Giữa những tuyên bố trái chiều về các cuộc tập kích và đối đầu trực diện tại eo biển chiến lược Hormuz giữa Mỹ và Iran, giới chức hàng hải của Liên hợp quốc (LHQ) tiếp tục đưa ra cảnh báo khẩn cấp, yêu cầu các tàu thuyền phải duy trì mức độ “cảnh giác cao độ”.
Tàu thuyền di chuyển trên eo biển Hormuz, ngoài khơi tỉnh Musandam, Oman, ngày 22/4/2026. Ảnh minh họa: Reuters/TTXVN
Theo phóng viên TTXVN tại Liên hợp quốc, Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thuộc LHQ cho biết đang tích cực xác minh một loạt vụ tấn công và cảnh báo an ninh nhắm vào các tàu thương mại trong khu vực. Thông báo của cơ quan này nêu rõ: “Chúng tôi đã ghi nhận các báo cáo nhưng hiện chưa có thông tin chi tiết hơn. IMO tiếp tục hối thúc các tàu thuyền thực hiện các biện pháp thận trọng tối đa khi di chuyển qua khu vực này”.
Theo dữ liệu từ Cổng thông tin an ninh hàng hải quốc tế (UKMTO), ngày 4/5, một tàu chở dầu được báo cáo đã bị trúng đạn pháo không xác định tại vùng biển phía Bắc Fujairah (Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất). Trước đó một ngày, một tàu chở hàng rời cũng bị nhiều tàu nhỏ tấn công khi đang di chuyển gần lãnh hải Iran.
Tình hình an ninh tại đây đang biến động đến mức nhiều tàu thuyền trong khu vực đã nhận được lệnh qua hệ thống vô tuyến, yêu cầu rời khỏi vị trí neo đậu ngay lập tức. Tính từ cuối tháng 2 đến nay, Cơ quan Điều hành thương mại hàng hải Anh (UKMTO) đã ghi nhận ít nhất 41 sự cố ảnh hưởng đến tàu thuyền hoạt động tại khu vực Vịnh Arập, eo biển Hormuz và Vịnh Oman.
Trước bối cảnh xung đột leo thang, IMO đang phối hợp chặt chẽ với ngành vận tải biển toàn cầu để xây dựng các kế hoạch ứng phó khẩn cấp. Trọng tâm là thiết lập một khung sơ tán an toàn cho các tàu thuyền và thủy thủ đoàn đang mắc kẹt trong vùng chiến sự.
Ước tính có khoảng 800 tàu thương mại quốc tế - bao gồm tàu chở dầu, tàu hàng rời và tàu container - có thể nằm trong diện sơ tán. Đây là những con tàu đang chuyên chở nguồn năng lượng và hàng hóa thiết yếu cho nền kinh tế toàn cầu. Với định biên trung bình 25 người mỗi tàu, hiện có khoảng 20.000 thuyền viên đang trực tiếp đối mặt với những hiểm nguy rình rập.
IMO đưa ra cảnh báo nghiêm trọng: “Mọi thuyền viên trên bất kỳ loại tàu nào tại khu vực Vịnh Persian đều dễ tổn thương trước mọi kịch bản leo thang xung đột”. Các rủi ro không chỉ đến từ tên lửa hay mảnh vỡ rơi, mà còn từ nguy cơ cạn kiệt lương thực và nước ngọt trên tàu.
Dù đã có những nỗ lực hỗ trợ thay đổi người và hồi hương cho khoảng 450 thuyền viên, song con số này quá nhỏ so với hàng chục nghìn người vẫn đang lênh đênh trên biển, với gần 3.000 tàu các loại đang hoạt động trong khu vực. Cơ quan hàng hải của LHQ cũng thẳng thắn nhận định việc triển khai tàu chiến hộ tống không thể là giải pháp lâu dài. Theo đó, IMO kêu gọi các bên kiềm chế và hướng tới một thỏa thuận dài hạn nhằm đảm bảo tự do hàng hải.