Thành phố Hải Phòng đang xây dựng đề án "Xây dựng và phát triển thành phố Hải Phòng trở thành trung tâm logistics quốc tế hiện đại, gắn với cảng biển quốc tế, kết nối với các tuyến hành lang, vành đai kinh tế" giai đoạn 2025 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Một trong những nội dung quan trọng của đề án là hoàn thiện mạng lưới để Hải Phòng định hình tầm vóc phát triển mới.
Tàu cập Cảng Hải Phòng. Ảnh TTXVN phát
Cụ thể, Hải Phòng sẽ hoàn thiện kết cấu hạ tầng logistics đồng bộ, hiện đại theo hướng thiết kế mạng logistics đa tầng, tích hợp và liên thông; trong đó ưu tiên bố trí vốn đầu tư công kết hợp đẩy mạnh huy động nguồn lực theo phương thức đối tác công tư nhằm hoàn thiện các mắt xích hạ tầng trọng yếu.
Cùng với đó, thành phố ưu tiên tập trung phát triển hệ thống cảng biển theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, tập trung hoàn thành các bến số 9, 10 tại Lạch Huyện trong giai đoạn 2026 - 2030 và các bến số 11, 12 trong giai đoạn 2031-2035 cũng như đẩy nhanh công tác chuẩn bị đầu tư siêu tổ hợp cảng và trung tâm logistics Nam Đồ Sơn gắn với Khu kinh tế ven biển phía Nam.
Thành phố tiếp tục đẩy nhanh công tác chuẩn bị đầu tư siêu tổ hợp cảng và trung tâm logistics Nam Đồ Sơn gắn với Khu kinh tế ven biển phía Nam, hướng tới hình thành cực tăng trưởng mới quy mô lớn. Hải Phòng tăng cường kết nối đa phương thức thông qua quy hoạch cảng hàng rời cho tàu trọng tải lớn từ 150.000 tấn trở lên, gắn với hệ thống đường sắt liên thông quốc tế.
Các giải pháp về cơ chế, chính sách cũng được đề án này đề cập tới như bổ sung danh mục ưu tiên lựa chọn nhà đầu tư chiến lược đối với các dự án logistics quy mô lớn từ 3.000 tỷ đồng trở lên. Các chính sách bao gồm ưu đãi thuế, đất đai, tín dụng, hạ tầng kết nối và cơ chế kéo dài thời hạn hoạt động dự án. Thành phố đề xuất thí điểm mô hình "chính quyền cảng", triển khai cơ chế "một cửa logistics". Đối với các trung tâm logistics quốc tế, Hải Phòng hướng tới thiết lập cơ chế vận hành hiện đại như khai báo hải quan một lần, kiểm tra tập trung, tăng cường kết nối dữ liệu và cho phép lưu chuyển dữ liệu xuyên biên giới theo quy định.
Trong định hướng phát triển logistics, Hải Phòng đặc biệt chú trọng đến yếu tố chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Cụ thể, thành phố xây dựng hệ sinh thái dữ liệu logistics dùng chung, thí điểm sàn giao dịch logistics điện tử quốc gia và ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong quản lý, điều hành. Định hướng phát triển logistics xanh được thúc đẩy thông qua mô hình "cảng xanh – kho xanh – vận tải xanh", phát triển hạ tầng năng lượng sạch và điện gió ngoài khơi.
Hải Phòng là địa phương hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để trở thành trung tâm logistics quốc tế. Theo ông Hoàng Minh Cường, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng, thành phố sở hữu bến cảng nước sâu Lạch Huyện với khả năng đón siêu tàu vươn thẳng tới châu Âu, châu Mỹ, giúp phát huy vai trò, đóng góp của logistics vào kinh tế thành phố và kinh tế vùng.
Khu bến cảng Lạch Huyện có 6 bến cảng đã đi vào hoạt động. Đây là một trong những cảng biển hiện đại và quy mô lớn nhất Việt Nam và là cảng nước sâu lớn nhất khu vực miền Bắc, trong đó bến cảng số 5 và số 6 có thể tiếp nhận tàu container tàu container có tải trọng đến 200.000 DWT.
Theo thông tin từ Cảng Container quốc tế Hateco Hải Phòng (thuộc khu bến cảng nước sâu Lạch Huyện), ngày 22/4 vừa qua, cảng đón thành công siêu tàu container COSCO SHIPPING AQUARIUS thuộc cỡ tàu container lớn nhất thế giới và là tàu lớn nhất cập cảng Hải Phòng trong hơn 150 năm qua. Tàu có chiều dài lên tới 400 m và trọng tải 197.000 DWT. Việc đón thành công siêu tàu COSCO SHIPPING AQUARIUS là cơ sở để các hãng tàu quốc tế triển khai các tàu lớn vào Hải Phòng, đồng thời thúc đẩy phát triển hệ sinh thái logistics theo hướng tối ưu chi phí, thu hút đầu tư trong nước và nước ngoài vào thành phố Hải Phòng nói riêng và khu vực miền Bắc nói chung.
Cùng với hệ thống cảng biển, hệ thống các khu công nghiệp, khu kinh tế không ngừng được mở rộng cả về quy mô và chất lượng.
Theo ông Phạm Văn Thép, Trưởng ban Ban quản lý Khu kinh tế Hải Phòng, hiện nay, thành phố có 3 khu kinh tế với tổng diện tích 47.840 ha, cùng 45 khu công nghiệp đã được thành lập với tổng diện tích gần 13.000 ha với gần 1.400 doanh nghiệp đang hoạt động và trên 360.000 công nhân lao động. Các khu công nghiệp, khu kinh tế đã thu hút 1.044 dự án với tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài ước đạt hơn 44,3 tỷ USD; thu hút 383 dự án với tổng vốn đầu tư trong nước ước đạt 24,85 tỷ USD. Tầm nhìn đến năm 2030, Hải Phòng sẽ có 83 khu công nghiệp, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ cao, công nghiệp xanh, năng lượng sạch.
Từ góc độ doanh nghiệp, ông Trần Văn Thắng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Sao Đỏ, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hải Phòng, Hải Phòng là địa phương có hệ sinh thái FDI, công nghiệp, logistics đủ lớn để tiếp nhận làn sóng đầu tư thế hệ mới.
Về phát triển logistics, Hải Phòng sở hữu lợi thế kết nối đa phương thức. Hải Phòng là địa phương hiếm có ở miền Bắc hội tụ đủ 5 loại hình giao thông gồm đường biển, đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa và đường hàng không. Hệ thống logistics của thành phố hiện có hơn 700 ha kho bãi, duy trì tốc độ tăng trưởng từ 20–23%/năm, đóng góp khoảng 13–15% GRDP.
Theo quy hoạch, đến năm 2030 diện tích logistics toàn thành phố sẽ đạt 1.700–2.000 ha, hướng tới hình thành Trung tâm logistics quốc tế Đình Vũ – Cát Hải và các trung tâm logistics cấp vùng, chuyên dụng. Nhìn tổng thể, Hải Phòng đang sở hữu một cấu trúc phát triển công nghiệp rất hiếm có ở miền Bắc. Đình Vũ – Cát Hải là cực cảng biển, logistics, công nghiệp hướng biển.
Khu kinh tế ven biển phía Nam là dư địa mở rộng cho công nghiệp xanh, công nghiệp công nghệ cao và dịch vụ ven biển thế hệ mới. Khu Thương mại tự do tạo ra đột phá thể chế cho thương mại, logistics, dịch vụ và sản xuất giá trị gia tăng cao. Còn khu kinh tế chuyên biệt đang bổ sung chiều sâu nội địa, mở thêm không gian công nghiệp, logistics, đổi mới sáng tạo ở phía Tây thành phố.
Hải Phòng hội tụ đầy đủ điều kiện để trở thành đầu mối tổ chức chuỗi cung ứng mới của miền Bắc, trung tâm công nghiệp, logistics, công nghệ có sức cạnh tranh khu vực, và là nơi hội tụ của dòng vốn đầu tư chất lượng cao trong giai đoạn 2026 và những năm tiếp theo, ông Trần Văn Thắng chia sẻ.