Hội đồng Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO) vừa thông qua nghị quyết ủng hộ đề xuất chung của nhóm các nước Arập, viện dẫn các sự cố gần đây liên quan đến Iran là rủi ro trực tiếp đối với an toàn hàng không dân dụng quốc tế ở khu vực Trung Đông.
Hành khách làm thủ tục tại sân bay quốc tế Dubai. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN
Nghị quyết được thông qua tại phiên họp thứ 237 của Hội đồng, sau khi xem xét hàng loạt sự cố xảy ra từ ngày 28/2, liên quan đến tên lửa và thiết bị bay không người lái của Iran nhằm vào các quốc gia thành viên Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) gồm Bahrain, Kuwait, Oman, Qatar, Saudi Arabia (Arập Xêút), Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE), cùng với Jordan. Hội đồng nhận định những hành động này không phù hợp với các điều khoản của Công ước Hàng không Dân dụng Quốc tế (Công ước Chicago) và Hiến chương Liên hợp quốc (LHQ).
Tại phiên họp đặc biệt về báo cáo này, Bộ trưởng Hàng không Dân dụng Ai Cập Sameh Elhefny cho biết, các cuộc thảo luận đã phản ánh lập trường thống nhất của các nước Arập. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của sự phối hợp chặt chẽ giữa các quốc gia Arập nhằm bảo vệ lợi ích chung, đảm bảo an toàn và an ninh hàng không, đồng thời tránh sự can thiệp giữa các hoạt động dân sự và quân sự.
Bộ trưởng Elhefny cũng cho biết, Ai Cập đã đóng vai trò tích cực trong việc xây dựng đồng thuận xung quanh đề xuất của khối Arập, góp phần giúp Hội đồng thông qua lập trường rõ ràng về vấn đề này.
Nghị quyết trích dẫn Điều 1 của Công ước Chicago - khẳng định chủ quyền của mỗi quốc gia đối với không phận của mình - và Điều 3 liên quan đến việc sử dụng vũ khí chống lại máy bay dân dụng. Hội đồng lưu ý rằng việc triển khai thiết bị bay không người lái đã khiến các tuyến hàng không quốc tế trọng yếu đối mặt với mức rủi ro cao hơn, buộc nhiều quốc gia phải đóng cửa tạm thời không phận và chuyển hướng các chuyến bay, gây ra gián đoạn nghiêm trọng. Hội đồng cũng tham chiếu Nghị quyết 2817 (2026) của Hội đồng Bảo an LHQ, vốn đề cập đến các cuộc tấn công vào dân thường và cơ sở hạ tầng dân sự, bao gồm sân bay.
Bộ trưởng Elhefny khẳng định, Ai Cập sẽ tiếp tục hợp tác với các quốc gia Arập và đối tác quốc tế nhằm củng cố khuôn khổ an toàn hàng không, hỗ trợ tuân thủ luật pháp quốc tế và bảo vệ hoạt động hàng không ở cả cấp khu vực lẫn toàn cầu. ICAO cho biết có thể sẽ tiến hành các bước tiếp theo trong khuôn khổ pháp lý của mình để bảo vệ an toàn hàng không dân dụng và duy trì tính toàn vẹn của không phận quốc tế.
Bối cảnh xung đột bùng phát từ ngày 28/2, khi Mỹ và Israel mở cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu quân sự và cơ sở hạ tầng dân sự của Iran. Đáp lại, Iran đã phóng tên lửa và thiết bị bay không người lái tấn công các cơ sở, căn cứ quân sự của Mỹ tại nhiều quốc gia GCC.
Trong diễn biến mới nhất, Tổ chức năng lượng nguyên tử Iran (AEOI) ngày 3/4 cho biết, đã gửi công văn phản đối lên Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) về các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào các cơ sở hạt nhân hòa bình của nước Cộng hòa Hồi giáo. AEOI cho rằng IAEA đã không phản ứng trước các vụ tấn công trên, điều này được xem là làm giảm uy tín và thẩm quyền của cơ quan này.
Cũng trong ngày 3/4, hãng tin RIA Novosti dẫn nguồn tin ngoại giao Iran khẳng định, nước này vẫn là một bên tham gia Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí Hạt nhân (NPT) và đang tuân thủ các nghĩa vụ của mình, bất chấp những khả năng về việc Tehran có thể rút khỏi văn kiện này.
Bên cạnh đó, nguồn tin xác nhận không có cuộc đàm phán nào giữa Iran và Mỹ kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát song phía Washington đã gửi đi các tín hiệu về mong muốn đàm phán. Nguồn tin cũng nêu rõ Iran sẽ thông báo cho các quốc gia thân thiện, trong đó có Nga, nếu Tehran quyết định đàm phán với Washington.
Theo đó, Iran sẵn sàng thể hiện sự minh bạch hoàn toàn với Nga về vấn đề này đồng thời kêu gọi Moskva ngăn chặn việc thông qua dự thảo nghị quyết của Bahrain về vấn đề eo biển Hormuz bởi văn kiện này sẽ chỉ làm phức tạp thêm tình hình.