Ba tuyến hàng hải chiến lược gồm eo biển Hormuz, eo biển Bab al-Mandab và eo biển Malacca có thể gây xáo trộn nghiêm trọng chuỗi cung ứng toàn cầu, đẩy giá năng lượng tăng cao và làm gia tăng nguy cơ suy thoái kinh tế nếu xảy ra gián đoạn kéo dài.
Tàu thuyền di chuyển trên eo biển Hormuz, ngoài khơi tỉnh Musandam, Oman, ngày 18/4/2026. Ảnh: REUTERS/TTXVN
Theo Sputnik (Nga), nhà phân tích tài chính Syed Javed Hassan cho rằng đây là những hành lang then chốt, nơi tập trung dòng chảy thương mại và năng lượng toàn cầu. Việc phong tỏa kéo dài các tuyến này có thể tác động mạnh tới giá năng lượng, tăng trưởng GDP và việc làm, thậm chí làm gia tăng nguy cơ suy thoái hoặc khủng hoảng kinh tế toàn cầu.
Eo biển Malacca, nơi hẹp nhất chỉ khoảng 2 km và thường xuyên quá tải, chiếm khoảng 20 - 25% dòng chảy năng lượng và 25 - 30% thương mại toàn cầu.
“Nếu tuyến huyết mạch này bị gián đoạn đột ngột, tác động sẽ diễn ra ngay lập tức và nghiêm trọng, ảnh hưởng tới gần như mọi mặt của đời sống, đặc biệt tại các nền kinh tế công nghiệp lớn ở Đông Á như Nhật Bản, Hàn Quốc và về dài hạn là Trung Quốc”, ông Hassan, cựu Chủ tịch Nhóm Cố vấn Kinh tế có trụ sở tại Pakistan, nhận định.
Theo ông, căng thẳng quanh eo biển Hormuz đã đẩy thế giới lên một nấc leo thang mới. Trong kịch bản xấu hơn, eo biển Bab al-Mandab có thể trở thành bước tiếp theo, mở ra “một chuỗi phản ứng” có khả năng lan rộng tới eo biển Malacca. Chỉ riêng viễn cảnh tuyến hàng hải này bị phong tỏa cũng đủ khiến thị trường lo ngại, bởi châu Á có thể bị gián đoạn phần lớn nguồn cung thay thế ngoài khu vực vùng Vịnh mà khu vực này đang phụ thuộc.
Trong một diễn biến liên quan, ông Ali Akbar Velayati - cố vấn về các vấn đề quốc tế của Lãnh tụ Tối cao Iran - cảnh báo trên mạng xã hội X rằng “thời kỳ an ninh được áp đặt từ bên kia đại dương đã chấm dứt”.
“Hiện nay, không chỉ an ninh tại eo biển Hormuz và Malacca được đảm bảo dưới sức mạnh của chúng tôi và các đối tác chiến lược, mà an ninh tại Bab al-Mandab cũng nằm trong tay lực lượng Houthi. Bất kỳ hành động gây rối nào cũng sẽ vấp phải chuỗi phản ứng đáp trả”, ông Velayati viết.