Phân tích hình ảnh vệ tinh do Đơn vị Nghiên cứu Nguồn mở của Al Jazeera thực hiện, dựa trên dữ liệu cập nhật đến tháng 5/2026, cho thấy hiện có 40 căn cứ và tiền đồn quân sự của Israel được bố trí kiên cố bên trong Gaza.

Đáng chú ý, 8 căn cứ trong số đó được xây dựng hoàn toàn mới sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào tháng 10/2025, trong khi một địa điểm khác vẫn đang tiếp tục được mở rộng và hoàn thiện.

Theo Al Jazeera, những diễn biến trên phản ánh xu hướng hiện diện quân sự ngày càng lâu dài của Israel tại Gaza. Phát biểu tại một hội nghị gần đây, Thủ tướng Benjamin Netanyahu cho biết Israel đang hướng tới duy trì quyền kiểm soát phần lớn diện tích Dải Gaza.

Hiện các lực lượng Israel đã rút về khu vực được gọi là “Đường Vàng” - vùng đệm và khu vực quân sự chiếm khoảng 60% diện tích Gaza.

“Chúng tôi đang tiếp tục gây sức ép lên Hamas. Hiện nay chúng tôi kiểm soát 60% lãnh thổ”, ông Netanyahu tuyên bố. Khi một người tham dự kêu gọi sáp nhập toàn bộ Gaza, nhà lãnh đạo Israel đáp lại: “Hãy tiến từng bước một. Trước hết là 70%. Hãy bắt đầu từ đó”.

Đẩy mạnh xây dựng hạ tầng quân sự

Phân tích hình ảnh vệ tinh cho thấy Israel không chỉ duy trì các vị trí quân sự hiện có mà còn xây dựng một hệ thống hạ tầng quân sự mang tính lâu dài, vượt xa quy mô của các điểm quan sát hoặc căn cứ dã chiến tạm thời.

Các căn cứ mới được bố trí tại nhiều vị trí chiến lược, gồm hai căn cứ ở phía bắc Gaza, hai căn cứ tại khu vực trung tâm, một căn cứ ở phía đông Hành lang Netzarim và ba căn cứ tại thành phố Khan Younis ở phía nam.

Một trong những trường hợp gây chú ý nhất là việc quân đội Israel xây dựng một căn cứ quân sự mới trên khu vực từng là nghĩa trang phía Đông ở Khan Younis.

Hình ảnh vệ tinh cho thấy hoạt động san ủi mặt bằng tại khu vực này bắt đầu từ tháng 11/2025. Đến ngày 18/5/2026, nơi đây đã được hoàn thiện với các bãi tập kết phương tiện quân sự cùng nhiều dãy công trình có kết cấu tương đồng, được cho là phục vụ nhu cầu đóng quân và điều hành hoạt động tác chiến.

Tại miền Bắc Gaza, quá trình quân sự hóa cũng diễn ra với tốc độ nhanh chóng. Ở Beit Lahiya, khu vực còn hoàn toàn trống trải trong các ảnh chụp tháng 10/2025 đã xuất hiện hoạt động xây dựng từ giữa tháng 11 cùng năm.

Đến tháng 5/2026, một tổ hợp quân sự khép kín với đầy đủ hạ tầng bên trong đã hình thành tại đây.

Củng cố các vị trí kiểm soát

Bên cạnh việc xây dựng các căn cứ mới, quân đội Israel cũng đang đẩy mạnh nâng cấp những vị trí đã hiện diện bên trong “Đường Vàng”, khu vực mà lực lượng nước này được phép duy trì tạm thời trước khi hoàn tất lộ trình rút quân theo thỏa thuận ngừng bắn.

Tại khu vực phía Đông thành phố Gaza, diện tích của một căn cứ quân sự đã tăng khoảng 70% trong giai đoạn từ tháng 10/2025 đến tháng 5/2026.

Căn cứ này hiện được bổ sung thêm các khu vực triển khai xe bọc thép, nhiều hạng mục công trình mới cùng hệ thống phòng thủ được gia cố đáng kể. Ở miền Trung Gaza, dữ liệu vệ tinh cũng ghi nhận việc đào các tuyến hào phòng thủ sâu xung quanh một căn cứ hiện hữu, cho thấy sự chuẩn bị cho khả năng đồn trú trong thời gian dài.

Ý đồ chiến lược của mạng lưới hạ tầng này thể hiện rõ tại Hành lang Netzarim - tuyến đường do quân đội Israel kiểm soát, chia cắt khu vực phía bắc và phía nam Gaza.

Theo phân tích của Đơn vị Nghiên cứu Nguồn mở, có ít nhất ba căn cứ quân sự được bố trí xung quanh và phía đông hành lang này, giúp Israel duy trì khả năng kiểm soát hoạt động di chuyển giữa hai phần của Dải Gaza.

Tại Juhor ad-Dik, phía đông Hành lang Netzarim, một khu đất trống đã nhanh chóng được chuyển đổi thành căn cứ quân sự sau khi các hoạt động san lấp mặt bằng được triển khai từ tháng 3/2026.

Hình thành mạng lưới bao quanh các khu dân cư

Giới quan sát cho rằng sự phân bố của 40 căn cứ quân sự trên khắp Gaza cho thấy một cấu trúc triển khai lực lượng có tính liên kết chặt chẽ. Các căn cứ này được kết nối bằng hệ thống đường quân sự nội bộ, chiến hào và các tuyến đê đất, tạo thành mạng lưới bao quanh nhiều khu dân cư Palestine từ nhiều hướng khác nhau.

Theo Al Jazeera, hệ thống này làm hạn chế đáng kể khả năng đi lại của người dân cũng như việc tiếp cận đất đai, đặc biệt tại các khu vực nằm gần tuyến triển khai lực lượng Israel.

Việc mở rộng hiện diện quân sự của Israel không phù hợp với các cam kết trong thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ làm trung gian hồi tháng 10/2025. Thỏa thuận này dựa trên kế hoạch hòa bình gồm 21 điểm do Tổng thống Mỹ Donald Trump đề xuất, trong đó bao gồm các nội dung như chấm dứt giao tranh, bảo đảm viện trợ nhân đạo được đưa vào Gaza, giải giáp Hamas và triển khai lộ trình rút quân theo từng giai đoạn của Israel.

Nhà phân tích chính trị Palestine Abdullah Aqrabawi cho rằng sau sự kiện ngày 7/10/2023, “tư duy kiểm soát lãnh thổ và mở rộng phạm vi an ninh đã trở thành một phần cốt lõi trong học thuyết an ninh của Israel”.

Theo ông Aqrabawi, chiến lược hiện nay của Israel tập trung vào việc kiểm soát những khu vực đã bị làm trống dân cư Palestine cũng như các khu vực có hạ tầng đô thị bị phá hủy.

Chuyên gia này nhận định quy mô xây dựng hiện nay cho thấy mục tiêu của Israel có thể vượt xa việc duy trì một vùng đệm an ninh tạm thời.

“Thông qua các công trình đang được xây dựng cùng việc bao quanh các trung tâm dân cư, Thủ tướng Netanyahu đang tạo ra nền tảng cho khả năng nối lại một cuộc chiến có quy mô tàn khốc trong tương lai”, ông Aqrabawi cảnh báo.

Kể từ khi xung đột bùng phát vào tháng 10/2023, các cuộc tấn công của Israel tại Gaza đã khiến gần 73.000 người Palestine thiệt mạng và trên 172.900 người bị thương, trong đó phần lớn thương vong là phụ nữ và trẻ em.

Theo số liệu của cơ quan y tế Gaza, bạo lực vẫn tiếp diễn sau khi lệnh ngừng bắn được thiết lập. Trong 7 tháng kể từ khi thỏa thuận chính thức có hiệu lực, ít nhất 929 người Palestine đã thiệt mạng và 2.811 người bị thương.