Tại tọa đàm “Biến thách thức rác thải của Indonesia thành cơ hội về môi trường, năng lượng và kinh tế” ở Jakarta ngày 7/9, bà Melda Mardalina, Giám đốc Quản lý chất thải thuộc Bộ Môi trường Indonesia, cho biết nước này đã triển khai chính sách tái chế và chương trình 3R (giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế), trong đó phân loại rác là khâu then chốt để hình thành thị trường tái chế.

Theo bà Melda, rác hữu cơ có thể được xử lý thành phân compost hoặc khí sinh học, trong khi rác vô cơ có giá trị có thể trở thành nguyên liệu cho các ngành nhựa, giấy, xi măng và năng lượng. Bên cạnh các vật liệu có giá trị cao, Indonesia cũng đang tìm cách xử lý những loại chất thải phức tạp hơn, như rác đa lớp (multi-layer waste).

Trả lời phóng viên TTXVN tại Jakarta, bà Melda cho rằng, dù quy mô ngành xử lý rác đa lớp hiện chưa lớn, một số doanh nghiệp đã có thể biến loại rác thải này thành các sản phẩm như tấm vật liệu, bàn và những sản phẩm khác. Bà dẫn chứng một trường học tại Garut, tỉnh Tây Java, đã được xây dựng bằng vật liệu làm từ rác đa lớp, cho thấy chất thải nếu được phân loại và xử lý phù hợp có thể trở thành nguyên liệu có giá trị.

Tuy nhiên, bà Melda xác nhận việc phân loại rác tại các hộ gia đình đang là một trong những thách thức lớn nhất khi phải thay đổi thói quen của người dân. Bộ Môi trường đang thúc đẩy các mô hình dựa vào cộng đồng, huy động sự tham gia của các bà nội trợ, trẻ em và thanh thiếu niên thông qua các chương trình tuyên truyền, cung cấp thông tin và giáo dục cộng đồng.

Ở khâu xử lý cuối, Indonesia đang đặt nhiều kỳ vọng vào xử lý rác thành năng lượng (WtE). Ông Fadli Rahman, Giám đốc điều hành PT Daya Energi Bersih Nusantara (Denera), cho biết Chính phủ Indonesia đang triển khai chương trình WtE trên phạm vi cả nước. Theo ông, kể từ khi quy định mới của Tổng thống được ban hành vào tháng 10/2025, WtE được xác định là một trong những động lực thúc đẩy chuyển đổi toàn diện hệ thống quản lý chất thải của Indonesia.

Ông Fadli cho rằng, so với các chính sách trước đây, cơ chế mới đã cải thiện được 3 điểm, gồm tính chắc chắn về mặt thương mại, sự tham gia sâu hơn của chính phủ và cải cách thể chế, qua đó rút ngắn thời gian triển khai dự án.

Theo ông Fadli, có 11 dự án WtE đang được triển khai, trong đó 3 dự án đầu tiên được đặt tại Bali, Bekasi và Bogor. Một số dự án dự kiến bắt đầu vận hành thương mại từ năm 2028. Các dự án này cũng đang tạo ra một mô hình hợp tác mới giữa doanh nghiệp và chính quyền địa phương. Các công ty dự án đã ký thỏa thuận với chính quyền địa phương về cam kết cung cấp rác trong thời hạn 30 năm, qua đó tạo nguồn nguyên liệu ổn định cho các nhà máy.

Theo định hướng của Indonesia, WtE không thay thế các giải pháp giảm thiểu, phân loại và tái chế, mà đóng vai trò là khâu xử lý phần rác còn lại, đặc biệt những loại không thể tái chế. Cách tiếp cận này nhằm hình thành hệ thống quản lý chất thải từ đầu nguồn đến cuối nguồn, đồng thời mở ra thị trường mới cho công nghệ, đầu tư và năng lượng.