Theo phóng viên TTXVN đưa tin từ Manila, trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 59 (AMM-59) và các hội nghị liên quan, ngày 22/7, tại Manila (Philippines), Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung tham dự Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN - Trung Quốc do Bộ trưởng Ngoại giao Malaysia, nước điều phối quan hệ ASEAN - Trung Quốc, và Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị đồng chủ trì.

Tại hội nghị, các Bộ trưởng đánh giá quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện ASEAN - Trung Quốc tiếp tục phát triển nhanh chóng, đạt nhiều kết quả quan trọng, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân hai bên. Hội nghị hoan nghênh những kết quả bước đầu trong triển khai Kế hoạch hành động thực hiện Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện ASEAN - Trung Quốc giai đoạn 2026-2030, đồng thời nhất trí tổ chức nhiều hoạt động kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại ASEAN - Trung Quốc và 5 năm thiết lập Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện trong năm 2026.

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị khẳng định ASEAN tiếp tục là ưu tiên trong chính sách ngoại giao láng giềng của Trung Quốc, đồng thời tái khẳng định ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực. Theo ông, hợp tác ASEAN - Trung Quốc là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy hòa bình, ổn định và phát triển của khu vực cũng như thế giới. Trung Quốc cam kết tiếp tục hỗ trợ triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, tăng cường phối hợp thúc đẩy hội nhập khu vực, phát triển bền vững và tăng trưởng bao trùm, với các trọng tâm gồm duy trì hòa bình, ổn định; bảo đảm an ninh kinh tế và năng lượng; thúc đẩy đổi mới công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI), tăng trưởng xanh; và phát triển lấy người dân làm trung tâm.

Các nước ASEAN đánh giá cao việc Trung Quốc tiếp tục ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN và tham gia tích cực các cơ chế do ASEAN dẫn dắt. Hai bên nhất trí tăng cường phối hợp ứng phó các thách thức an ninh phi truyền thống như tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm mạng, lừa đảo trực tuyến, khủng bố và buôn bán ma túy.

Về kinh tế, các Bộ trưởng khẳng định Hiệp định Thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc (ACFTA) 3.0 và Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) tiếp tục là nền tảng quan trọng thúc đẩy liên kết kinh tế khu vực. Hội nghị khuyến khích các nước sớm hoàn tất thủ tục trong nước để Nghị định thư nâng cấp ACFTA 3.0 sớm có hiệu lực; nhất trí tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, AI, năng lượng tái tạo và phát triển bền vững.

Hội nghị cũng hoan nghênh việc thông qua Kế hoạch hành động ASEAN - Trung Quốc về xây dựng hệ sinh thái số bền vững và bao trùm giai đoạn 2026-2030; thành lập Trung tâm Đổi mới công nghiệp AI ASEAN - Trung Quốc; hướng tới thành lập Học viện số ASEAN - Trung Quốc và ghi nhận đề xuất lấy năm 2027 là "Năm hợp tác AI ASEAN - Trung Quốc". Các nước ASEAN đánh giá cao sự hỗ trợ của Trung Quốc trong thúc đẩy Mạng lưới điện ASEAN, chuyển đổi năng lượng và phát triển năng lượng sạch. Hội nghị cũng thông qua Tuyên bố chung của Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN - Trung Quốc về tác động khu vực của tình hình Trung Đông và tăng cường hợp tác năng lượng khu vực.

Trong lĩnh vực văn hóa - xã hội, hai bên nhất trí tiếp tục thúc đẩy giao lưu nhân dân, mở rộng các chương trình trao đổi thanh niên, học bổng lãnh đạo trẻ, hợp tác nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp; tăng cường hợp tác về y tế, giáo dục, bảo vệ môi trường, phát triển nông thôn, giảm nghèo và quản lý thiên tai. ASEAN cũng ghi nhận đề xuất thành lập Mạng lưới các học viện hành chính công và các viện nghiên cứu ASEAN - Trung Quốc nhằm tăng cường đối thoại, chia sẻ kinh nghiệm và nâng cao năng lực.

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung khẳng định ASEAN - Trung Quốc là một trong những quan hệ đối tác năng động và toàn diện nhất của ASEAN, đồng thời nhấn mạnh cần triển khai hiệu quả Kế hoạch hành động ASEAN - Trung Quốc giai đoạn 2026-2030 nhằm nâng cao chất lượng và giá trị chiến lược của Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai bên.

Đề cập phương hướng hợp tác thời gian tới, Bộ trưởng Lê Hoài Trung đề xuất 3 ưu tiên gồm thúc đẩy hội nhập kinh tế chất lượng cao và tăng cường kết nối hạ tầng; lấy đổi mới sáng tạo và AI làm động lực tăng trưởng mới; đồng thời tăng cường lòng tin chiến lược và phối hợp ứng phó các thách thức an ninh phi truyền thống.

Về Biển Đông, Bộ trưởng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không; hoan nghênh những tiến triển trong đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC), đồng thời kêu gọi các bên sớm hoàn tất một COC hiệu quả, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982).