08:06 13/08/2026

Hiện tượng El Nino kỷ lục đe dọa an ninh lương thực toàn cầu

Hiện tượng El Nino đang mạnh lên nhanh chóng với dự báo phá vỡ các kỷ lục lịch sử, gây ra hạn hán nghiêm trọng và nguy cơ đẩy thêm hàng chục triệu người vào tình trạng đói nghèo trên toàn thế giới.

Chú thích ảnh
Cánh đồng khô hạn tại Mantova, Italy ngày 12/7/2026. Ảnh: THX/TTXVN phát

Theo các báo cáo khí hậu ngày 12/8, hiện tượng El Nino năm nay đang trên đà trở thành đợt mạnh nhất trong gần 80 năm qua, gây xáo trộn các mô hình thời tiết và đẩy nhiệt độ toàn cầu lên mức kỷ lục.

Giám đốc Chris Funk của Trung tâm Hiểm họa Khí hậu tại Đại học California, Santa Barbara gọi đây là một "El Nino khởi phát sớm" với những tác động rõ rệt ngay từ giữa năm. Tại Ethiopia, các vùng cao nguyên đang phải chịu đựng đợt khô hạn kỷ lục trong 4 thập kỷ, trong khi Ấn Độ vừa trải qua tháng 6 khô hạn thứ 5 kể từ khi các kỷ lục đo mưa hiện đại bắt đầu vào năm 1901.

Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) cho biết có 81% khả năng các điều kiện El Nino sẽ đạt mức "rất mạnh" trong giai đoạn từ tháng 10 đến 12/2026. Khi đó, nhiệt độ trung bình tại các vùng trọng điểm của Thái Bình Dương có thể cao hơn bình thường ít nhất 2 độ C.

Chú thích ảnh
Nông dân dùng xe tải để tưới nước cho cánh đồng bắp cải bị khô hạn ở Gangneung, Hàn Quốc. Ảnh: Yonhap/TTXVN

Phó giáo sư Samantha Stevenson-Karl đến từ Đại học California cảnh báo rằng dù mức tăng nhiệt độ đại dương nghe có vẻ nhỏ, nhưng đây là một sự thay đổi chưa từng có tiền lệ đối với hệ sinh thái biển.
Nhà khoa học khí hậu Zeke Hausfather của Berkeley Earth nhận định những gì xảy ra trong năm 2027 sẽ là "cái nhìn trước" về trạng thái bình thường mới của năm 2035 với nắng nóng và hạn hán cực đoan.

Tác động của El Nino đang đe dọa trực tiếp đến nguồn cung lương thực toàn cầu. Theo Chương trình Lương thực Thế giới của Liên hợp quốc, hiện tượng này có thể khiến gần 50 triệu người rơi vào tình trạng đói cấp tính vào cuối năm nay.

Tại Kenya, nhà khoa học hiện trường Chris Shitote của Mạng lưới Hệ thống Cảnh báo Sớm Nạn đói thuộc Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết năng suất ngô đã sụt giảm nghiêm trọng. Thay vì đạt khoảng 49-74 bao trên mỗi hecta như bình thường, vụ thu hoạch năm nay dự kiến chỉ đạt khoảng 2-5 bao trên mỗi hecta.

Chú thích ảnh
Chất lượng bắp ngô giảm rõ rệt do hạn hán ở Harare, Zimbabwe. Ảnh: THX/TTXVN

Bên cạnh đó, hạn hán cũng đang làm tê liệt các tuyến giao thương huyết mạch. Chuyên gia Steven Paton của Viện Nghiên cứu Nhiệt đới Smithsonian tại Panama cảnh báo rằng các mô hình máy tính có thể không dự báo chính xác mức độ tồi tệ của đợt El Nino lần này vì nó mạnh hơn bất kỳ dữ liệu lịch sử nào từng ghi nhận.

Phát ngôn viên Octavio Colindres của Cơ quan Quản lý Kênh đào Panama cho biết cơ quan này đã phải thắt chặt các giới hạn về tải trọng tàu thuyền đi qua kênh để ứng phó với mực nước xuống thấp do thiếu mưa.

Nguyễn Giang (TTXVN)