Theo Nikkei Asia ngày 23/6, thời gian vừa qua, người dân tại nhiều địa phương của Indonesia phải xếp hàng nhiều giờ tại các trạm xăng do nguồn cung nhiên liệu gián đoạn. Đồng thời, tình trạng mất điện luân phiên được cho là liên quan đến thiếu hụt than cho các nhà máy nhiệt điện cũng ảnh hưởng tới nhiều thành phố lớn, bao gồm cả vùng đại đô thị Jakarta.

Tại tỉnh Tây Sumatra, các tài xế vận tải phản ánh tình trạng thiếu dầu diesel khiến thời gian xếp hàng tiếp nhiên liệu tăng mạnh. Nhiều người cho biết phải chờ tới 10 giờ mới mua được nhiên liệu, gần gấp đôi so với trước đây.

Theo Hiệp hội Vận tải Đường bộ Indonesia (Organda), tình trạng thiếu nhiên liệu đặc biệt nghiêm trọng tại các tỉnh Bắc Sumatra, Riau và Jambi. Nhiều tuyến xe khách liên tỉnh bị chậm từ 7-10 giờ do không thể tiếp nhiên liệu đúng kế hoạch.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra đối với các loại xăng trợ giá. Sau khi tập đoàn năng lượng nhà nước Pertamina tăng hơn 30% giá xăng không trợ giá Pertamax từ ngày 10/6, nhiều người dân đã chuyển sang sử dụng xăng Pertalite để tiết kiệm chi phí. Xu hướng này khiến nhu cầu đối với nhiên liệu trợ giá tăng mạnh, gây thêm áp lực lên nguồn cung.

Organda cho rằng việc tăng giá nhiên liệu thương mại từ tháng 4 đã khiến nhiều doanh nghiệp khai khoáng và đồn điền chuyển sang sử dụng dầu diesel trợ giá, dù không thuộc đối tượng được hưởng hỗ trợ. Trong khi đó, một số trạm xăng trên đảo Sumatra phản ánh lượng nhiên liệu được phân bổ gần đây đã giảm.

Tuy nhiên, ông Roberth Dumatubun, thư ký doanh nghiệp của Pertamina Patra Niaga, đơn vị phụ trách phân phối nhiên liệu bán lẻ của Pertamina, bác bỏ nhận định về tình trạng thiếu hụt nguồn cung và khẳng định nguồn nhiên liệu hiện vẫn ổn định.

Theo ông Dumatubun, khoảng 20% lượng dầu thô nhập khẩu của Indonesia đến từ Trung Đông nên xung đột giữa Mỹ và Iran chỉ gây tác động hạn chế tới nguồn cung nhiên liệu của nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á.

Trong khi đó, chuyên gia kinh tế năng lượng Fahmy Radhi thuộc Đại học Gadjah Mada cho rằng nguyên nhân chính của tình trạng thiếu dầu diesel nằm ở những bất cập trong hệ thống phân phối nhiên liệu trợ giá thông qua ứng dụng My Pertamina. Ông nhận định nhiều phương tiện không thuộc diện được trợ giá vẫn được cấp mã xác thực để mua nhiên liệu giá thấp.

Song song với khủng hoảng nhiên liệu, Indonesia cũng đang phải đối mặt với tình trạng mất điện kéo dài tại nhiều địa phương. Tại thành phố Bandung, tỉnh Tây Java, nhiều hộ dân cho biết đã trải qua nhiều đợt mất điện trong tuần qua, trong đó có lần kéo dài tới 6 giờ, gây ảnh hưởng đáng kể tới sinh hoạt và công việc.

Các nguồn tin trong ngành điện cho biết một số nhà máy nhiệt điện than cung cấp điện cho hệ thống Java đã phải ngừng hoạt động do thiếu than. Nguyên nhân được cho là liên quan đến việc cắt giảm hạn ngạch sản xuất đối với các doanh nghiệp khai thác than trong năm nay.

Ông Darmawan Prasodjo, Tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Nhà nước Indonesia (PLN), cho biết nguồn cung than cho các nhà máy bị ảnh hưởng đã được khôi phục và quá trình ký kết hợp đồng với các nhà cung cấp đang được đẩy nhanh.

Tuy nhiên, trong một cuộc họp báo ngày 19/6, ông Prasodjo cho rằng nguyên nhân trực tiếp của các đợt cắt điện luân phiên là sự cố kỹ thuật tại hai nhà máy điện do doanh nghiệp tư nhân vận hành. Một trong hai nhà máy đã khôi phục hoạt động vào cùng ngày.

Trước áp lực bảo đảm nguồn điện, ông Tri Winarno, Tổng cục trưởng Khoáng sản và Than thuộc Bộ Năng lượng và Tài nguyên Khoáng sản Indonesia, cho biết chính phủ đã tạm thời đình chỉ một số lô hàng xuất khẩu than để ưu tiên cung cấp cho các nhà máy điện trong nước.

Động thái này cho thấy mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay tại Indonesia, quốc gia hiện là nhà xuất khẩu than nhiệt lớn nhất thế giới.