Theo hãng tin AP, Liên minh châu Âu (EU) ngày 23/4 đã chính thức thông qua gói vay trị giá 90 tỷ euro (tương đương khoảng 106 tỷ USD) nhằm hỗ trợ Ukraine duy trì hoạt động kinh tế và năng lực quốc phòng trong hai năm tới, sau khi Hungary và Slovakia chấm dứt việc ngăn cản quyết định kéo dài suốt nhiều tháng.

Bước ngoặt chính trị này diễn ra ngay sau khi dòng dầu Nga được khôi phục qua tuyến đường ống Druzhba - yếu tố then chốt giúp tháo gỡ căng thẳng giữa Ukraine với hai quốc gia Trung Âu.

Trước đó, Hungary và Slovakia phản đối cả gói hỗ trợ Ukraine lẫn các lệnh trừng phạt mới nhằm vào Nga, sau khi nguồn cung dầu bị gián đoạn từ tháng 1 do đường ống Druzhba đi qua Ukraine bị hư hại. Kiev cho rằng nguyên nhân là các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái của Nga.

Đến sáng ngày 23/4, cả hai quốc gia xác nhận nguồn cung dầu đã được nối lại. Tập đoàn năng lượng MOL của Hungary cho biết dầu thô đã được tiếp nhận tại các trạm bơm, đánh dấu việc khôi phục vận chuyển sau gần ba tháng gián đoạn.

Thủ tướng Slovakia Robert Fico gọi đây là tin tốt, đồng thời bày tỏ kỳ vọng quan hệ giữa Ukraine và EU sẽ được cải thiện. Tuy nhiên, ông vẫn nghi ngờ về nguyên nhân sự cố, cho rằng đường ống có thể đã bị lợi dụng trong cuộc đấu địa chính trị.

Gói vay 90 tỷ euro được đánh giá là cực kỳ quan trọng đối với Ukraine trong bối cảnh nền kinh tế nước này chịu thiệt hại nặng nề vì chiến sự kéo dài. Khoản tiền này nhằm giúp Kiev cân đối ngân sách, duy trì hoạt động của nhà nước và hỗ trợ nỗ lực quân sự trước sức ép từ Nga.

Bộ trưởng Tài chính Cyprus Makis Keravnos cho biết EU đã hoàn tất bước cuối cùng để giải ngân khoản vay, đồng thời nhấn mạnh nguồn tiền sẽ sớm được chuyển đến Ukraine để đáp ứng các nhu cầu cấp thiết.

Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa cũng xác nhận tiến trình đã hoàn tất, khẳng định cam kết hỗ trợ Ukraine được thực hiện đúng như đã hứa.

Trước đó, Hungary từng khiến các đối tác EU bất bình khi rút lại cam kết đạt được hồi tháng 12, trong đó cho phép EU huy động vốn từ thị trường quốc tế để hỗ trợ Ukraine.

Vụ việc một lần nữa làm nổi bật những bất đồng sâu sắc trong cơ chế ra quyết định của EU, khi nhiều chính sách quan trọng vẫn yêu cầu sự đồng thuận tuyệt đối. Điều này cho phép một hoặc vài quốc gia thành viên có thể làm đình trệ toàn bộ tiến trình.

Ngoài ra, kế hoạch ban đầu của EU sử dụng tài sản Nga bị đóng băng làm tài sản đảm bảo cho khoản vay cũng đã bị Bỉ ngăn chặn, do phần lớn tài sản này được lưu giữ tại quốc gia này.

Trong bối cảnh đó, một số lãnh đạo EU đã kêu gọi cải cách cơ chế bỏ phiếu theo hướng đa số nhằm tránh tình trạng “bị bắt làm con tin” bởi lợi ích riêng lẻ của từng quốc gia.

Song song với việc thông qua gói vay, EU cũng phê duyệt thêm một loạt biện pháp trừng phạt mới nhằm vào Nga. Các biện pháp này từng được lên kế hoạch từ đầu năm nhưng bị trì hoãn do sự phản đối của Hungary và Slovakia.

Gói trừng phạt mới bao gồm lệnh cấm cung cấp dịch vụ như bảo trì hoặc tiếp nhiên liệu cho các tàu vận chuyển dầu Nga trái phép, đồng thời nhắm mục tiêu vào hơn 40 tàu thuộc “hạm đội bóng tối” của Moskva.

Bên cạnh đó, khoảng 60 thực thể mới, bao gồm doanh nghiệp, ngân hàng và cơ quan nhà nước, bị đưa vào danh sách phong tỏa tài sản, nâng tổng số cá nhân và tổ chức Nga bị trừng phạt lên hơn 2.600.

Nguồn thu từ dầu mỏ vẫn là trụ cột của nền kinh tế Nga, giúp chính quyền Tổng thống Vladimir Putin duy trì chi tiêu quân sự mà không gây áp lực quá lớn lên lạm phát hoặc đồng nội tệ.

Việc EU đồng loạt thúc đẩy hỗ trợ Ukraine và gia tăng trừng phạt Nga cho thấy quyết tâm duy trì sức ép với Moskva, trong khi nỗ lực củng cố sự đoàn kết nội khối vẫn tiếp tục đối mặt nhiều thách thức.