Tổng thống Indonesia, Prabowo Subianto, ngày 20/5 công bố chính sách kiểm soát mới đối với xuất khẩu một loạt tài nguyên chiến lược như dầu cọ thô, than đá và hợp kim chứa sắt nhằm tăng thu ngân sách và ngăn thất thoát nguồn thu ngoại tệ trong bối cảnh kinh tế chịu sức ép từ xung đột Trung Đông và biến động tài chính toàn cầu.
Công nhân thu hoạch dầu cọ tại Pelalawan, tỉnh Riau, Indonesia. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN
Theo phóng viên TTXVN tại Jakarta, phát biểu trước Quốc hội, Tổng thống Prabowo cho biết trong thời gian tới, toàn bộ hoạt động xuất khẩu tài nguyên thiên nhiên sẽ phải thông qua các doanh nghiệp nhà nước do chính phủ chỉ định. Theo cơ chế mới, nguồn thu từ xuất khẩu sẽ được chuyển qua các doanh nghiệp này trước khi thanh toán lại cho các đơn vị khai thác và kinh doanh.
Ông Prabowo khẳng định đây là bước đi chiến lược nhằm tăng cường giám sát hoạt động xuất khẩu, chống tình trạng khai giá thấp, chuyển giá và thất thoát nguồn thu ra nước ngoài. Nhà lãnh đạo Indonesia nhấn mạnh chính phủ muốn kiểm soát chặt chẽ hơn dòng tiền từ tài nguyên quốc gia, đồng thời bảo đảm “Indonesia không còn bị đánh lừa” về giá trị thực của các nguồn tài nguyên được bán ra nước ngoài.
Thông báo trên ngay lập tức tác động tới thị trường tài chính Indonesia khi chỉ số chứng khoán Jakarta giảm gần 1,5% trong phiên giao dịch sáng cùng ngày. Hiệp hội Các tổ chức nông dân trồng dầu cọ Indonesia (POPSI) bày tỏ lo ngại chính sách mới có thể làm thay đổi sâu sắc cấu trúc thương mại dầu cọ quốc gia và tạo ra nguy cơ độc quyền trong hoạt động xuất khẩu.
Mặc dù vậy, Tổng thống Prabowo vẫn đưa ra đánh giá tích cực về triển vọng kinh tế Indonesia, cho rằng nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á có thể đạt tăng trưởng từ 5,8-6,5% trong năm tới, hướng tới mục tiêu tăng trưởng 8% vào năm 2029.
Ông cũng cam kết Indonesia sẽ tiếp tục duy trì trần thâm hụt ngân sách ở mức không vượt quá 3% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) theo quy định pháp luật, đồng thời giữ ổn định tỷ giá đồng rupiah và lợi suất trái phiếu chính phủ.
Theo Tổng thống Indonesia, các cuộc xung đột tại Trung Đông và Ukraine đang gây tác động rất lớn tới Indonesia, đặc biệt trong bối cảnh nước này dù là quốc gia sản xuất dầu mỏ nhưng vẫn phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng.
Động thái siết kiểm soát xuất khẩu được đưa ra trong bối cảnh đồng rupiah chịu áp lực mất giá mạnh. Ngày 19/5, tỷ giá rupiah/USD đã vượt ngưỡng 17.700 rupiah đổi 1 USD - mức thấp kỷ lục mới. Bộ trưởng Tài chính Indonesia Purbaya Yudhi Sadewa cho biết chính phủ đã phải chi khoảng 1.300 tỷ rupiah (73 triệu USD) để mua trái phiếu nội tệ nhằm ổn định thị trường.
Ngân hàng Trung ương Indonesia dự kiến sẽ công bố quyết định lãi suất mới trong ngày 20/5, trong bối cảnh giới đầu tư đang theo dõi sát các biện pháp ứng phó của Jakarta trước áp lực tỷ giá và bất ổn kinh tế toàn cầu.