Theo truyền thông Mỹ ngày 10/9, vị trí của Perim khiến hòn đảo này trở thành tâm điểm của cuộc xung đột hiện nay ở Trung Đông.

Perim nằm tại eo biển Bab al-Mandab, một điểm nghẽn địa chính trị đang trở nên đặc biệt quan trọng kể từ khi cuộc chiến của Tổng thống Mỹ Donald Trump với Iran khiến eo biển Hormuz bị đóng cửa.

Để duy trì dòng chảy năng lượng toàn cầu và giữ giá cả ở mức thấp, Saudi Arabia đã chuyển hướng xuất khẩu dầu từ Hormuz sang Biển Đỏ. Tuy nhiên, hiện lực lượng Houthi ở Yemen đã bắt đầu một chiến dịch có thể giúp họ kiểm soát Perim, qua đó có khả năng ngăn các tàu thuyền đi qua eo biển Bab al-Mandab nối Biển Đỏ với Ấn Độ Dương.

Bab al-Mandab hiện là tuyến thay thế quan trọng cho Hormuz, có thể trở thành nơi Iran thông qua lực lượng ủy nhiệm gia tăng sức ép kinh tế và chính trị đối với Tổng thống Trump, đẩy giá dầu tăng và gây tổn hại đến triển vọng của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ vào tháng 11.

Trong hơn một thập kỷ, cuộc nội chiến ở Yemen dường như là cuộc xung đột khu vực xa xôi. Tuy nhiên, khi giao tranh gia tăng và lực lượng Houthi thân Iran tiến hành các cuộc tấn công hướng về bờ biển Biển Đỏ, cuộc nội chiến Yemen và cuộc xung đột Mỹ - Iran đang ngày càng liên quan tới nhau. Yemen, với Perim ở vị trí trung tâm, đang trở thành mặt trận tiềm tàng khác trong cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran, đồng thời cho thấy những hệ lụy từ cuộc chiến không còn dừng lại bên ngoài lãnh thổ nước này.

Cuộc nội chiến Yemen bắt đầu năm 2014, khi lực lượng Houthi chiếm thủ đô Sanaa và buộc chính phủ được quốc tế công nhận phải lưu vong. Năm sau, Saudi Arabia dẫn đầu một chiến dịch quân sự nhằm đánh bật lực lượng này. Iran đã cung cấp vũ khí và huấn luyện cho Houthi, đồng thời có ảnh hưởng nhất định đối với các quyết định của lực lượng này.

Kết quả là Yemen bị chia cắt, trong đó Houthi kiểm soát thủ đô và khu vực Tây Bắc, còn chính phủ cùng các lực lượng đồng minh kiểm soát phần lớn miền Nam và miền Đông. Cho đến nay, khoảng 22 triệu người, tương đương một nửa dân số, vẫn cần hỗ trợ nhân đạo.

Sau cuộc tấn công của Hamas nhằm vào Israel ngày 7/10 và cuộc chiến sau đó tại Gaza, Houthi đã tham gia xung đột. Lực lượng này tấn công Israel để thể hiện tình đoàn kết với người Palestine tại Gaza và tấn công các tàu thuyền ở Biển Đỏ. Mỹ và Israel không kích nhằm vào lực lượng này, phá hủy nhiều cơ sở quan trọng. Chính quyền Mỹ đã liệt Houthi vào danh sách tổ chức khủng bố năm 2025.

Chiến dịch tấn công mới nhất của Houthi nhằm vào chính phủ Yemen bắt đầu hồi tháng 7, phá vỡ lệnh đình chiến ngầm kéo dài 4 năm giữa Houthi và Saudi Arabia, đồng thời kéo cuộc xung đột ở Yemen vào cuộc chiến lớn hơn liên quan đến Iran.

Trong một ngoại lệ hiếm hoi sau khi hạn chế không phận Yemen năm 2015, Saudi Arabia cho phép một máy bay chở khách của Iran hạ cánh xuống Sanaa. Đây là chuyến bay thẳng đầu tiên giữa Tehran và Sanaa trong khoảng một thập kỷ. Sau đó, máy bay đưa một phái đoàn Houthi tới dự tang lễ của cố Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei.

Tuy nhiên, khi máy bay trở về 10 ngày sau đó, Saudi Arabia không cho phép máy bay hạ cánh xuống Sanaa do lo ngại máy bay cũng chở theo các nhân sự thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran và thiết bị quân sự. Máy bay Saudi Arabia đã tấn công đường băng sân bay, buộc máy bay phải chuyển hướng tới thành phố cảng Hodeidah do Houthi kiểm soát.

Sự việc trên trở thành bước ngoặt, làm đổ vỡ hoạt động ngoại giao. Trong bối cảnh lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran sụp đổ, Houthi đáp trả bằng việc tuyên bố phong tỏa đường biển đối với Saudi Arabia và đe dọa các tàu chở hàng xuất khẩu của Saudi Arabia đi qua Bab al-Mandab. Lực lượng này cũng phóng tên lửa và UAV nhằm vào các cơ sở dầu mỏ, sân bay và những địa điểm dân sự khác của Saudi Arabia.

Thời điểm diễn ra chiến dịch tấn công mới của Houthi có thể có lợi cho Iran khi làm gia tăng sức ép đối với Tổng thống Trump. Ông Mohammed Al-Basha, cựu quan chức báo chí của chính phủ Yemen, mô tả quan hệ giữa Tehran và Houthi là không phải mối quan hệ phục tùng nhưng cùng chiến tuyến.

Dù vậy, các nhà quan sát cảnh báo không nên coi sự can thiệp gần đây của Houthi chỉ đơn thuần là hành động thực hiện chương trình nghị sự khu vực của Iran.

Lượng dầu vận chuyển qua Perim đã giảm mạnh trong bối cảnh hoạt động hàng hải đầy rủi ro hiện nay. Ba năm trước, khoảng 10% lượng dầu vận chuyển bằng đường biển trên thế giới đi qua Bab al-Mandab. Dữ liệu của Kpler cho thấy khối lượng này hiện đã giảm một nửa và chiến dịch kéo dài của Houthi có thể tiếp tục bóp nghẹt tuyến hàng hải này.

Cảng Mocha, thành phố quan trọng nằm xa nhất về phía Bắc do chính phủ Yemen kiểm soát trên bờ Biển Đỏ, đang hứng chịu những cuộc tấn công nghiêm trọng. Theo giám đốc cảng Abdel Malek Al-Sharaabi, vài tuần trước, hơn 25 quả rocket của Houthi đã đánh trúng cảng này khi các tàu thương mại đang bốc dỡ hàng.

Trong một năm qua, Houthi nhiều lần phóng hỏa lực nhằm vào các mục tiêu ở Israel, cách xa tới hơn 1.600 km. Lực lượng này tuyên bố sở hữu tên lửa siêu vượt âm và một kho vũ khí gồm các tên lửa chống hạm tầm xa bay sát mặt biển, được thiết kế để tránh radar. Houthi cũng sở hữu các tên lửa đất đối không có khả năng bắn hạ UAV Mỹ hoạt động ở độ cao lớn và đe dọa máy bay có người lái.

Các chuyên gia cảnh báo nếu Houthi chiếm Perim và giành được chỗ đứng tại Bab al-Mandab, lực lượng này sẽ không còn cần vũ khí tầm xa để đe dọa hoạt động vận tải biển. Houthi có thể rải thủy lôi ở eo biển Bab al-Mandab, như Iran làm ở eo biển Hormuz.