Hôm qua (30/7), Văn phòng Chính phủ đã tổ chức họp báo thường kỳ tháng 7/2013 để thông tin về nhiều vấn đề kinh tế - xã hội (KT - XH) được dư luận xã hội quan tâm. Chủ trì họp báo, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Vũ Đức Đam cho biết, KT - XH đang phát triển đúng hướng, mục tiêu kiềm chế lạm phát cả năm 2013 ở mức 7% là khả thi.

Sẽ hỗ trợ người dân khi tăng giá điện

Bộ trưởng Vũ Đức Đam cho biết: Kể từ đầu năm tới nay, tình hình KT - XH phát triển đúng hướng, nhiều chỉ số kinh tế tốt lên, tuy nhiên, tốc độ tốt lên không nhanh như mong muốn, theo ngôn ngữ của các nhà kinh tế thì gọi là “kinh tế tăng trưởng dưới mức tiềm năng”.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 7 sau khi điều chỉnh một số giá mặt hàng đã tăng lên 0,27% so với tháng trước. So với tháng 12/2012, CPI tháng 7 tăng 2,68% và là mức tăng thấp nhất so với cùng kỳ 2004 - 2011 (cùng kỳ năm 2012 là 2,22%). “Như vậy, so với năm ngoái và năm trước nữa, mục tiêu Quốc hội đặt ra là năm nay kiềm chế lạm phát thấp hơn năm ngoái (tăng khoảng 7%) là khả thi”, Bộ trưởng Vũ Đức Đam dự đoán.

Mỗi khi CPI chững lại thì xuất hiện luồng ý kiến cho rằng cần kích cầu, để thúc đẩy tăng trưởng. Về vấn đề này, Bộ trưởng Vũ Đức Đam cho biết: Chính phủ đã thảo luận, phân tích kỹ các ý kiến của chuyên gia trong và ngoài nước, cho rằng không thể lơ là việc giữ ổn định kinh tế vĩ mô. Cái khó với nền kinh tế hiện nay là sức mua kém. Thông thường, sức mua hay nhu cầu thấp thì phải tăng cầu nhưng nếu không cẩn thận, việc tăng cầu có thể gây lạm phát.

Do đó, theo Bộ trưởng Vũ Đức Đam, chúng ta cần điều hành CPI cũng như điều hành chính sách tài khóa, tiền tệ bám vào mục tiêu dài hạn hơn. Điều quan trọng là không chạy theo mục tiêu kiềm chế lạm phát xuống mức thấp ngay lập tức hoặc đưa tăng trưởng tăng cao ngay mà điều quan trọng là giữ ổn định vĩ mô, đẩy mạnh tái cơ cấu nền kinh tế, tạo đà cho các bước tiếp theo. “Phải cố gắng kiềm chế lạm phát ở mức 7% và đưa tốc độ tăng trưởng nhích dần lên”, Bộ trưởng Vũ Đức Đam lưu ý.

Trả lời câu hỏi của báo chí về khả năng điều chỉnh tăng giá điện, Bộ trưởng Vũ Đức Đam cho biết: Chủ trương chung của Đảng, Nhà nước là nhất quán điều hành giá điện theo cơ chế thị trường.

Nếu giá điện không theo giá thị trường sẽ có nhiều hệ lụy, thứ nhất, giá than bán cho điện hiện nay thấp hơn than bán cho xã hội và các ngành khác thì sẽ xảy ra tình trạng buôn lậu than bán cho nước ngoài. Nhưng hệ lụy thứ hai quan trọng hơn: Nếu giá điện của Việt Nam thấp, thì tất cả dự án đầu tư sẽ không thiên về đầu tư công nghệ để tiết kiệm điện, như vậy dẫn đến chúng ta sẽ có nền sản xuất lạc hậu. Thứ ba là, ngân sách Nhà nước không thể đầu tư mãi vào điện nên cần phải kêu gọi đầu tư từ xã hội, nhưng giá điện thấp quá thì đầu tư không có lãi và sẽ không thu hút được đầu tư.

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng, nếu điều chỉnh giá điện có hai vấn đề cần phải xem xét. Thứ nhất, người dân Việt Nam có thu nhập thấp và cái gì cũng tính theo giá quốc tế thì sẽ rất khó khăn. Nhưng, ngoài thủy điện thì chi phí các nguồn phát điện khác đều tính theo giá quốc tế nên chúng ta không có sự lựa chọn khác về việc tăng giá điện. Điểm thứ hai cũng cần lưu ý nếu điều chỉnh giá điện là nếu tăng ngay giá điện đầu vào thì dẫn đến sức cạnh tranh hao hụt. Chính vì hai lý do nói trên, đặc biệt là lý do sau nên nhiều năm nay, chúng ta không thể điều chỉnh ngay một lúc giá điện mà phải theo lộ trình. Ngoài ra, nếu điều chỉnh giá điện hay loại giá nào đó như giá dịch vụ y tế thì có thể tác động đến tâm lý của thị trường.

Do đó, để hạn chế tác động của việc điều chỉnh giá điện Bộ trưởng Vũ Đức Đam cho biết, Chính phủ sẽ có các giải pháp hỗ trợ cho người dân, nhất là người thu nhập thấp và người nghèo. Chính phủ cũng sẽ có cơ chế tài chính, chính sách thuế để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp đổi mới công nghệ, để đầu tư vào công nghệ hiện đại và tiết kiệm năng lượng hơn.

Kéo dài thời gian tạm trữ lúa gạo

Từ 15/6, Chính phủ đã triển khai chương trình thu mua tạm trữ 1 triệu tấn gạo, nhưng trong rổ hàng hóa CPI tháng 7 vừa qua, lương thực là nhóm giảm duy nhất, Bộ trưởng Vũ Đức Đam cho biết: Nông dân làm ra gạo theo mùa vụ, phải có doanh nghiệp đứng ra mua, chế biến gạo để xuất khẩu. Do đó, Chính phủ có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đầu mối để mua tạm trữ lúa gạo khi chưa xuất khẩu.

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Vũ Đức Đam, việc mua tạm trữ này không có nghĩa doanh nghiệp hay Nhà nước có chính sách bao tiêu toàn bộ sản phẩm cho người dân. Hàng năm căn cứ theo sản lượng, thị trường, Chính phủ điều hành trong một khoảng thời gian nhất định, khi vào vụ mùa thu hoạch để có tài chính và cơ chế để doanh nghiệp mua tạm trữ một phần lúa gạo cho người dân. Trên cơ sở các bộ, ngành vừa trình, Chính phủ đang xem xét có thể kéo dài thời hạn tạm trữ lúa gạo năm nay.

“Chính phủ sẽ tìm cơ chế điều hành sao cho vừa đảm bảo quyền lợi của người dân, vừa giữ được thị trường xuất khẩu gạo ổn định; tiến tới cơ chế các doanh nghiệp được xuất khẩu gạo tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào quá trình đầu tư ở vùng lúa. Nếu không trực tiếp đầu tư cùng dân thì cũng phải cam kết thu mua của người dân. Thủ tướng vừa qua đã giao các bộ khẩn trương đề xuất cơ chế về việc các doanh nghiệp được xuất khẩu gạo, thủy sản... phải trực tiếp hoặc gián tiếp đầu tư gắn với vùng nguyên liệu. Với hướng đó, Chính phủ tin rằng thị trường nông sản sẽ ổn định hơn”, Bộ trưởng Vũ Đức Đam cho biết.

Thu Hường - Minh Phương