Hội nghị do Bộ trưởng Ngoại giao Brunei Darussalam Abdul Mateen và Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu, Đại diện cấp cao EU về chính sách đối ngoại và an ninh Kaja Kallas đồng chủ trì. Đoàn Việt Nam tham dự và phát biểu tại hội nghị.

Theo phóng viên TTXVN đưa tin từ Manila, tại hội nghị, các nước ASEAN và EU nhấn mạnh, tầm quan trọng của việc tiếp tục củng cố quan hệ Đối tác chiến lược ASEAN-EU trong bối cảnh tình hình khu vực và quốc tế diễn biến phức tạp, khó lường. Hai bên nhất trí hợp tác ASEAN-EU đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy hòa bình, ổn định, chủ nghĩa đa phương và luật pháp quốc tế.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu Kaja Kallas đánh giá quan hệ ASEAN-EU ngày càng gắn kết, thiết yếu và trở thành những “mỏ neo” của ổn định và tự cường trước các thách thức từ bên ngoài. Bà tái khẳng định EU ủng hộ đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực.

Theo bà Kaja Kallas, EU mong muốn tiếp tục phối hợp với ASEAN thúc đẩy hòa bình, an ninh, ổn định và chủ nghĩa đa phương; giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế. Hai bên cần tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế-thương mại, an ninh hàng hải, phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, kết nối, giao lưu nhân dân, ứng phó biến đổi khí hậu và chuyển đổi năng lượng.

Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu cũng khẳng định mục tiêu nâng cấp quan hệ ASEAN-EU lên Đối tác chiến lược toàn diện, đồng thời hướng tới tổ chức Hội nghị Cấp cao kỷ niệm 50 năm quan hệ ASEAN-EU trong năm 2027.

Kiểm điểm tình hình hợp tác thời gian qua, các Bộ trưởng ghi nhận việc triển khai Kế hoạch hành động ASEAN-EU giai đoạn 2023-2027 tiếp tục đạt tiến triển tích cực, với 69,5% các dòng hành động đã và đang được thực hiện. EU hiện là đối tác thương mại lớn thứ ba và là nguồn đầu tư trực tiếp nước ngoài lớn nhất của ASEAN. Năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều ước đạt 320,19 tỷ USD, trong khi tổng vốn đầu tư trực tiếp từ EU vào ASEAN đạt 31,76 tỷ USD.

Hợp tác ASEAN-EU trong các lĩnh vực chính trị-an ninh, chuyển đổi số, kết nối, bảo đảm chuỗi cung ứng, chuyển đổi xanh, năng lượng tái tạo, ứng phó thiên tai, hành động khí hậu, giáo dục và giao lưu nhân dân cũng đạt nhiều kết quả thực chất, góp phần nâng cao năng lực thích ứng và khả năng chống chịu của khu vực.

Hướng tới kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ đối thoại ASEAN-EU giai đoạn 1977-2027, hai bên nhất trí tiếp tục đưa quan hệ phát triển theo hướng chiến lược, thực chất và hiệu quả hơn. ASEAN và EU sẽ sớm xây dựng Kế hoạch hành động cho giai đoạn mới, đồng thời mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực nâng cao khả năng chống chịu, chuyển đổi số, an ninh năng lượng và an ninh biển. Hai bên cũng sẽ tiếp tục thảo luận khả năng tổ chức Hội nghị Cấp cao kỷ niệm 50 năm quan hệ ASEAN-EU vào năm 2027 và nâng cấp khuôn khổ quan hệ hiện nay.

Phát biểu tại hội nghị, đoàn Việt Nam nhấn mạnh ASEAN và EU, với tư cách là hai tổ chức khu vực, có trách nhiệm và lợi ích chung trong việc thúc đẩy hòa bình, ổn định, tuân thủ luật pháp quốc tế và đề cao chủ nghĩa đa phương. Quan hệ hợp tác giữa hai bên cần tiếp tục được xây dựng trên nền tảng tin cậy, hiểu biết và tôn trọng lẫn nhau.

Về phương hướng hợp tác thời gian tới, Việt Nam đề nghị ASEAN và EU ưu tiên nâng cao khả năng chống chịu của khu vực, trong đó tăng cường phối hợp triển khai các dự án năng lượng, huy động nguồn lực tài chính và hợp tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định, qua đó góp phần phát triển kinh tế biển tự cường và bền vững.

Việt Nam cũng đề nghị hai bên xem xét hướng tới mục tiêu xây dựng một thỏa thuận thương mại tự do giữa ASEAN và EU; sớm hoàn tất việc phê chuẩn và triển khai Hiệp định Vận tải hàng không toàn diện ASEAN-EU; đồng thời đẩy mạnh hợp tác về kinh tế số và thương mại số. Trên cương vị nước điều phối quan hệ kinh tế ASEAN-EU và Chủ tịch Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) năm 2026, Việt Nam khẳng định sẵn sàng đóng vai trò cầu nối, thúc đẩy sự gắn kết và bổ trợ giữa hợp tác ASEAN-EU với CPTPP.

Trong bối cảnh các thể chế đa phương đang đối mặt với nhiều khó khăn và thách thức, Việt Nam đề nghị ASEAN và EU tăng cường phối hợp thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin, đề cao chủ nghĩa đa phương và luật pháp quốc tế. Việt Nam cũng đề xuất hai bên đẩy mạnh hợp tác nâng cao năng lực trong các lĩnh vực ngăn ngừa, ứng phó và quản lý khủng hoảng, bảo đảm an ninh, an toàn hàng hải, qua đó đóng góp thiết thực cho hòa bình, ổn định và phát triển bền vững tại khu vực và trên thế giới.