói trên.

Hoạt động tại địa điểm hẻo lánh này, được gọi là Địa điểm thử nghiệm đá cứng địa chấn thay thế, tiếp diễn đến giữa tháng 3, trong khi đống đất đào lên ngày càng lớn. Sau đó, hoạt động này dường như tạm dừng.

Tương tự núi Pickaxe, địa điểm thử nghiệm của DTRA tại White Sands cũng được đào sâu vào đá granite.

Quân đội Mỹ duy trì các kế hoạch tác chiến nhằm tấn công núi Pickaxe và địa điểm này từng nằm trong gói mục tiêu được cân nhắc hồi đầu mùa hè, khi ông Trump cảnh báo leo thang xung đột với Iran.

Theo kế hoạch tấn công núi Pickaxe, Mỹ sẽ sử dụng một số loại bom lớn nhất trong kho vũ khí. Tuy nhiên, hiện chưa rõ liệu những loại bom này có thể xuyên đủ sâu dưới lòng đất để phá hủy bất cứ cơ sở nào Iran có thể đã chuyển tới đó hay không.

Các nỗ lực xây dựng kế hoạch cho những cuộc tấn công mang tính quyết định nhằm vào các cơ sở ngầm vẫn đang tiếp diễn. Bộ Chiến tranh Mỹ gần đây đã tiến hành đợt tăng tốc lập kế hoạch về vấn đề này.

Theo phân tích của CSIS, cơ sở tại núi Pickaxe nhiều khả năng được thiết kế cho một trong ba mục đích, tất cả đều liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran. Cơ sở này có thể được sử dụng để lắp ráp máy ly tâm, làm giàu urani hoặc làm nơi trú ẩn cho các hoạt động khác liên quan đến vũ khí hạt nhân, chẳng hạn chuyển đổi urani thành kim loại.

Trong báo cáo, các nhà phân tích CSIS cho rằng hoạt động xây dựng tại địa điểm này đã chuyển từ giai đoạn đào bới tích cực sang có thể là xây dựng bên trong và tiếp tục gia cố bên ngoài.

Theo báo cáo, tại núi Pickaxe trong năm 2026, hoạt động trên các tuyến đường diễn ra nhiều hơn bất kỳ thời điểm nào trước đây. Các công việc bổ sung bao gồm nâng cao và gia cố các lối vào đường hầm, trải nhựa mạng lưới đường nội bộ, gia cố khu vực xung quanh các lối tiếp cận, san phẳng và di dời lượng đất đào lên trong quá trình xây dựng đường hầm.

Các nhà phân tích CSIS cảnh báo rằng hoạt động xây dựng liên tục được quan sát tại núi Pickaxe, cùng với những yếu tố khác, cho thấy cơ sở này chưa có khả năng tiến hành hoạt động làm giàu urani, nếu đó thực sự là mục đích của cơ sở.