Đây là sự kiện nằm trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng thống Hàn Quốc Lê Jae Myung tới Việt Nam được tổ chức ngày 24/4 tại Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam - Hàn Quốc (VKIST) dưới sự chủ trì của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cùng Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ thông tin Hàn Quốc Bae Kyung Hoon.

Đẩy mạnh phát triển công nghệ chiến lược 

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là một trong những trụ cột hợp tác quan trọng hàng đầu giữa Việt Nam và Hàn Quốc trong giai đoạn tới. Trên tinh thần đó, hai bên thống nhất thúc đẩy hợp tác theo hướng đi vào chiều sâu, thực chất, gắn với việc tạo ra các sản phẩm cụ thể.

Hai cơ quan phụ trách lĩnh vực Khoa học và Công nghệ của hai nước sẽ tăng cường chia sẻ kinh nghiệm trong xây dựng và triển khai danh mục công nghệ chiến lược, qua đó phát huy tối đa những điểm tương đồng về định hướng phát triển. Đồng thời, Viện Khoa học và Công nghệ của Hàn Quốc (KIST) và VKIST sẽ thúc đẩy hợp tác về lĩnh vực khoa học, công nghệ.

Trong đó, VKIST triển khai thí điểm các chính sách mới, đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. KIST sẽ đồng hành cùng VKIST xây dựng chiến lược, hoạch định các chính sách để phát triển Viện VKIST trở thành một biểu tượng trong hợp tác về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giữa hai nước.

Bên cạnh đó, phát triển nguồn nhân lực khoa học công nghệ được hai nước được coi là yếu tố then chốt, với trọng tâm là đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học trình độ cao, có khả năng làm chủ và kết nối các công nghệ tiên tiến. Bộ trưởng cho biết, các nội dung hợp tác nêu trên đã được lãnh đạo hai Bộ cơ bản thống nhất, tạo nền tảng quan trọng để tiếp tục thúc đẩy quan hệ hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giữa Việt Nam và Hàn Quốc trong thời gian tới.

Chia sẻ tại sự kiện, thống nhất với quan điểm được Bộ trưởng Vũ Hải Quân nêu, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ thông tin Hàn Quốc Bae Kyung Hoon nhấn mạnh, khoa học công nghệ chính là động lực kết nối tương lai. Hai bên sẽ tiếp tục đẩy mạnh hợp tác chiến lược, phát triển VKIST thành đầu mối hợp tác và mở rộng mạng lưới trên phạm vi cả nước; từ đó thúc đẩy các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và công nghệ cao; hiện thực hóa các kết quả nghiên cứu thành sản phẩm, mô hình được thương mại hóa.

Mở rộng cơ chế hợp tác

Chia sẻ tại sự kiện, Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hồng Thái, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cho biết, với vai trò là cơ quan nghiên cứu khoa học hàng đầu, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam xác định nhiệm vụ không chỉ nghiên cứu khoa học mà còn tham gia phát triển công nghệ nền, định hướng các lĩnh vực công nghệ, kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và tư vấn chính sách.

Từ thực tiễn đó, Hàn Quốc được nhìn nhận là đối tác có nhiều điểm tương đồng và bổ trợ, đặc biệt với kinh nghiệm phát triển hệ thống viện nghiên cứu gắn với doanh nghiệp và định hướng vào các lĩnh vực công nghệ trọng điểm. Viện Hàn lâm đã hợp tác với một số đối tác Hàn Quốc như Đại học Quốc gia Chungnam, Đại học Quốc gia Seoul, Đại học Wonkwang, Viện Khoa học và Công nghệ Hàn Quốc, Viện Nghiên cứu Công nghệ hóa học Hàn Quốc, tạo nền tảng cho các hoạt động nghiên cứu và đào tạo.

Trong lĩnh vực công nghệ hydrogen, Viện Hàn lâm đã triển khai một số nghiên cứu bước đầu về vật liệu lưu trữ và chất mang hydrogen, song chủ yếu ở quy mô phòng thí nghiệm. Trong khi đó, phía Hàn Quốc đã hình thành hệ sinh thái tương đối đầy đủ từ nghiên cứu đến ứng dụng đối với lĩnh vực này. Đây được xem là cơ sở để hai bên xem xét các hướng hợp tác phù hợp, gắn nghiên cứu với phát triển công nghệ và triển khai thử nghiệm.

Tương tự, trong lĩnh vực sinh dược và mỹ phẩm, Viện Hàn lâm đã có các nghiên cứu về hợp chất thiên nhiên, tổng hợp hữu cơ, công nghệ vi sinh và tế bào, với khả năng thực hiện các khâu từ chiết tách, phân lập đến đánh giá hoạt tính sinh học. Tuy nhiên, một số khâu như chế biến sâu, bào chế và phát triển sản phẩm theo tiêu chuẩn quốc tế vẫn còn hạn chế. Trong khi đó, ở lĩnh vực này, Hàn Quốc có kinh nghiệm trong phát triển sản phẩm và thương mại hóa.

Từ các nội dung trên, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam sẵn sàng tham gia kết nối các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp; triển khai các chương trình nghiên cứu chung, phòng thí nghiệm hợp tác và đào tạo nguồn nhân lực, đồng thời tiếp tục phát huy các cơ chế hợp tác hiện có như Cơ quan Hợp tác quốc tế Hàn Quốc (KOICA) và mô hình VKIST.

Nhiều ý kiến tại Diễn đàn cũng tập trung vào việc thúc đẩy các hình thức hợp tác mới giữa hai nước như phát triển chương trình đào tạo sau đại học trong các lĩnh vực công nghệ tiên tiến; tăng cường trao đổi nhà khoa học giữa các viện, trường và doanh nghiệp; thu hút chuyên gia quốc tế tham gia đào tạo và nghiên cứu; cũng như khuyến khích doanh nghiệp đầu tư trực tiếp vào các phòng thí nghiệm và cơ sở thực hành tại trường đại học.

Trong khuôn khổ Diễn đàn Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Hàn Quốc, Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Cơ quan Hợp tác quốc tế Hàn Quốc (KOICA) đã ký Biên bản thảo luận về Dự án Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam - Hàn Quốc, đánh dấu bước triển khai giai đoạn 2 của Dự án VKIST.

Hai bên nhất trí triển khai các nội dung tại Điều khoản tham chiếu của Dự án, trên cơ sở Thỏa thuận khung về viện trợ không hoàn lại giữa hai Chính phủ ký ngày 29/5/2009. Dự án dự kiến sử dụng nguồn vốn viện trợ không hoàn lại của Chính phủ Hàn Quốc, với tổng kinh phí khoảng 30 triệu USD, triển khai từ nay đến 2033. Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ thông tin Hàn Quốc Bae Kyung Hoon kỳ vọng VKIST trở thành trung tâm đầu mối hợp tác, từ đó mở rộng mạng lưới quản trị hợp tác khoa học công nghệ trên phạm vi toàn Việt Nam.